19. ROMANIA

CỘNG HÒA ROMANIA

Diện tích : 238.000 km2    Dân số : 22.000.000 người ( 2007 )  Thủ đô : Bucharest

Map Romania copy

I. ROMANIA VỪA CÓ NHIỀU ĐỒI NÚI VỪA CÓ ĐỒNG BẰNG RỘNG 

1 Vị trí địa lý

Romania nằm ở đông bắc của bán đảo Balkan, bắc giáp Ukrain, đông giáp Moldova, nam giáp Bulgary, tây nam giáp Serbia, đông nam giáp Biển Đen là lối ra vào quan trọng tới Địa Trung Hải và Đại Tây Dương. Romania có hình bầu dục không bằng phẳng, từ đông sang tây mở rộng 740km và từ bắc xuống nam là 475km.

2. Địa hình Romania khá đa dạng

1280px-Countryside view of rural areas of Romanian Banat

Đồng bằng Banat

Đồi núi chiếm phần lớn diện tích lãnh thổ, đồng bằng châu thổ nằm ở hạ lưu sông Danube là vùng nhiều đầm lầy. Ở trung tâm lãnh thổ là cao nguyên Transylvania, bao quanh là đồi núi. Tuy nhiên cũng có những thung lũng rộng và sườn đồi thoai thoải là nơi đất tốt thuận lợi cho nông nghiệp. Về phía bắc và phía đông là dãy Carpathians, và dọc phía nam là dãy Transylvania Alps với đỉnh Moldoveanul cao 2544m là đỉnh cao nhất nước. Phía tây Transylvania là dãy núi nhỏ hơn gọi là Bihor.

Romania cũng có các đồng bằng lớn. Phía tây là đồng bằng do sông Tisza bồi đắp nên, vùng Banat của đồng bằng này nằm gần biên giới Serbia và Crisana-Maramures gần Hungary. Đồng bằng rộng lớn nhất là đồng bằng Walachia nằm giữa Transylvania Alps và Bulgaria, và đồng bằng Moldova (Moldavia ) ở phía đông dãy Carpathians. Ven Biển Đen là vùng cao nguyên thấp Dobruja nối tiếp với nam Bulgaria. Phía bắc Dobruja là vùng đầm lầy thuộc châu thổ sông Danube.

3. Romania có khí hậu chuyển tiếp giữa khí hậu ôn đới hải dương và khí hậu ôn đới lục địa

Do nằm ở phía đông nam, Romania có khí hậu chuyển tiếp giữa khí hậu ôn đới hải dương và khí hậu ôn đới lục địa. Ngoài ra dãy núi Carpathians cũng làm giới hạn ảnh hưởng của khối khí đại dương ngăn ảnh hưởng của biển đối với các vùng phía tây và trung tâm lãnh thổ, nơi đây có mùa đông ôn hòa và mưa nhiều. Phía đông Romania chịu ảnh hưởng Địa Trung Hải nên có khí hậu ôn đới hải dương, nhiệt độ trung bình hàng năm ở phía nam là 11 o C và ở phía bắc là 18 o C. Ở Bucharest vào tháng giêng nhiệt độ trung bình -3 o C và tháng bảy nhiệt độ trung bình là 23 o C .

4. Sông Danube có giá trị giao thông và thủy điện quan trọng

Danube_at_Braila_--_Macin_mountains_in_the_background

Sông Danube ở Braila, phía sau là núi Macin

Sau khi vào lãnh thổ Romania ở Bazias phía tây nam, sông Danube chảy dọc theo lãnh thổ hình thành biên giới phía đông của Serbia và phần lớn biên giới với Bulgaria. Các con sông quan trọng khác là sông Mures, sông Olt, sông Siret, sông Talomita, sông Somes, và sông Arge . Thật ra tất cả các con sông ở Romania đều là sông nhánh của sông Danube, dù trực tiếp hay gián tiếp. Các con sông chính ở Romania đều có nguồn cung cấp nước do tuyết tan và do mưa. Đôi khi dòng chảy của chúng thay đổi thất thường và gây lụt. Romania có rất nhiều hồ nước ngọt nằm ở miền núi, nhưng hồ lớn nhất là các phá nước mặn ven Biển Đen, lớn nhất trong các hồ này là Hồ Razelm.

Lake Razelm

Hồ Razelm

Sông Danube vượt xa các con sông quan trọng khác không những về giao thông mà còn về thủy điện. Một trong những nhà máy thủy điện lớn nhất của châu Au nằm ở Iron Gate, nơi đó con sông Danube chảy qua một hẻm núi. Sông Danube là đường thủy quan trọng trong việc chuyên chở hàng hoá và buôn bán với nước ngoài. Nó không những là đường thủy dành cho các tàu bè đi dọc Romania mà còn là đường thủy dành cho các tàu biển xa tận cảng Brăila, một trong những cảng sông lớn nhất của Romania. Cảng này nằm ở thành phố Brăila bên sông Danube.

Sông Mureș dài 789km, phát nguồn từ rặng núi Hășmașu Mare của Đông Carpathians, gần nguồn với sông Olt và hợp lưu với sông Tisza tại Szeged ở nam Hungary. Sông Mureș chảy qua tỉnh Harghita, Mureș, Alba, Hunedoara, Arad của Romania và tỉnh Csongrád của Hungary. Các thành phố lớn bên sông Mureș là Târgu Mureș, Alba Iulia, Deva, Arad của Romania, và Szeged của Hungary.

ioltriv001p4

Sông Olt chảy qua vùng núi Făgăraș

Sông Olt dài 615km, phát nguồn ở núi Hășmaș, Đông Carpathians. Nó chảy qua các tỉnh Harghita, Covasna, Brașov, Sibiu, Vâlcea và Olt của Romania. Sông Olt hợp lưu với sông Danube ở gần Turnu Măgurele. Các thành phố lớn bên sông Olt là Sfântu Gheorghe, Râmnicu Vâlcea và Slatina.

5. Tài nguyên thiên nhiên

Tài nguyên chính của Romania là đất nông nghiệp. Đất trồng ở hầu hết các vùng của Romania đều rất phì nhiêu. Phía tây Romania đất trồng bao gồm phần lớn là đất đá vôi bị phân hủy. Đất đen có nhiều mùn, rất thích hợp cho việc trồng lúa mì, chủ yếu ở phía đông Romania.

Romania cũng có các mỏ khoáng sản, đặc biệt là dầu mỏ, khí đốt, muối, than đá, than non, sắt, đồng, bôxít, crôm, măng gan, chì và kẽm.

Các loài thực vật vùng thảo nguyên, ngày nay đã bị phát quang để sử dụng đất cho nông nghiệp, đặc biệt là ở đồng bằng Walachia và Moldova. Cây ăn trái được trồng ở những vùng chân đồi của các dãy núi. Ở các sườn núi thấp rừng gồm các loài rụng lá như sồi, bu lô, bần. Rừng ở miền núi cao có các loài cây quả nón, chủ yếu là thông, vân sam. Trên các tầng rừng cao hơn khoảng 1750m , là thực vật miền núi Alps.

1024px-Brown_bear_(Ursus_arctos_arctos)_runningRomania's population of brown bears is the largest in Europe outside of Russia (around 6,600 individuals).

Gấu nâu còn rất nhiều ở vùng núi Carpathians

Thú hoang dã có ở nhiều vùng của Romania. Thú lớn, chủ yếu ở vùng núi Carpathians, bao gồm heo rừng, chó sói, linh miêu, cáo, gấu, sơn dương, nai, hoẵng ,và dê. Vùng đồng bằng có các loài động vật như sóc, thỏ, con lững, chồn hôi. Vùng châu thổ sông Danube ngày nay một phần được bảo tồn, là nơi cư trú của nhiều loài chim di trú . Trong số các loài cá nước ngọt có cá chó, cá tầm ( loại cá nước ngọt to, dùng làm thức ăn và lấy trứng làm trứng cá muối ), cá bơn, cá hồi, cá rô, lươn.

6. Đặc điểm dân cư, xã hội

Dân số Romania năm 2007 là 22.000.000 người, mật độ dân số 91 người/ km2, khoảng 53% dân số sống ở đô thị. Dân tộc chủ yếu là người Romania, chiếm 89%. Người Hungary chiếm 7%, sống chủ yếu ở Transylvania ; người Đức dưới 1%, sống chủ yếu ở Banat. Ngoài ra là thiểu số người Ukrain, Do Thái, Nga, Serbia , Croat, Thổ Nhĩ Kỳ, Bulgaria, Tatars, và Slovakia. Kể từ sau năm 1991 sự xung đột chủng tộc đã đem lại nhiều bất ổn cho Romania .

Trước đây Romania bị Thổ Nhĩ Kỳ cai trị và xưa kia nó bị La Mã chiếm đóng. Do đó mà ngày nay ngôn ngữ của nó hơi giống tiếng Latin, ngôn ngữ của người La Mã cổ xưa. Điều nầy giúp giải thích tại sao quốc gia nầy được gọi là Romania.

II. CÁC MIỀN ĐỊA HÌNH CHÍNH CỦA ROMANIA

1. VÙNG NÚI CARPATHIANS : Núi Carpathians uốn thành vòng cung ngang qua lãnh thổ

Untitled-1 copy.jpg map capat

Phía đông nơi hẹp nhất của đồng bằng Hungary, phong cảnh Romania thay đổi sang miền núi cao và miền đồi dưới chân núi. Dãy núi chính là dãy Carpathians cao lởm chởm. Chúng uốn thành một vòng cung từ Slovakia và nam Ba Lan qua tây Ukraine và vào Romania hình thành một vùng núi cao bên trong quốc gia.

Dãy Carpathians trải dài hơn 1000km, chiếm diện tích 70.000km2 . Tuy nhiên nó gián đoạn không liên tục bởi các thung lũng dọc ngang và bị cắt xẻ bởi vài nhánh sông chính. Do đó mặc dù dãy Carpathians có nhiều đỉnh cao, một số lên tới 2256m nhưng nó ít gây trở ngại cho giao thông hơn là các dãy núi khác ở châu Au. Dãy Carpathians còn đặc điểm phân biệt khác là có nhiều mặt bằng bị xói mòn.

Dãy Carpathians của Romania được phân thành ba dãy : Đông Carpathians, Nam Carpathians hay Transylvanian Alps, và Tây Carpathians. Mỗi rặng có những đặc điểm riêng. Ngăn cách Đông và Nam Carpathians là thung lũng Prahova rộng lớn .

Dãy Đông Carpathians

1280px-Pietrosu_Mare-Rodnei Mountains

Rặng núi Rodna

Đông Carpathians bắt đầu từ biên giới phía bắc và kéo dài đến lòng chảo Brasov ( từ biên giới với Ukrain đến thung lũng Prahova) gồm nhiều rặng núi song song chạy từ tây bắc tới đông nam, đỉnh Pietrosu (2.303m) là đỉnh cao nhất của của rặng Rodna. Cực tây của dãy núi này là các núi lửa đã tắt, người ta vẫn còn thấy các núi hình nón và miệng núi lửa của chúng như núi lửa Oas, Gutai, và Tible.

Đông Carpathians có nhiều bồn địa rộng lớn, thành phố Brasov nằm ở bồn địa rộng lớn nhất và là trung tâm công nghiệp, nông nghiệp quan trọng của vùng. Trên các sườn núi Đông Carpathians ta vẫn còn thấy rừng cây dày đặc. Nơi đây cũng có các mỏ quan trọng như vàng, bạc, đồng, chì, kẽm và các suối khoáng.

Dãy Nam Carpathians

1280px-Făgăraș_Mountains,_Romania_-_View_from_Sibiu_04

Rặng núi Făgăraș nhìn từ thành phố Sibiu, Romania

Nam Carpathians hay Transylvanian Alps nằm giữa thung lũng sông Prahova ở phía đông và thung lũng sông Timiș và Cerna ở phía tây. Nam Carpathians chủ yếu hình thành bởi là đá kết và đá bazan.

Các đỉnh cao nhất của Nam Carpathians là Moldoveanu (2544m) và Negoiu (2535m) – cả hai đều thuộc rặng Făgăraș. Phong cảnh miền núi xinh đẹp của nó với hơn 150 hồ băng là địa điểm du lịch quan trọng trong vùng. Nơi đây có nhiều vùng đồng cỏ rộng lớn vốn là bề mặt sang bằng cổ và vài khu rừng đồng thời bị cắt xẻ ngang dọc bởi thung lũng của sông Olt, sông Jin và sông Danube. Các sông nầy cung cấp các con đường bộ, đường xe lửa ngang qua dãy núi.

Phía tây bên trong khúc uốn là khối núi nhỏ riêng biệt khác gọi là Bihor. Giữa Bihor và Carpathians là vùng đồi thấp, nơi đó có vài nhánh sông chảy về phía tây, rồi xuống phía nam hợp lưu với sông Danube. Miền nầy gọi là Transylvania, cao nguyên rộng lớn nhất nước. Phần núi Carpathians ở nam cao nguyên Transylvania gọi là Transylvania Alps. Transylvania Alps hình thành nên bởi các núi Bucegi, Piatra Craiului, Fagaras, Cindrel, và Retezat.

Dãy Tây Carpathians

1280px-Pietrele_Albe-Pietrele Albe, Vladeasa, Apuseni, Romanian West Carpathians, Romania

Rặng núi Apuseni, Tây Carpathians

Tây Carpathians là nơi thấp nhất trong ba dãy núi và cũng bị gián đoạn bởi các bồn địa. Dãy Tây Carpathians là nơi dân cư đông đúc nhất, rặng núi Apuseni nơi cao nhất cũng tập trung nhiều cư dân .

Bucegi_(9369372307)-Prahova, România by Stefanjurca

Chăn nuôi cừu ở thung lũng Prahova chân núi Carpathians

Phần lớn vùng đồi núi Romania rất kém phát triển. Về phương diện này nó giống với Slovakia. Có rất ít đất nông nghiệp, mặc dù các vườn cây ăn trái được trồng ở một số sườn đồi thoải và cừu, dê được thả trên các đồng cỏ trên núi cao để gặm cỏ vào mùa hè. Đa số đất đai là rừng, nhưng việc thiếu phương tiện giao thông thường cản trở việc đưa gỗ tới nơi tiêu thụ. Dân cư miền núi rất thưa thớt, họ sống bằng nghề săn bắn và đánh cá. Cá hồi miền núi có rất nhiều ở các dòng suối chảy xiết. Vài dòng suối được ngăn chặn lại để làm thủy điện. Romania có tiềm năng thủy điện rất lớn. Mưa miền núi và tuyết có thể cung cấp đầy đủ cho sự phát triển năng lượng này.

8979-004-7365E7EBHoeing potatoes near Cugir, in the foothills of the Transylvanian Alps of Romania.

Nông dân Romania trồng khoai tây ở gần Cugir, chân đồi Transylvania

Có nhiều khoáng sản nằm dưới lòng đất ở chân đồi núi. Khí thiên nhiên có nhiều ở Transylvania và các ngành công nghiệp sử dụng gas nầy đang phát triển. Sắt, than cũng có ở miền núi. Tuy nhiên, đa số than là than nâu và được đào bằng tay vì thiếu máy móc, thiết bị. Các quặng khác gồm đồng, chì, kẽm, bạc, măng gan. Nơi đây có các nhà máy luyện sắt thép, hoá chất, vải. Ngành chăn nuôi và trồng trọt, làm rượu vang và trồng cây ăn trái đóng vai trò quan trọng.

1280px-Říčka_pod_Rodnou-rodna

Rừng bao phũ rặng núi Rodna

Carpathians nằm trong số các dãy núi ít bị hủy hoại ở châu Âu, trên cao nó là đồng cỏ miền núi Alps, và bên dưới là rừng sồi, thông, vân sam, dày đặc. Khoảng 1350 loài thực vật được ghi nhận ở miền núi Carpathians. Rừng sồi bao phủ vùng chân đồi phía bắc của dãy Nam Carpathians và linh sam, vân sam phủ dày sườn núi ở độ cao 1000m. Rừng có đặc điểm của rừng núi Alps phong phú các loài sung dâu( cây to thuộc cây họ thích), cây bu lô có ở độ cao 1200 và 1500 m. Cây bách xù, liễu nhỏ, và bụi việt quất rất phổ biến ở vành đai rừng cận núi cao trên 1700 m.

1280px-Fundata, the rainbow, after a summer rain.

Xã Fundata , tỉnh Braşov. Bao bọc xung quanh nó là núi Bucegi và Piatra Craiului. Người dân Fundata kiếm sống bằng nghề chăn nuôi cừu và bò. Lễ hội dân gian hàng năm được tổ chức ở vùng này cũng hấp dẫn du khách.

Phần lớn động vật hoang dã cư trú ở vùng núi thấp hơn. Rừng sồi là nơi cư trú của hơn 100 loài chim, bao gồm chim gõ kiến rừng, chim cu, cú xám, và chim dẽ. Động vật ăn thịt ở nhiều vùng châu Âu đều có mặt ở dãy núi Carpathians. Có khoảng 5400 gấu nâu ( phân nửa gấu ở châu Âu ), 3500 chó sói ( 1/3 có sói châu Âu ), cùng với 2000 linh miêu ( 35% của toàn châu Âu ) sống ở vùng rừng núi Carpathians .

Khu bảo tồn thiên nhiên đầu tiên của Romania được thiết lập năm 1932. Ngày nay quốc gia này có 586 khu bảo tồn bao gồm 13 công viên quốc gia, 18 phong cảnh được bảo tồn và 46 khu bảo tồn khoa học, phần lớn các khu bảo tồn này đều nằm bên trong dãy Carpathians.

Các trung tâm công nghiệp phát triển ở miền núi

King Ferdinand Street Cluj Napoca

Đường King Ferdinand thành phố Cluj Napoca

Trung tâm công nghiệp Cluj Napoca : Cluj nằm ở vùng chân đồi đông bắc của dãy núi Bihor bên bờ sông Somes. Cluj là một trong những trung tâm kinh tế năng động nhất của Romania và là một trong những vùng có mức đầu tư của nước ngoài cao nhất. Các ngành công nghiệp chính của Cluj là máy móc, chế biến gỗ, thủy tinh, dược phẩm, mỹ phẩm, công nghiệp thực phẩm, vải. Nơi đây cũng có một số vùng khai thác than và quặng sắt, khí thiên nhiên.

Tordai_hasadék_ML-Turda Gorges seen from the east end

Hẽm núi Turda phía đông Cluj Napoca nơi có nhiều du khách tham quan

Vùng núi chung quanh của nó cũng khiến nó nổi tiếng là địa điểm trượt tuyết mùa đông. Các trung tâm du lịch nổi tiếng ở Cluj là thành phố Cluj-Napoca, núi Apuseni với nhiều hang động đẹp như Pestera Mare, Pestera Piatra Ponorului, Pestera Varfurosu là nơi thu hút nhiều du khách đến thăm viếng mỗi năm. Cluj Napoca còn là một thành phố văn hoá với nhiều viện bảo tàng như Viện bảo tàng lịch sử Transylvania, Viện bảo tàng dân tộc học, Viện bảo tàng mỹ thuật. Các Nhà thờ chính thống và Nhà thờ Saint Michael có kiến trúc gothic được xây dựng giữa năm 1396 _ 1432. Cluj có thời thuộc về Hungary và nó có nhiều người Magyars .

Trung tâm công nghiệp Brasov :

Biserica_Neagră_-_Vedere_din_Piața_Sfatului-_Brasov,_Romania_01

Quảng trường thành phố Brasov

Brasov nằm ở trung tâm Romania, dưới chân đồi vùng Transylvania Alps. Trung tâm hành chính của vùng này là thành phố Brasov. Brasov còn là một trung tâm thương mại, công nghiệp và giao thông. Các ngành công nghiệp quan trọng là sản xuất thiết bị giao thông, ô tô, hoá chất, vật liệu xây dựng, công nghiệp thực phẩm, lọc dầu.

Brasov là một trong những vùng trù phú của Romania. Trong suốt giai đoạn xã hội chủ nghĩa đây là vùng phát triển công nghiệp nặng, một số nhà máy ngày nay vẫn duy trì và thích ứng được với thị trường tự do. Tuy nhiên, một số không tồn tại và gây nên tình trạng thất nghiệp cao. Nhờ đầu tư nước ngoài nền kinh tế phần nào hồi phục.

Brasov còn là nơi tuyệt vời cho các hoạt động thể thao mùa đông, mùa hè. Vào mùa đông hàng ngàn du khách đến các địa điểm trượt tuyết nổi tiếng của Brasov là Poiana Brasov, Predeal, Sinai để trượt tuyết. Thung lũng Prahova nằm ở Bucegi Massif ( đỉnh cao nhất là Omu 2507m ), là nơi có nhiều phong cảnh đẹp, sườn núi bao phủ rừng sồi, linh sam, ở đồng bằng là thảm thực vật xanh tươi, phong phú. Nơi đây có nhiều chó sói, gấu nâu, cáo, linh miêu hoẳng, hươu , heo rừng, thỏ .

Lâu đài Bran

Lâu đài Bran

Brasov còn nổi tiếng vì lâu đài Bran, lâu đài với truyền thuyết về Bá tước Dracula, toà lâu đài đầy sát khí đã trở nên lãng mạn hơn và được sử dụng làm cung điện mùa hè của Hoàng gia Romania mãi cho đến khi Romania trở thành nước xã hội chủ nghĩa.

2. ĐỒNG BẰNG CHÂU THỔ SÔNG DANUBE

Đồng bằng Hungary trải rộng vào Romania

1280px-The Wallachian Plain, in the southern part of Argeş County (Piteştilor-Plain)

Đồng bằng Wallachia

Trên bản đồ chúng ta lưu ý rằng đồng bằng Hungary trải rộng vào Romania. Do đó ta thấy sản phẩm nông nghiệp của hai đồng bằng này giống nhau. Bắp và lúa mì vẫn là vụ mùa chính, và bắp được chế biến thành thực phẩm dùng nhiều trong các bữa ăn để thay thế khoai tây. Giữa các luống bắp nông dân thường trồng đậu hà lan và đậu.

Sông Danube xẻ qua vùng núi Transylvanian Alps ở phía nam Romania ở một nơi gọi là Iron Gate ( Cửa Sắt ). Nơi đây con sông chảy qua hẻm núi đá hẹp và sâu. Ơ phần nầy của sông, dòng nước chảy xiết đến nỗi mà các đầu máy đặt ở bờ phải giúp kéo thuyền đi ngược dòng nước. Cửa nầy từ lâu là con đường quan trọng giữa miền trung lưu và hạ lưu sông Danube.

Ơ bên kia Iron Gate ( Cửa sắt ) sông Danube chảy qua một đồng bằng rộng lớn, màu mỡ và tạo thành một tam giác châu thổ trước khi ra Biển Đen . Đây là vùng đồng bằng giàu có, đông dân gọi là đồng bằng Walachia. Nơi đây công trình thủy lợi được áp dụng rộng rãi và các vùng đầm lầy ngập nước của sông Danube được xây đập và được tháo nước để cung cấp thêm đất trồng. Đồng Bằng Walachia là vùng nông nghiệp có năng xuất cao. Các sản phẩm nông nghiệp vùng này là bắp, ngũ cốc, lúa mì. Hoa hướng dương và đậu nành cũng là vụ mùa quan trọng để sản xuất dầu thực vật.

Đồng bằng Walachia cũng có mỏ dầu . Một trong những mỏ dầu xưa nhất và lớn nhất châu Âu nằm ở ven đồng bằng gần chân núi. Đây là mỏ dầu nằm gần thành phố Ploesti. Nhiều giếng dầu đã được khai thác lâu năm và đã giảm năng suất. Tuy nhiên, quốc gia nầy đã có thể cung cấp đủ nhu cầu trong nước và xuất khẩu.

Vùng hạ lưu sông Danube và vùng châu thổ là nơi có nhiều đầm lầy.

Image from the Danube Delta

Vùng đầm lầy ngập nước của châu thổ sông Danube

Bờ phía bắc vùng Dobruta của châu thổ sông Danube là vùng thấp nhất của Romania. Châu thổ nầy là vùng đầm lầy và những cù lao nhiều lau sậy và bãi cát, nơi mà sông Danube kết thúc đoạn đường trên 3000km và chia thành 3 nhánh trước khi đổ vào Biển Đen. Châu thổ sông Danube cung cấp nhiều cá, lau sậy vùng nầy được dùng để sản xuất cellulos. Nơi đây cũng là một khu bảo tồn các loài thực vật và các loài chim di trú.

Danube_Delta_Reeds-Reeds growing in the Danube Delta

Lau sậy mọc ở vùng châu thổ sông Danube

Mỗi năm sông Danube đem 40 triệu tấn đất phù sa đổ vào châu thổ Danube, châu thổ trẻ nhất và ổn định nhất châu Âu. Gần Tulcea sông chia làm ba nhánh Chilia, Sulina và Sfantu Gheorghe. Các nhánh này chia châu thổ thành những vùng đầm lầy, lau sậy rộng lớn trên 5800 km2 , phân nửa vùng này thường bị lụt vào mùa xuân và mùa thu. Trong suốt thời gian bị lụt vùng hạ lưu sông Danube tràn ngập nước giống như hồ dài liên tục. Từ Constanta tới Bucharest xe lửa phải băng qua một trong những cây cầu dài nhất châu Âu. Constanta là một cảng trên

Pelicani_in_Delta_Dunube

Bồ nông ở vùng châu thổ sông Danube

Chỉ một phần nhỏ châu thổ là thường xuyên ở trên mực nước ; đây là những dạt đất chất đống phù sa là nơi phát triển các loại cây bần, liễu, cây dương ( cây cao thẳng thân thon), quấn quanh nó là dây leo chằng chịt. Châu thổ sông Danube là thiên đàng của các loài thú hoang dã, đặc biệt là chim, từ Trung Quốc, An Độ, Mông Cổ, bay đến di trú suốt mùa xuân và mùa thu. Đây là nơi thăm viếng của nhiều loài chim như chim cốc, con diệc, chim mỏ cứng, vịt hoang ( loại vịt có lông màu sáng sống ở vùng ven biển ). Ngoài các loài chim, châu thổ sông Danube là nơi cư trú của rái cá, chuột xạ, chồn vizon, cáo, chó sói, heo rừng, chồn hôi và các loài động vật khác.

Có rất ít dự kiến cải tạo vùng đầm lầy ở vùng thung lũng thấp và châu thổ sông Danube. Với những công trình thủy lợi thích hợp và sự ngăn ngừa nạn lụt nhiều nơi ở vùng nầy có thể là nơi sản xuất lúa tốt. Ngày nay, vùng nầy chủ yếu sử dụng cho giao thông và đánh cá. Nơi đây bạn có trông thấy các tàu chở hàng và hành khách du hành từ Galati, ở khúc uốn của sông, đi xa tận Vienna.

Châu thổ sông Danube nằm trong khu bảo tồn sinh thái, thiết lập để chống lại nổ lực chuyển vùng này thành vùng nông nghiệp của Ceausescu. Vào giữa thập niên 1980 do việc sử dụng phân bón cao độ trong thời gian dài ở miệt thượng nguồn đã làm gia tăng lượng nitrogen và phốt phát ở châu thổ sông Danube, làm giãm nguồn cung cấp cá.

20140703_leaving_Otopeni_09

Vùng nông nghiệp của thị trấn Otopeni, tỉnh Ilfov nằm ở vùng đồng bằng châu thổ sông Danube.

Thủ đô Bucharest

khai hoan mon 2

Khải Hoàn Môn được xây dựng năm 1922 bằng gỗ, sau đó được xây dựng lại giữa năm 1935-1936 bằng bê tông và đá granite nằm ở đại lộ Soseaua Kiseleff

Bucharest là một thành phố với 2,1 triệu dân nằm ở giữa đồng bằng Walachia giống như Budapest và Vienna. Tuy nhiên, không giống Budapest và Vienna, nó không nằm trực tiếp bên sông Danube. Bucharest nổi tiếng vì các đại lộ rộng hai bên đường có trồng hàng cây, các toà nhà cao tầng đẹp rực rỡ và có tiếng vì lối sống sang trọng xa hoa. Có thời Bucharest còn được mệnh danh là “Tiểu Paris “ (Little Paris ). Khải Hoàn Môn ở Bucharest có kiến trúc giống Khải Hoàn Môn Pháp được dựng lên ở đại lộ Soseaua Kiseleff thanh lịch, tao nhã, dài và rộng hơn đại lộ nổi tiếng Champs Elysees của Paris.

1280px-Palatul_Parlamentului_1b

Toà nhà quốc hội ở trung tâm Bucharest do Nicolae Ceauşescu xây dựng vào thập niên 1980. Kiến trúc khổng lồ này là một trong những dinh thự đồ sộ nhất thế giới.

Bucharest là sự hỗn hợp giữa mới và cũ. Ơ những khu vực cổ của thành phố, nhà thờ, dinh thự với các mái hình vòm cho thấy ảnh hưởng của kiến trúc Thổ Nhĩ Kỳ. Khu vực mới hơn là các toà văn phòng hiện đại của chính phủ và các căn hộ. Nổi tiếng nhất trong số các toà nhà hiện đại là toà nhà quốc hội do Ceausescu xây dựng, là toà nhà lớn thứ hai trên thế giới sau Lầu năm góc với 1000 phòng, phản ảnh tài khéo của các kiến trúc sư và thợ thủ công Romania.

Ngoài vai trò thủ đô, Bucharest còn là trung tâm thương mại, công nghiệp chính. Nhiều nhà máy làm bột mì, đường, da thuộc. Các sản phẩm từ dầu mỏ cũng rất quan trọng. Nhiều người làm việc ở nhà máy dệt vải len cũng như ở xí nghiệp may quần áo, giày dép. Bucharest là một thành phố nhiều rạp hát, quán cà phê, và đời sống của nó rất khác với đời sống ở nông trại và vùng đồi núi .

1280px-Hotel_Continental_-_Calea_Victoriei-Victory Avenue (Calea Victoriei), a major avenue in central Bucharest

Đại lộ Victory

Ngày nay một khu vực thương mại hiện đại với nhiều dinh thự đồ sộ đang bộc phát ở nơi mà trước kia là trung tâm hành chánh Ceausescu. Nhiều công ty đa quốc gia hiện diện ở thành phố như công ty xăng dầu, ( Shell, Texaco và Agip), công ty ô tô ( Renault/Dacia and Nissan) và IT ( IBM and Microsoft ). Các ngành công nghiệp chính khác là sản xuất máy móc nông nghiệp, thiết bị ngành giao thông, vải, hoá chất, vật liệu xây dựng, đồ gỗ, giày dép, rượu vang, mobil phone.

Bucharest đóng góp 21% tổng sản phẩm quốc nội cho Romania và khoảng ¼ sản phẩm công nghiệp, là vùng phát triển và được công nghiệp hoá nhiều nhất ở Romania. Khoảng 2/3 thuế của quốc gia này là do các công dân Bucharest và các công ty của nó đóng góp.

Thành phố Constanta

Bờ biển Constanta

Bờ biển Constanta ( Biển Đen)

Thành phố nằm ở đông nam Romania, bên bờ Biển Đen . Nó là thành phố cảng chính của Romania. Sản phẩm xuất khẩu chính nầy là dầu mỏ và ngũ cốc. Các hàng nhập khẩu bao gồm than, than cốc, máy móc, vải. Công nghiệp đánh cá, đóng tàu và sản xuất rượu đều rất quan trọng ở thành phố nầy. Constanta còn là một thành phố văn hoá, với viện bảo tàng địa chất được thành lập name 1879. Vào thời xưa thành phố còn nổi tiếng dưới cái tên Tomi, và là nơi mà nhà thơ Ovid đã trải qua cuộc sống đày ải. Constanta được đặt tên do lòng tôn kính người chị của Đại đế Constantine. Dưới triều đại Ottoman ( 1413 – 1878 ) thành phố được đặt tên là Kustenja. Vào năm 1878 nó lại được đổi tên là Constanta khi Romania dành lại được lãnh thổ từ tay Bulgaria.

III. ĐẶC ĐIỂM KINH TẾ

bukovina2

Vùng nông nghiệp Bukovina , tỉnh Suceava nằm ở đông bắc Romania

Trước Chiến tranh thế giới thứ hai nền kinh tế Romania chủ yếu là nông nghiệp, sau đó chuyển sang nền kinh tế kế hoạch, với đặc điểm là ưu tiên phát triển công nghiệp nặng. Sau sự sụp đổ của Ceausescu vào tháng mười hai năm 1989, nền kinh tế trong nước suy thoái nghiêm trọng, hàng xuất khẩu bị giảm sút. Chương trình chuyển đổi kinh tế năm 1990 đã xoá bỏ trợ cấp công nghiệp đối với đa số hàng tiêu dùng, và tư hữu hoá các xí nghiệp quốc doanh để chuyển nền kinh tế Romania sang nền kinh tế thị trường tự do. Tháng năm năm 1994 Quỹ tiền tệ quốc tế ( IMF ) đã cho Romania vay 700 triệu USD để quốc gia này cam kết giảm lạm phát ( ở mức 256% vào tháng năm năm 1994 ) xuống dưới 100%. Năm 2005 tổng sản phẩm quốc nội ( GDP) của Romania là 98,6 tỉ USD.

Scene of rural life in Manastirea Humorului (Bukovina, Romania). Goose husbandry.

Quang cảnh vùng nông thôn ở Bukovina, Romania

- Nông nghiệp, lâm nghiệp và ngư nghiệp : Nông nghiệp vẫn duy trì địa vị quan trọng ở Romania, chiếm khoảng 40% lực lượng lao động. Cánh đồng và vườn cây ăn trái bao phủ 43% diện tích Romania. Các vụ mùa chính ở Romania là ngủ cốc, khoai tây, nho, củ cải đường. Các loại gia súc quan trọng là trâu bò, heo, cừu, ngựa và gia cầm. Rượu vang là sản phẩm nông nghiệp chiếm ưu thế ở Romania.

Rừng bao phủ 28% diện tích lãnh thổ cung cấp nhu cầu xây dựng, làm giấy, và ngành công nghiệp. Biển Đen và vùng châu thổ sông Danube nổi tiếng về nghề đánh bắt cá tầm.

1280px-Sighişoara_(Schäßburg,_Segesvár)_-_old_city

Kiểu nhà tiêu biểu của người lao động Romania

- Khai thác khoáng sản : Tài nguyên chính của Romania là dầu mỏ. Trung tâm sản xuất dầu mỏ hàng đầu của Romania là Ploesti , và các mỏ quan trọng mới được tìm thấy ở Biển Đen vào đầu thập niên 1980. Tuy nhiên trữ lượng dầu mỏ đã cạn. Về phía tây Transylvania Alps là các mỏ than có bitum và quặng sắt. Romania cũng có các mỏ than non rải rác. Mỏ muối lớn ở Carpathians có sản lượng hơn 2,2 triệu tấn / năm.

- Công nghiệp : Sau Chiến tranh thế giới thứ hai Romania theo đuổi chính sách công nghiệp hoá nhanh, ưu tiên phát triển công nghiệp nặng ( đặc biệt là sản xuất máy móc và hoá chất ), công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng ít qui mô hơn. Vào cuối thập niên 1980 việc sản xuất thép thô đạt 13,9 triệu tấn, nhưng giảm 5,8 triệu tấn vào giữa thập niên 1990, do sự thiếu hụt điện và nguyên liệu. Ngành công nghiệp chính khác gồm sản xuất phân bón 1,1 triệu tấn, xi măng 5,9 triệu tấn, truyền hình, ô tô, thực phẩm chế biến, đồ nhựa, vải , hàng len, giày dép.

iron gate 2

Iron Gate là hàng loạt những hẽm núi ngoạn mục nằm dọc sông Danube ở biên giới Serbia và Romania. Một công trình thủy điện hoàn thành ở Iron Gate năm 1972 là sự nỗ lực giữa Romania và Nam Tư cũ. Công trình gồm một đập và hai nhà máy phát điện.

- Năng lượng : Năm 2004 Romania sản lượng điện của Romania đạt 55,6 tỉ kw.h. Phần lớn việc sản xuất điện đều từ dầu mỏ, than, khí thiên nhiên, phần còn lại là năng lượng thủy điện, lớn nhất là nhà máy thủy điện đặt tại Iron Gate trên sông Danube. Việc thiếu hụt năng lượng vào giữa thập niên 1980 đã đưa đến việc phân phối điện, nhiên liệu. Năm 1991 Romania bắt đầu xây dựng nhà máy điện nguyên tử.

- Thương mại : Trước kia Romania có quan hệ thương mại chính với Liên Xô cũ và các nước XHCN. Tuy nhiên từ đầu thập niên 1970 Romania đã đẩy mạnh quan hệ thương mại vơí Đức, Italy, Thụy Sĩ, Mĩ và Anh. Vào năm 1992 Romania ký hiệp ước liên minh kinh tế Biển Đen tạo nên khu kinh tế Biển Đen với 10 nước. Cùng thời gian đó Romania ký hiệp định thương mại tự do với Hiệp hội thương mại tự do châu Au, và vào năm 2007 gia nhập vào Liên minh châu Au.

 * Yêu cầu các bạn tham khảo bài viết nếu có copy nên trích dẫn nguồn www.cacnuocchauau.com/home. Đề tài này đã đăng ký ở Sở Khoa học Công nghệ Đồng Nai, đã được Hội đồng khoa học thẩm định tháng 9/2006, xin đừng dùng nó lập website riêng, cướp công sức người khác, người tự trọng không làm vậy. Mỗi bài tác giả phải mất công sức dịch rất lâu, sắp xếp bố cục, lựa chọn hình ảnh thích hợp với nội dung, với tâm huyết yêu nghề  tác giả mong muốn đóng góp chút công sức biên soạn nó  dành cho các bạn yêu thích bộ môn địa lý, dùng để giảng dạy, tham khảo.