23. KHÁI QUÁT VỀ LIÊN BANG NAM TƯ ( YUGOSLAVIA )

I. LÃNH THỔ CỦA NGƯỜI SERBS, CROATS VÀ SLOVENS

2

Nam Tư, nguyên là quốc gia trên bán đảo Balkan ở đông nam châu Âu tồn tại từ năm 1918 đến 1991, cho đến khi các cuộc xung đột về chính trị và chủng tộc làm phân tán quốc gia này. Nam Tư gồm sáu bang : Bosnia – Herzegovina, Croatia, Macedonia, Montenegro, Serbia, Slovenia. Nam Tư có diện tích là 255.803 km2, giáp Ao, Hung, Romaria, Bulgaria, Hy Lạp, Albania, biển Adriatic. Thủ đô và là thành phố lớn nhất của Nam Tư là Belgrade.

Nam Tư trở thành quốc gia từ sau Chiến tranh thế giới thứ nhất (1/12/1918). Vào thời này nó được mệnh danh là Vương quốc của người Serbs, người Croats và người Slovens. Đây là các nhóm dân tộc đã hình thành nên quốc gia này .Về sau nó đổi tên là Vương quốc Nam Tư ( 6/1/1929 ). Ơ cực tây bắc là người Slovenes, thủ đô là Ljubljana. Người Serbs sống chủ yếu ở phần đông bắc của lãnh thổ ở vùng đồng bằng quanh Belgrade. Người Croats sống ở chung quanh và ở phía nam thành phố Zagreb. Mỗi nhóm có ngôn ngữ và phong tục riêng. Ngoài những nhóm chính này còn có những nhóm dân tộc khác như người Macedonia, Magyars, Romania, và các nhóm khác. Như vậy chúng ta thấy Nam Tư giống như những vùng còn lại trên bán đảo Balkan, có nhiều chủng tộc khác nhau.

Sau thế Chiến tranh thế giới thứ hai Nam Tư theo chế độ xã hội chủ nghĩa dưới tên Liên bang Dân chủ Nam Tư ( 29/11/1945 ), và đến năm 1946 là Cộng hoà Nhân dân liên bang Nam Tư, sau đó lại đổi thành Cộng hoà liên bang xã hội chủ nghĩa Nam Tư ( 7/4/1963 ). Tên này tồn tại đến 15/1/1992, lúc đó bốn trong số sáu bang hợp thành nước cộng hoà này là Slovenia, Croatia, Macedonia, Bosnia – Herzegovina ly khai.

Đến năm 1992 Cộng hoà liên bang Nam Tư được hình thành bởi hai bang còn lại là Serbia và Montenegro. Năm 2001 tên Nam Tư bị xoá bỏ. Vào ngày 4/2/2003 Quốc hội Liên bang Nam tư thoả thuận thành lập nhà nước Serbia – Montenegro. Tuy nhiên, đến tháng sáu năm 2006 Serbia và Montenegro lại tách thành hai nước độc lập.

1. Địa hình Nam tư có sự tương phản sâu sắc

dia hình Nam Tu1Nam Tư không chỉ có sự khác biệt về chủng tộc mà còn có sự khác biệt về điều kiện tự nhiên. Trên bản đồ địa hình ta thấy có ba miền địa hình khác nhau :

- Phía đông bắc là đồng bằng sông Danube và các sông nhánh của nó. Đây là miền đồng bằng nối liền với đồng bằng Hungary, được gọi là Voivodina.

- Ở giữa là vùng đồi núi dốc trải rộng ngang qua lãnh thổ từ tây bắc đến đông nam. Miền này gọi là vùng đồi dốc và địa hình karst .

- Ven biển Adriatic là đồng bằng hẹp. Ở nhiều nơi đồng bằng này bị gián đoạn bởi đồi núi ăn lan ra biển. Đồng bằng hẹp này được gọi là duyên hải Dalmatian.

2. Mỗi miền địa hình có khí hậu khác nhau

Ở ba miền địa hình này cũng có ba loại khí hậu khác nhau:

- Miền Voivodina có khí hậu lục địa ẩm ướt, giống khí hậu Hungary. Khí hậu này cũng ảnh hưởng tới vùng đồi thấp và miền thung lũng.

- Miền núi có khí hậu miền núi. Nơi đây khí hậu thay đổi tùy theo độ cao. Ở miền này có mưa và tuyết nhiều hơn những vùng chung quanh.

- Vùng duyên hải Dalmatian, các đảo ngoài khơi, vùng đồi lân cận có khí hậu Địa Trung Hải với mùa hạ khô, nóng và mùa đông ẩm ướt ôn hòa, ở đó chúng ta thấy sản xuất nhiều loại vụ mùa Địa Trung Hải.

II. CÁC MIỀN ĐỊA HÌNH CHÍNH CỦA NAM TƯ

1. VÙNG VOIVODINA : Giỏ bánh mì của Nam Tư

1024px-Serbia_Vojka_from_southwest_IMG_9207-Vojvodina agriculture

Vùng nông nghiệp của đồng bằng Voivodina thuộc Serbia

Nông sản chính của miền đồng bằng phía bắc này là bắp và lúa mì. Đồng bằng hầu như vô tận với đất đai màu mỡ, nắng nhiều rất thích hợp cho nhiều vụ mùa. Ngoài bắp, lúa mì còn có những vụ mùa khác như khoai tây, rau, bắp cải, củ cải đường, lúa mạch, yến mạch, lúa, cây gai. Hoa hướng dương và cây thầu dầu cũng được trồng để lấy dầu. Gia súc, gia cầm rất nhiều. Chúng được nuôi để lấy thịt sữa và sức kéo. Giống như Romania, bò thường được nuôi để cày và kéo xe. Nhờ nông sản phong phú, vùng Voivodia hầu như là nơi cung cấp thực phẩm cho các vùng còn lại. Do đó nó được mệnh danh là giỏ bánh mì của Nam Tư. Các thành phố lớn ở Nam Tư đều nằm ở Voivodina.

2. MIỀN ĐỒI DỐC VÀ MIỀN ĐÁ VÔI KARST

Karst in National Park Sjeverni Velebit.

Địa hình Karst ở Công viên quốc gia Sjeverni Velebit

Là miền gồ ghề lởm chởm và kém màu mỡ nằm gần bờ biển Adriatic. Một phần của vùng này rất đặc sắc và lý thú. Vùng này có nhiều đá vôi, một số bị xâm thực dễ dàng.

Trong hàng trăm và hàng ngàn năm nước mưa và tuyết thấm dần vào vết nứt của đá vôi, nó làm đá vôi rã ra và trôi dần theo vết nứt. Sau một thời gian dài bị xâm thực ngày nay vùng này bị đục thủng lỗ chỗ như tổ ong với các khe rãnh và hang động ngầm. Nhiều hang động trông như động Mammoth ở Kentucky và những hang động ở miền cao nguyên Trung tâm phía nam nước Pháp. Trần hang động thường bị đục khoét tạo thành nhiều chỗ trũng sâu hoắm và chỗ đất sụt ăn sâu vào bề mặt đất. Đôi khi người ta cũng trông thấy một cái cầu thiên nhiên nơi đó đá còn sót lại đã chống đỡ nó trong khi đá xung quanh bị sụp đổ. Một phần của vùng này nằm ở tây bắc Nam Tư gọi là miền địa hình karst.

Ngoại trừ các khoảng đất nhỏ ở các thung lũng và ở miền bồn địa vùng đồi gồ ghề lởm chởm của Nam Tư không có nhiều đất trồng trọt tốt. Một vài sườn đồi dốc được trồng rừng. Một số sườn đồi trở nên trơ trụi vì cây rừng bị đốn sạch hay vì đất khô cằn sỏi đá. Miền đá vôi karst là miền đặc biệt khô cằn vì nước ngấm sâu nhanh chóng xuống lòng đất, cây cối, thực vật khó sống được.

Vào mùa thu và mùa đông gió lạnh dữ dội thổi từ đông bắc tới và mang giá rét đến các thung lũng. Sự kết hợp giữa sườn đồi dốc, đất khô cằn, sỏi đá, không màu mỡ đã biến vùng này thành vùng nông nghiệp nghèo nàn. Chỉ ở miền hành lang Morava – Vardar nông nghiệp mới phát triển tốt. Nơi đây thuốc lá, cây gai, trái cây được trồng để xuất khẩu.

Miền đồi dốc và miền đá vôi karst tuy có ít tài nguyên nông nghiệp nhưng có nhiều khoáng sản. Đồng, chì, kẽm được tìm thấy ở khu vực phụ cận của thành phố Sarajevo cũng như ở Morava – Vardar. Nam Tư cũng có nhiều than, sắt, đá vôi. Đây là những nguyên liệu cần thiết cho công nghiệp luyện thép. Chính phủ Nam Tư đã đẩy mạnh việc phát triển công nghiệp nặng. Tuy nhiên công nghiệp nặng vẫn còn là thứ yếu so với nhiều nước khác ở châu Âu.

Núi đá vôi Croatia

Núi đá vôi ở Croatia

Ngoài than, Nam Tư cũng có vài mỏ dầu và khí thiên nhiên. Nam Tư cũng có quặng crôm dùng để làm thép không rỉ. Đó là loại thép đặc biệt cứng và chống sự ăn mòn, do đó nó được dùng để chế tạo súng, xe tăng và các bộ phận máy móc. Nam Tư còn bán ra nước ngoài quặng bôxít, măng- gan, ăntimăng và khoáng chất khác. Điều đó giúp chính phủ mua những máy móc cần thiết khác cho sự phát triển công nghiệp.

3. MIỀN DUYÊN HẢI DALMATIAN

Trên các đồng bằng nhỏ hẹp và các ruộng bậc thang ở sườn đồi hướng về Biển Adriatic, người ta trồng các sản phẩm Địa Trung Hải. Nho có thời là sản phẩm của vùng, nhưng do sâu bệnh và cằn cỗi đã làm giảm sản lượng mỗi năm. Người ta cũng trồng ô liu, cam và đậu phộng. Không may, do ở gần miền đá vôi karst nên phần lớn nước bị hút sâu xuống mặt đất. Điều này làm hạn chế việc tưới tiêu ở vùng đồng bằng duyên hải. Như bạn thấy trên bản đồ chỉ có vài con sông đổ ra biển.

800px-City-of-Split

Thành phố Split Miền duyên hải Dalmatian

Nhiều làng đánh cá rải rác đây đó ở các cảng thiên nhiên bên bờ biển xinh đẹp. Rijeka và Split là những thành phố cảng nhỏ. Nó nằm tựa lưng vào miền đồi dốc và khó liên lạc với bên trong nội địa. Những thành phố này buôn bán thuốc lá, lúa mì và những sản phẩm Địa Trung Hải, chúng cũng xuất khẩu quặng mỏ từ những miền cao nguyên.

Bờ biển Dalmatia đã được cải tiến thành nơi giải trí, du lịch quan trọng. Những ngày nắng ấm, nước trong xanh, phong cảnh đẹp đã lôi cuốn ngày càng nhiều du khách. Vì thế miền này có thể gọi là miền Riviera của Nam Tư.

CÁC NƯỚC CỘNG HOÀ ĐỘC LẬP TỪ NAM TƯ CŨ.

- CỘNG HOÀ SLOVENIA : Diện tích : 20.000 km2 . Dân số : 2.010.000 người ( 2007 ). Thủ đô Ljubliana.

800px-he Triple Bridge over the Ljubljanica river in the city center, Slovenia

Cầu bắt qua sông Ljubljanica ở trung tâm thành phố Ljubljana, Slovenia

Cộng hoà Slovenia nằm ở phía đông nam châu Âu, trên bán đảo Balkan, bao bọc bởi Ao, Hungary, Croatia, Italy và biển Adriatic. Slovenia là một phần của Cộng hoà liên bang xã hội chủ nghĩa Nam Tư, tuyên bố độc lập vào tháng sáu năm 1991.

Slovenia có nhiều đồi núi. Phía bắc sát với Ao và Italy là dãy núi Alps với đỉnh cao nhất là Triglav ( 2864m ). Phía đông của Slovenia nằm trong miền miền địa hình karst. Khoảng ½ diện tích của Slovenia là rừng, và là nước có nhiều rừng đứng hàng thứ ba sau Phần Lan và Thụy Điển.

Các sông Mura, Drava, Sava chảy xuyên qua miền rừng đông bắc của Slovenia. Bờ biển kéo dài 47km dọc biển Adriatic tạo thành biên giới tây nam lãnh thổ.

Các thành phố dọc biển có khí hậu Địa Trung Hải ấm áp, trong khi các thành phố miền núi phía bắc thường khắc nghiệt về mùa đông và có mưa vào mùa hè. Vùng cao nguyên phía đông, nơi có thành phố Ljubljana, có khí hậu khí hậu lục địa ôn hoà, ấm về mùa hè và lạnh về mùa đông.

Novo Mesto, thành phố lớn nhất ở đông nam Slovenia

Novo Mesto, thành phố lớn nhất ở đông nam Slovenia

Trước khi độc lập, Slovenia là bang thịnh vượng nhất trong số sáu bang của Nam Tư. Tuy nhiên chiến tranh kéo dài trong vùng, đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đế nền kinh tế Slovenia, tổng sản phẩm quốc nội ( GDP ) suy thoái hơn 13% vào năm 1991 và 1992. Tuy nhiên từ năm 1993, nhờ vào điều kiện vị trí địa lý thuận lợi, cơ sở hạ tầng tốt, sự thay đổi về đường lối, nền kinh tế bắt đầu phát triển nhanh chóng. Vào năm 2005 tổng sản phẩm quốc nội của Slovenia là 34.4 tỉ (2005) USD.

+ CỘNG HOÀ CROATIA : Diện tích 57.000 km2 . Dân số : 4.500.000 người (2007). Thủ đô là Zagreb.

1024px-Dubrovnik,_Croatia-Medieval fortresses Lovrijenac & Bokar, in Dubrovnik.

Pháo đài thời Trung cổ Lovrijenac và Bokar ở Dubrovnik vùng duyên hải Dalmatian, Croatia

Cộng hoà Croatia nằm ở đông nam châu Âu, trên bán đảo Balkan, được bao bọc bởi Slovenia, Hungary ở phía bắc, phía đông nam là Bosnia – Herzegovina, và phía đông là Serbia, phía tây là biển Adriatic, cực nam là biên giới ngắn với Serbia – Montenegro. Croatia là một phần của Cộng hoà liên bang xã hội chủ nghĩa Nam Tư, tuyên bố độc lập vào 25 tháng sáu năm 1991.

Địa hình Croatia khá đa dạng. Phía đông bắc là đồng bằng phì nhiêu của sông Danube, đồng bằng này là một phần của đồng bằng Voivodina. Dọc bờ biển Adriatic là vùng duyên hải Dalmatian. Miền trung là vùng đồi dốc và là đá vôi karst.

Croatia có khí hậu Địa Trung Hải và khí hậu lục địa. Khí hậu lục địa chi phối suốt vùng nội địa với mùa hè nóng, mùa đông lạnh. Tuy nhiên vùng ven biển Adriatic có khí hậu Địa Trung Hải với mùa đông ôn hoà và có mưa, mùa hè nhiều nắng và khô. Ở đồng bằng và miền núi chủ yếu là cây quả nón. Cây sồi và sồi bần rất phổ biến. Động vật hoang dã gồm thỏ, cáo, linh miêu, chồn, gấu, nai.

Từ quán cà phê bên đường nhìn về quảng trường trung tâm Zagreb .

Từ quán cà phê bên đường nhìn về quảng trường trung tâm Zagreb .

Croatia là một trong sáu bang giàu có của Cộng hoà liên bang xã hội chủ nghĩa Nam Tư trước kia, vào thập niên 1980 nó đóng góp 25% sản phẩm quốc nội cho liên bang. Gần 2/3 diện tích đất đai được canh tác, và củ cải đường, lúa mì, ngũ cốc là những sản phẩm chính. Croatia là nước giàu về khoáng sản. Các ngành công nghiệp khác là gồm lọc dầu, luyện sắt thép, đóng tàu, và hoá chất, thực phẩm chế biến, máy móc, xi măng, vải. Tuy nhiên khi bùng nổ chiến tranh nền kinh tế Croatia suy thoái nghiêm trọng. Người ta ước tính khoảng1/3 lãnh vực công nghiệp của của Croatia bị hủy diệt trong cuộc biến động nội bộ, và phần lớn các vùng nông nghiệp có năng suất cao đều bị Serbia chiếm đóng. Toàn bộ cuộc chiến ước tính tổn thất của quốc gia này là hơn 20.000 triệu USD về cơ sở hạ tầng và sản lượng hàng hoá. Tổng sản phẩm quốc nội giảm từ 13.500 triệu USD năm 1990 còn 7.500 triệu USD năm 1992. Sau khi hoà bình lập lại, Croatia đã nỗ lực khôi phục kinh tế, năm 2005 tổng sản phẩm quốc nội của Croatia là 39 tỉ USD.

+ BOSNIA – HERZEGOVINA : Diện tích 51.000 km2. Dân số 4.60.000 người (2007). Thủ đô Sarajevo.

Thủ đô Sarajevo

Thủ đô Sarajevo của Bosnia – Herzergovina

Bosnia – Herzergovina nằm ở đông nam châu Âu, trên bán đảo Balkan, bao bọc bởi Croatia ở phía bắc và tây, Serbia và Montenegro hướng đông và nam. Phía nam giáp biển Adriatic. Bosnia – Herzergovina là một phần của Cộng hoà liên bang xã hội chủ nghĩa Nam Tư, tuyên bố độc lập vào tháng ba năm 1992.

Địa hình chủ yếu là đồi núi gồm dãy Dinaric Alps và đá vôi karst. Bosnia, phần phía bắc có nhiều rừng, trong khi Herzegovina, ở phía nam, là miền bằng phẳng, đất đai màu mỡ là vùng nông nghiệp chính.

Khí hậu về mùa hè nóng, mùa đông lạnh, vùng núi có mùa hè mát mẻ và ngắn, mùa đông dài khắc nghiệt, vùng ven biển có khí hậu ôn hoà và có mưa mùa đông.
Sông chính là sông Sava, chảy dọc biên giới phía bắc, các sông nhánh của nó là Una, Drina, và Vrbas.

Bosnia – Herzegovina rất giàu khoáng sản, bao gồm măng-gan, bạc, chì, đồng, sắt, crôm và than.

Bosnia and Herzegovina là một trong các bang nghèo nhất của Nam Tư trước kia. Sau khi giành được độc lập, kinh tế của Bosnia – Herzegovina dựa chủ yếu vào nông nghiệp, thuốc lá, trái cây là sản phẩm nông nghiệp chính. Tuy nhiên, chiến tranh đã hủy diệt nhiều nông trại màu mỡ, khiến nông nghiệp bị trì trệ. Phần lớn các vùng công nghiệp đều nằm ở vùng bị người Serb chiếm đóng, ước tính có 80% nhà máy bị hủy diệt.

Vào năm 1993 nền kinh tế gần như bế tắc, phần lớn dân chúng sống nhờ vào tiền trợ cấp của nước ngoài ; lạm phát và thất nghiệp tiếp tục tăng. Tuy nhiên, nhờ Croatia hủy bỏ phong toả bờ biển phía tây và giúp kinh tế Bosnia phần nào hồi phục. Năm 2005 tổng sản phẩm quốc nội của Bosnia là 9,9 tỉ USD.

+ CỘNG HOÀ MACEDONIA : Diện tích 26.000 km2. Dân số 2.060.000 người ( 2007 ). Thủ đô : Skopje .

Skopje,  thủ đô của Macedonia nằm ở phía bắc lãnh thổ.

Skopje, thủ đô của Macedonia nằm ở phía bắc lãnh thổ.

Macedonia giáp Serbia, Bulgaria, Hy Lạp, Albania. Địa hình chủ yếu là đồi núi, thung lũng sâu. Đỉnh cao nhất của Macedonia là Korab, nằm ở biên giới phía tây với Albania, cao 2 .751m. Hơn một phần ba lãnh thổ là rừng – chủ yếu nằm dọc phía tây.
Sông Vardar bắt nguồn từ tây bắc là sông dài nhất. Macedonia có bốn hồ lớn là Hồ Ohrid, Prespa, Dojran, và Mavrovo.

Macedonia có khí hậu Địa Trung Hải và khí hậu lục địa. Miền núi có khí hậu nóng khô về mùa hè và mùa thu, trong khi mùa đông lạnh và có nhiều tuyết. Ở các thung lũng và bồn địa nhiệt độ ôn hoà quanh năm. Thủ đô Skopje nhận được nhiều mưa.

Macedonia là quốc gia kém thịnh vượng nhất của Nam Tư, và hoàn toàn dựa vào sự tài trợ của chính phủ liên bang. Ngoài ra khoảng 50 đến 60 % việc buôn bán của nó là với các bang khác của liên bang, đặc biệt là với Serbia. Sự tan rã của liên bang và việc áp đặt sự trừng phạt của quốc tế đối với Serbia- Montenegro đã làm ảnh hưởng tai hại đến nền kinh tế. Các yếu tố có hại khác là sự gần kề của lãnh thổ đối với sự xung đột ở các nước cộng hòa khác và thiếu sự nhìn nhận của cộng đồng, cả hai đều làm nản sự đầu tư của nước ngoài. Ngoài ra do sự phong toả kinh tế áp đặt bởi Hy Lạp, đã bẻ gãy con đường thương mại then chốt với thế giới bên ngoài làm thiếu hụt nguồn nhiên liệu. Kết quả là vào năm 1992 sản xuất công nghiệp chỉ còn 75% do thiếu nhiên liệu, thất nghiệp tăng 40%, và tổng sản phẩm quốc nội giảm 14%. Năm 1994 Macedonia có tổng sản phẩm quốc nội là 1,81 tỉ USD, tương đương với 860USD/ người ( theo ước tính của Ngân hàng Thế giới).

Nông nghiệp là hoạt động quan trọng trong nền kinh tế đang phát triển của Macedonia

Nông nghiệp là hoạt động quan trọng trong nền kinh tế đang phát triển của Macedonia

Năm 1992 Macedonia thực hiện các mục tiêu cải cách kinh tế mở rộng thị trường tự do, cổ phần hoá các xí nghiệp. Tháng 4 năm 1993 Liên Hiệp Quốc nhìn nhận Cộng hoà Macedonia, chấp thuận nước này trở thành thành viên của Quỹ tiền tệ Quốc tế.
Năm 1995 và 1996 chương trình phục hồi kinh tế của Macedonia tiếp tục với một số thắng lợi. Năm 2005 tổng sản phẩm quốc nội của Macedonia khoảng 5, 8 tỉ USD, tương đương 2.834, 80 USD / người. Tỉ lệ thất nghiệp vẫn cao 36,7 %.

+ CỘNG HOÀ SERBIA : Diện tích :88.000 km2. Dân số : 10.200.000 người (2007). Thủ đô : Belgrade.

96057-004-A2F4FD44Boats along the Danube River, Belgrade, Serb.

Thuyền chạy dọc sông Danube ở thủ đổ Belgrade, Serbia

Serbia là một nước nằm bên trong nội địa, chiếm phần trung tâm bán đảo Balkan và phía nam của đồng bằng Pannonia. Serbia được bao bọc bởi Hungary ở phía bắc ; Romania và Bulgaria ở phía đông; Cộng hoà Macedonia và Albania ở phía nam ; Montenegro, Croat, Bosnia – Herzegovina ở phía tây. Sau khi Montenegro tách rời khỏi liên bang, Serbia chính thức tuyên bố độc lập vào ngày 5 tháng sáu năm 2006.

Serbia chủ yếu là đồi núi. Về phía tây là dãy Dinaric Alps, phía nam là núi Sar và dãy núi Apls của Bắc Albania ; dãy Balkan và Capathians nằm ở phía đông. Nhiều đỉnh thuộc các dãy núi này cao hơn 1.800m, trong các dãy núi cao nhất phía nam, giữa bồn địa Kosovo và Metohija là tỉnh Kosovo. Trung tâm Serbia là vùng đồi bao phủ rừng cây và là nơi dân

Trung tâm du lịch Zlatibor, Serbia.

Trung tâm du lịch Zlatibor, Serbia.

cư tập trung đông nhất quốc gia. Về phía bắc là đồng bằng Voivodina thấp, màu mỡ, nơi đây sông Sova và Tisza nối vào sông Danube. Sông Danube từ Hungary chảy vào Serbia theo hướng nam, sau đó rẽ về phía đông và hình thành một phần biên giới với Romania. Sông Morava và các sông nhánh của nó chảy qua phần lớn vùng trung tâm và phía nam Serbia, trước khi chảy về phía bắc nối vào sông Danube.

Serbia có khí hậu ôn đới lục địa, mùa đông lạnh và khô, mùa hè ấm và ẩm ướt. Vào tháng giêng nhiệt dộ trung bình của Belgrade là 1,7oC, và vào tháng bảy nhiệt độ trung bình là 22,8oC. Lượng mưa dao động từ 560 –1.900mm tùy thuộc vào độ cao và sườn đón gió hay không đón gió.

3000 dân tị nạn Albania từ Kosovo, Serbia chờ trước lều tạm trú của Macedonia.

3000 dân tị nạn Albania từ Kosovo, Serbia chờ trước lều tạm trú của Macedonia.

Nền kinh tế của Serbia chủ yếu dựa vào các sản phẩm nông nghiệp và công nghiệp hỗn hợp. Về truyền thống, Voivodna là vùng nông nghiệp quan trọng nhất. Nông sản chính là lúa mì, bắp, củ cải đường, cây gai dầu, cây lanh và cây ăn trái. Nông dân vùng này cũng nuôi bò, cừu và heo. Trước đây, Serbia là một trong những nước sản xuất đồng chính của châu Âu và ngành công nghiệp của nó dựa chủ yếu vào lĩnh vực chế biến khoáng sản và ngành dệt, hoá chất và máy móc.

+ CỘNG HOÀ MONTENEGRO : Diện tích 14.000km2. Dân số 700.000 người (2007). Thủ đô Podgorica .

Podgorica , capital and main economic centre in Montenegro

Podgorica, thủ đô và trung tâm kinh tế chính của Montenegro

Cộng hoà Montenegro nằm ở đông nam châu Âu, được bao bọc bởi biển Adriatic và Croatia về phía tây, Bosnia – Herzegovina về phía bắc, Serbia về phía đông và Albania ở phía nam. Montenegro tuyên bố độc lập vào 3 tháng sáu năm 2006.
Địa hình Montenegro phần lớn là đồi núi, độ cao từ 762 đến 2.438m so với mực nước biển. Đỉnh núi nổi tiếng nhất là Lovçen cao 1.749m, còn gọi là “Núi Đen”. Vùng này là một phần của cao nguyên đá vôi karst nằm dọc biển Adriatic. Một số vùng nông nghiệp nằm ở các thung lũng sông, chủ yếu dọc sông Zeta, trên đồng bằng quanh hồ Scutari ở tây nam, và gần thành phố Cetinje.

Nền kinh tế của Montenegro dựa vào nông nghiệp và chăn nuôi gia súc ; ước tính đầu thập niên 1990 có khoảng 60% lực lượng lao động tham gia vào lãnh vực nông nghiệp. Vụ mùa chính là ngũ cốc, thuốc lá, rau, nho, quả vả và ôliu. Các ngành công nghiệp chính là nghề rừng, làm muối, chế biến thuốc lá. Bôxít, than nâu, quặng sắt là những khoáng sản chính.
Nhìn chung, nền kinh tế của Serbia và Montenegro chựng lại vào lúc bắt đầu sự ly khai của bốn bang, do theo đuổi chiến tranh, và đặc biệt do sự trừng phạt kinh tế của Liên Hiệp Quốc đối với liên bang vào tháng năm năm 1992 (phong toả bằng đường thủy ở biển Adriatic tới sông Danub ). Sau đó Serbia và Montenegro cũng thất bại trong việc kế thừa vai trò thành viên của Nam Tư trong nhiều tổ chức kinh tế, bao gồm Quỹ tiền tệ Quốc tế và Hiệp định chung về quan thuế và mậu dịch. Kết quả là lạm phát tăng nhanh, thất nghiệp cao, suy thoái nghiêm trọng về kinh tế. Nền kinh tế Serbia và Montenegro chỉ tăng lên vào năm 1995 khi sự trừng phạt kinh tế nới lỏng.

* Yêu cầu các bạn tham khảo bài viết nếu có copy nên trích dẫn nguồn www.cacnuocchauau.com/home. Đề tài này đã đăng ký ở Sở Khoa học Công nghệ Đồng Nai, đã được Hội đồng khoa học thẩm định tháng 9/2006, xin đừng dùng nó lập website riêng, cướp công sức người khác, người tự trọng không làm vậy. Mỗi bài tác giả phải mất công sức dịch rất lâu, sắp xếp bố cục, lựa chọn hình ảnh thích hợp với nội dung, với tâm huyết yêu nghề  tác giả mong muốn đóng góp chút công sức biên soạn nó  dành cho các bạn yêu thích bộ môn địa lý, dùng để giảng dạy, tham khảo.