KHU VỰC NAM ÂU

TAY BAN NHA BO DAO NHA.jpg2 moi

Bán đảo Pyrenees ( Iberia)

Nam Âu nằm ven bờ Địa Trung Hải, gồm 3 bán đảo lớn nằm ở phía nam châu Âu, đó là Pyrenees ( Iberic), Apennines và Balkan. Nam Âu cũng được hình thành trong giai đoạn tạo núi Tân sinh, song về cấu trúc địa chất, ở Nam Âu các kiến trúc uốn nếp trẻ thường phối hợp với kiến trúc cổ hơn, vì thế cấu tạo địa hình có đặc điểm : các dãy núi uốn nếp trẻ, cao và hiểm trở viền lấy các khối núi trung bình và thấp hoặc các sơn nguyên tương đối bằng phẳng. Ví dụ dãy Pyrenees và Andalusia thuộc kiến trúc Tân sinh nằm ở phía bắc và nam bán đảo, cao trung bình 2000 – 3000m, còn phần trung tâm là sơn nguyên Meseta thuộc kiến trúc Hercynia cao từ 600 – 1500m. Ở bán đảo Apennines các núi trẻ và núi già phối hợp với nhau tạo thành một dãy liên tục kéo dài dọc theo bán đảo cao trung bình từ 1000 – 1500m. Ở bán đảo Balkan, phía bắc có dãy Balkan, phía tây và tây bắc có dãy Dinaric và Pindus đều là núi uốn nếp trẻ. Ở trung tâm bán đảo có khối Rhodopes thuộc kiến trúc cổ sinh được nâng lên cao.

Ở Nam Âu núi chiếm đại bộ phận diện tích, còn đồng bằng rất nhỏ bé phân bố dọc theo các vùng duyên hải. Trong các vùng núi, đá vôi phân bố rất rộng nên địa hình karst phát triển nhiều nơi, đặc biệt ở tây bắc bán đảo Balkan. Ngoài ra, do ảnh hưởng của các vận động kiến tạo vẫn còn tiếp diễn, Nam Âu là một trong những vùng có động đất và núi lửa hoạt động mạnh nhất. Các núi lửa đang hoạt động là Vesuvius, Stromboli, Vulcano, Etna v.v..

ITALY2

Bán đảo Apennines

Nam Âu nằm trong đới khí hậu cận nhiệt Địa Trung Hải với mùa đông ấm và ẩm ướt, mùa hạ khô và khá nóng. Tuy nhiên, do vị trí của vùng nằm kéo dài từ bắc xuống nam và từ tây sang đông, địa hình bị chia cắt mạnh nên điều kiện khí hậu và cảnh quan giữa các khu vực khác nhau rõ rệt. Nếu đi từ bắc xuống nam nhiệt độ trung bình về mùa đông cũng như mùa hạ đều tăng, còn lượng mưa trái lại giảm. Mưa nhiều ở phía bắc chủ yếu do các khí xoáy gây mưa thường di chuyển qua phần bắc nhiều hơn phần nam. Ngoài ra, sự phân bố mưa còn thay đổi theo hướng sườn rất rõ rệt.Trên các sườn đón gió phía tây và tây có bắc mưa nhiều, trái lại các vùng nội địa khuất gió mưa rất ít.

Trên sườn núi đón gió phía tây và tây bắc bán đảo Pyrenees mưa trung bình hàng năm 2000mm, trái lại ở các vùng nội địa và vùng đông nam của bán đảo này lượng mưa chỉ từ 300 – 500mm. Ở bán đảo Balkan, trên các sườn phía tây bắc lượng mưa hàng năm khoảng 1000mm. Riêng bán đảo Apennines do chịu ảnh hưởng nhiều của biển, nên tính chất khí hậu điều hoà hơn và mưa hàng năm cũng nhiều hơn các bán đảo khác.

Do sự thay đổi về khí hậu, trong cảnh quan cũng có sự thay đổi tương ứng. Nhìn chung ở các vùng phía bắc, thực vật gồm các loài ôn đới rụng lá theo mùa, còn ở phía nam có nhiều loài nhiệt đới thuộc loại xanh quanh năm và chịu hạn. Ở các sườn phía tây và tây bắc mưa nhiều nên phát triển rừng cận nhiệt thường xanh, còn ở các vùng ít mưa và nóng, phát triển cảnh quan truông cây bụi. Các rừng cận nhiệt thường xanh phân bố chủ yếu trên sườn núi tây và tây bắc bán đảo Pyrennes, với các loài phổ biến là sồi thường xanh và sồi lie ( sồi bần ). Do vậy, Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha là hai nước có nhiều đồn điền trồng sồi lie lớn nhất vùng Địa Trung Hải. Trên các vùng trung tâm và đông nam bán đảo Pyrenees phát triển cảnh quan cây bụi. Ở bán đảo Apennines cũng như bán đảo Balkan sự phân bố cảnh quan cũng tương tự như. Cảnh quan rừng và cây bụi lá cứng chỉ phát triển ở dưới thấp còn từ 800m trở lên phát triển rừng lá rộng và rừng hỗn hợp trên núi.

HY LAP2

Bán đảo Balkan

Nam Âu là khu vực dân cư tập trung đông và là nơi có các nền văn minh Cổ đại, vì thế đây là một trong những khu vực có nền nông nghiệp lâu đời. Hầu hết các đồng bằng và núi thấp đều được khai phá để trồng trọt. Trên các sườn núi và cao nguyên, rừng bị đốn để tạo ra các đồng cỏ chăn nuôi. Nhờ điều kiện khí hậu ấm, nên ở Nam Âu có thể gieo trồng một năm 2 vụ với các loài chủ yếu như lúa mì, ngô, lúa nước. Nam Âu cũng là vùng có nhiều cây công nghiệp và cây ăn quả quan trọng như ô liu, nho, cam, chanh, thuốc lá, sồi lie và nhiều loại hoa thơm. Tuy nhiên, trong sản xuất thường gặp khó khăn do thiếu nước. Do đó việc sử dụng hợp lý và bảo vệ nguồn nước ở các nước thuộc khu vực Nam Âu là vấn đề quan trọng.

Các vùng Nam Âu có nguồn khoáng sản phong phú như sắt, đồng, crôm, vônfram, uranium, thủy ngân, than đá. Ngoài ra, nhờ khí hậu ấm, phong cảnh đẹp nên khu vực Nam Âu có nhiều khu nghỉ mát, khu du lịch thu hút nhiều du khách mỗi năm.

* Yêu cầu các bạn tham khảo bài viết nếu có copy nên trích dẫn nguồn www.cacnuocchauau.com/home. Đề tài này đã đăng ký ở Sở Khoa học Công nghệ Đồng Nai, đã được Hội đồng khoa học thẩm định tháng 9/2006, xin đừng dùng nó lập website riêng, cướp công sức người khác, người tự trọng không làm vậy. Mỗi bài tác giả phải mất công sức dịch rất lâu, sắp xếp bố cục, lựa chọn hình ảnh thích hợp với nội dung, với tâm huyết yêu nghề  tác giả mong muốn đóng góp chút công sức biên soạn nó  dành cho các bạn yêu thích bộ môn địa lý, dùng để giảng dạy, tham khảo.