22. ITALY

CỘNG HOÀ ITALY

Diện tích : 301.000 km2  – Dân số : 58.150.000 người (2007)-Thủ đô : Rome

map italyI. LÃNH THỔ NẰM Ở VÙNG NÚI ALPS VÀ ĐỊA TRUNG HẢI

Bán đảo Italy trải dài từ vùng núi Alps tới gần châu Phi

Parghelia, thành phố ở ven biển Tyrrhenian

Parghelia, thành phố ở ven biển Tyrrhenian

Cộng hoà Italy là quốc gia ở Nam Âu. Nó gồm bán đảo Apennines và hai đảo lớn là đảo Sicily và Sardina. Dãy núi Apls là ranh giới thiên nhiên giữa Italy, Pháp, Thụy Sĩ, Ao, Slovenia. Bán đảo Italy còn được bao bọc bởi biển Adriatic ở đông bắc, biển Ionia ở đông nam, Terrhenia ở tây nam và biển Liguria ở tây bắc, và Địa Trung Hải.

Bán đảo Italy thường được gọi là “chiếc giày ống” của châu Âu. Bạn có thể thấy bán đảo có cái gót và cái mũi giống như một kiểu giày ống cũ. Bán đảo này nối liền vào vùng đất chính của châu Au ở phía bắc.

800px-Beach of Rimini

Bải biển Rimini ở biển Adriatic

Từ vùng núi phía bắc, bán đảo Italy trải dài 1145 km về phía đông nam tới Địa Trung Hải. Ở đầu mũi giầy của bán đảo là đảo Sicily. Cùng với bán đảo Italy, đảo Sicily hầu như chia Địa Trung Hải ra làm 2 phần. Từ Sicily tới cực đông châu Phi chỉ khoảng 136 km.

Nhìn trên bản đồ ta thấy Italy hầu như bao quanh là biển. Từ lâu biển được sử dụng như một xa lộ nối liền vùng này với vùng khác của Italy. Thường thì hàng hoá di chuyển bằng đường thủy dễ dàng hơn phải vượt qua bán đảo nhiều đồi núi. Địa Trung Hải đã đưa những nhà thám hiểm Italy tới eo biển Gibraltar, eo đất Suez và xa hơn nữa. Biển

Reggio Calabria is a city in Calabria in Italy.

Thành phố Reggio Calabria ở vùng Calabria ven biển Ionia, miền nam Italy

còn là đường thương mại giữa Italy và nhiều quốc gia khác. Trong nhiều thế kỷ, thế giới đã nghe về những nhà thám hiểm và thương gia Italy như Columbus, sinh ở cảng Genoa thuộc Italy. Trước Columbus rất lâu là Marco Polo, nhà thám hiểm ở Venice đã mang những tin tức của châu Á về cho châu Âu.

Italy có bờ biển dài nhưng chỉ có vài hải cảng tốt

Bờ biển của Italy hầu như thẳng tắp. Có ít vịnh lớn và sâu ăn vào đất liền để hình thành nơi che chở cho tàu bè. Nhiều nơi dọc theo bờ biển, đồi núi ăn lan ra biển. Ngay cả cảng cũ và quan trọng như Genoa cũng được xây ở vùng đất đồi. Người Italy đã mở rộng và thay đổi cảng Genoa nhiều lần.

800px-The Karst Plateau drops vertically into the Adriatic Sea near Trieste.

Sườn của cao nguyên Karst dốc đừng xuống biển Adriatic ở Trieste, Italy

Ở Italy thậm chí nơi đồng bằng tiếp giáp biển cũng chỉ có vài cảng tốt. Nơi đây đất thường lầy lội và biển rất nông. Italy cũng có ít cửa sông sâu làm nơi bỏ neo tốt cho tàu bè. Phần lớn sông suối chảy từ đồi núi xuống đều mang theo phù sa đổ vào các cảng. Cát đã bị dòng biển chảy dọc bờ cuốn đi làm tắc nghẽn các eo biển. Các đập chắn sóng được xây dựng để ngăn sóng và dòng biển. Nếu các hải cảng và kênh đào không được nạo vét thường xuyên, một số cảng như cảng Venice sẽ hoàn toàn tách rời khỏi biển.

II. CÁC MIỀN ĐỊA HÌNH CHÍNH CỦA ITALY

1. MIỀN BẮC ITALY :

- Dãy núi Alps : Biên giới phía bắc của Italy

ITALY- BAN CHINH 1(1)

Bản đồ địa hình Italy

Một phần của Italy bị tách rời khỏi biển. Vùng này là biên giới phía bắc nơi Italy chia sẻ dãy núi Alps với nước láng giềng. Toàn bộ dãy núi Alps có vài đỉnh cao trên 3000m, và hai đỉnh cao trên 4500m. Những đỉnh núi cao lởm chởm này bao phủ đầy tuyết và cánh đồng băng. Phía bên dưới là nhiều rừng xanh, suối, và nhiều hồ xanh. Tất cả quang cảnh của dãy núi Alps có giá trị rất lớn đối với Italy. Rừng là nguồn nguyên liệu gỗ. Nước từ tuyết tan ra tạo thành những dòng suối chảy xiết được sử dụng làm thủy điện. Nguồn năng lượng này được tận dụng ở những thành phố công nghiệp ở phía bắc Italy, thuộc thung lũng sông Po. Năng lượng này rất quí báu vì Italy hiếm than, dầu mỏ, khí đốt .

Một vài đèo nổi tiếng tạo thành các con đường xuyên qua dãy núi Alps tới các quốc gia khác ở châu Au. Một trong những con đường đèo này nối liền với Ao, là đèo Brenner, nơi thấp nhất và dễ vượt nhất qua núi Alps. Những con đường đèo quan trọng khác dẫn đến Thụy Sĩ là St. Gotthard, Simplon và Great St. Bernard. Một đường đèo khác là Mount Cenis dẫn tới Pháp. Xe điện chạy xuyên qua đường hầm và các cầu cao để vượt qua hàng rào núi .

Alpine landscape near the village of Stilfs, South Tyrol

Phong cảnh miền núi Alps gần làng Stiffs, nam Tyrol.

Ở những vùng núi cao thường rất lạnh và tuyết phủ đầy về mùa đông. Tuy nhiên ở sườn núi phía nam nhận được nhiều ánh sáng mặt trời vào mùa đông hơn, nên sườn nam thường ấm hơn. Do đó nông trại ở vùng này có mùa trồng tỉa lâu hơn những vùng xung quanh. Nho thường được trồng trên các sườn núi. Ngoài ra vùng này còn nổi tiếng là nơi nghỉ đông tốt. Từ các thung lũng những người đi nghỉ có thể đi ngược lên miền núi để trượt tuyết. Nhiều người cũng đến tham quan vùng hồ xinh đẹp ở miền này .

- Các hồ xinh đẹp ở thung lũng của núi Alps.

800px-A panorama of the Alps with the glacial Lake Como in northern Lombardy

Phong cảnh núi Alps và hồ Como

Trên bản đồ bạn có thể thấy một vài hồ nổi tiếng ở miền núi Alps của Italy. Những hồ này là hồ Como, Maggiore và hồ Gardar. Ngoài ra còn nhiều hồ nhỏ hơn ở miền núi cao. Những hồ này rất hữu ích. Chúng chứa nước do tuyết tan ra và do mưa ở miền núi. Nhờ sự trữ nước này chúng giúp điều hoà lượng nước sông suối, ngăn lũ lụt. Các hồ này cũng cung cấp nước cho việc sản xuất thủy điện quanh năm .

Hồ ở miền bắc Italy được hình thành cách đây rất lâu do băng hà. Băng hà bắt đầu từ những cánh đồng băng ở miền núi cao di chuyển chậm chạp xuống thung lũng, cọ xát vào vách núi, lòng đất. Sự di chuyển băng hà đã thay đổi hình dáng của thung lũng từ chữ V thành chữ U. Sau khi băng hà tan, ta có thể dễ dàng trông thấy thung lũng hình chữ U.

Lake Garda is the largest of the Italian lakes.

Hồ Garda, hồ lớn nhất ở Italy

Một số băng hà chỉ di chuyển một phần xuống thung lũng. Một số khác di chuyển xuống đồng bằng bên dưới. Sự mở rộng ra xa của chúng được đánh dấu bằng một đống đất đá mà chúng mang từ trên cao xuống. Những vật liệu này hình thành như một cái đập thiên nhiên mà đằng sau chúng là các hồ hình thành do băng hà tan ra .

Các hồ lớn nhất nằm ở miền Bắc Italy được hình thành theo cách này. Chúng nằm ở phần thấp hơn của thung lũng sông băng và có bờ nam nằm ở rìa của thung lũng sông Po. Các vật liệu trầm tích cách đây hàng ngàn năm đã tạo thành một cái đập ở bờ nam. Thật vậy, người ta có thể phá đập để nước tràn đi đến khi hồ cạn nước dần. Các hồ này đã thu hút hàng ngàn du khách mỗi năm, kể cả khách từ châu Âu và Mĩ.

- Thung lũng sông Po: vùng nông nghiệp, công nghiệp trù phú

The Po along the city of Turin.

Sông Po chảy qua thành phố Turin

Sông Po là sông dài nhất ở Italy (652km), bắt nguồn từ rặng Cottian Alps ở phía tây. Từ nguồn sông chảy về phía đông vào biển Adriatic gần Venice. Lưu vực của nó rộng 70.091km2.

Ở chân dãy núi Alps sông Po bồi đắp thành một đồng bằng rộng lớn và màu mỡ nhất ở Italy là đồng bằng Padan. Nhiều sông nhỏ chảy từ núi xuống đổ vào sông Po. Dòng sông chảy chậm qua miền bằng phẳng để lại nhiều phù sa màu mỡ mà chúng chuyên chở từ núi xuống. Vào mùa mưa nhiều hay lúc tuyết tan nhanh trên đỉnh núi, các nhánh của sông Po trở thành những dòng nước lũ hung hãn. Kết quả của những trận lụt là vụ mùa bị cuốn trôi hay bị chôn vùi vào bùn. Nhiều thành phố ở miền hạ lưu sông Po được xây dựng cách xa dòng sông để tránh lũ lụt có thể xảy ra.

Sông Po chảy qua những thành phố quan trọng là Turin, Piacenza và Ferrara. Nó nối Milan qua một mạng lưới kênh chằn chịch gọi là navigli mà Leonardo da Vinci đã thiết kế.

1280px-Naviglio_di_Bereguardo02

Mạng lưới kênh navigli mà Leonardo da Vinci đã thiết kế ở Milan

Trước khi ra biển Sông Po bồi đắp thành một châu thổ rộng. Đó là một châu thổ phức tạp nhất ở châu Âu ( với hàng trăm kênh nhỏ, và năm kênh chính là Po di Maestra, Po della Pila, Po delle Tolle, Po di Gnocca và Po di Goro. Trong số đó Po della Pila có lượng nước lớn nhất và giao thông thuận tiện nhất. Mỗi năm vùng châu thổ sông mở rộng khoảng 80 hecta. Cảng cũ của châu thổ là Ravenna ngày nay nằm cách biển 10km là kết quả mà phù sa sông bồi đắp.

Đất đai ẩm ướt của miền hạ lưu sông Po rất thích hợp với việc trồng lúa và cây gai. Đây là một trong vài nơi của châu Au trồng được lúa và đạt được sản lượng lớn. Cây gai được trồng để lấy sợi, phải được giầm trong nước cho róc sợi ra, giống như giầm lanh ở Bỉ.

Thung lũng sông Po hay đồng bằng Padan

800px-Italy_topographic_map-blank

Bản đồ vùng ở thung lũng sông Po

Thung lũng sông Po hay đồng bằng Padan là địa hình chính của Italy. Nó mở rộng theo hướng tây đông khoảng 650km, với diện tích 46.000km2 bao gồm cả đồng bằng Veneto ( hay Veneto – Friuli) dù rằng đồng bằng Friuli thật sự không không liên hệ đến thung lũng sông Po vì nó không được dẫn lưu bởi sông Po, nhưng nó nối liền với đồng bằng Padan mà không gián đoạn. Đồng bằng Veneto – Friuli chạy từ phía tây dãy núi Alps cho đến biển Adriatic.

Về phương diện địa chất thung lũng sông Po vốn là một nếp uốn lõm hay chỗ trũng của võ trái đất hình thành do sức nén ở hai bờ. Bất chấp quan điểm này miêu tả chính xác hay không về địa chất của nó, thung lũng rõ ràng là do các trầm tích lấp đầy chỗ trũng.

800px-Lake Alleghe near Belluno

Hồ Alleghe ở thị trấn Belluno, vùng Veneto phía bắc Italy hình thành do đất lở.

Bề mặt địa hình vì thế chia làm hai loại: đồng bằng với bề mặt bằng phẳng do phù sa bồi đắp ở vùng trũng và vùng đồi (nếp lồi ở rìa). Vùng đồng bằng màu mỡ phì nhiêu, và được dẫn lưu tốt nổi tiếng là đồng bằng Lombardy và Emilia. Vùng đồi gọi là Peidmont là vùng khô hạn hơn, thường không thích hợp cho nông nghiệp.

Giống như thung lũng Maritsa ở Bulgaria, những dãy núi chung quanh đã che chở cho thung lũng sông Po. Nhưng thung lũng sông Po ở quá về phía bắc nên mùa đông của nó khá lạnh đối với cây ôliu và cam quýt. Thành phố Turin, phía tây sông Po

800px-Campagne_Riso_Carpianopaddy field in Milan

Cánh đồng lúa ở Milan, vùng Lombardy

có nhiệt độ trung bình tháng giêng 0,50C. Rome ở phía nam có nhiệt độ trung bình tháng giêng 70c. Ở thung lũng sông Po mưa cũng nhiều hơn và phân bố đều đặn suốt trong năm hơn là Rome và những miền chung quanh. Mưa điều hoà, mùa hè ấm áp, đất đai phì nhiêu và đồng bằng bằng phẳng đã khiến thung lũng sông Po thành một miền giàu về nông nghiệp.

Nơi đây có nhiều làng mạc tỉnh lỵ, thành phố lớn. Các vùng nông nghiệp này sản xuất lúa mì, bắp, lúa mạch, lúa, củ cải đường, cây gai, nho, rau, dâu tằm. Lá dâu dùng để nuôi tằm là căn bản của kỹ nghệ tơ lụa của Italy. Miền trung tâm thung lũng là miền chăn nuôi bò quan trọng và làm các loại pho mát nổi tiếng như Parmesan và Gorgonzola.

800px-Flickr_-_lo.tangelini_-_Amando_la_tierra- maiz feild

Cánh đồng trồng bắp ở thung lũng sông Po

Thung lũng sông Po không những là vùng nông nghiệp trù phú mà còn là trung tâm công nghiệp quan trọng nhất của Italy. Trung tâm công nghiệp này sử dụng sức nước từ núi đổ xuống và nguồn lao động rẻ tiền của vùng đồng bằng đông dân này. Đa số khu công nghiệp của Italy đều nằm ở thung lũng sông Po như Turin và Milan.

Các vùng quan trọng của thung lũng sông Po

Vùng Lombardy

Đồng bằng Lombardy nằm ở phía bắc của Italy, phía bắc tiếp giáp với Thụy Sĩ, phía nam giáp đồng bằng Emilia-Romagna, phía đông là vùng Trentino–Alto Adige và đồng bằng Veneto, phía tây giáp Piedmont. Về phương diện hành chánh Lombardy gồm các tỉnh Bergamo, Brescia, Como, Cremona, Lecco, Lodi, Mantova, Milano, Monza e Brianza, Pavia, Sondrio, và Varese. Thủ phủ của nó là Milan.

150474-050-D810A396-The Orobie Alps, Lombardy regione, northern Italy.

Núi Alps phía bắc vùng Lombardy

Ba vùng tự nhiên của Lombardy rất dễ phân biệt :
- Vùng núi Alps đạt tới độ cao 4049m ở rặng Bernina.
- Vùng chân đồi gợn sóng gồm vùng băng tích và nhiều hồ băng: hồ Maggiore, Lugano, Como, Iseo, Idro, lớn nhất là hồ Garda
- Đồng bằng do phù sa sông bồi tụ thoải dần xuống sông Po ở phía nam. Đồng bằng được chia thành hai vùng: Alta (đồng bằng cao) và Bassa ( đồng bằng thấp).

800px-Veduta_Torrazza-Landscape of Lombardy

Phong cảnh đồi gợn sóng của vùng Lombardy

Phía nam của đồng bằng này là nhiều con sông tất cả đều là nhánh của sông Po, gồm Ticico, Adda, Oglio, với các nhánh của nó là Mella, Chiese, và Mincio.

800px-Landscape of the Bassa- a farm in the province of Cremona, southern Lombardy.

Phong cảnh vùng đất thấp ( Bassa) – nông trại ở tỉnh Cremona, vùng Lombardy

Lombardy có dân số đông hơn bất kỳ vùng nào khác của Italy dù rằng diện tích chỉ 1/10 diện tích Italy. Dân cư tập trung đông ở các thành phố công nghiệp vùng Alta và vùng chân đồi, các vùng nông nghiệp trù phú ở phía nam. Lombardy là vùng dẫn đầu về công nghiệp và thương mại của Italy. Vùng nông nghiệp đạt năng xuất cao nhất đều tập trung ở vùng đồng bằng có các kênh tưới tiêu của thung lũng sông Po, là nơi trồng lúa, lúa mì , bắp, củ cải đường, cỏ để nuôi bò và bò sữa. Đồng bằng cao trồng ngũ cốc, rau, cây ăn trái, dâu tằm. Vùng chân đồi trồng cây ăn trái, nho, ô liu. Vùng núi Alps là nơi tuyệt vời để chăn thả bò, cừu, heo.

Vùng Veneto

Vùng Veneto nằm ở đông bắc Italy, có diện tích 18.398,9km2. Từ bắc xuống nam đồng bằng mở rộng 210km từ biên giới với Áo đến cửa sông Po và mở rộng từ tây sang đông 195km từ bờ đông hồ Garda ở phía tây đến cửa sông Tagliamento ở phía đông. Đồng bằng bao gồm các tỉnh Venezia, Padova, Rovigo, Verona, Vicenza, Treviso, và Belluno.

Village of Collina in the Carnic Alps, Friuli-Venezia Giulia regione, Italy.

Làng Collina ở Carnic Alps, vùng Veneto- Friuli

Phía bắc Veneto tiếp giáp với Trentino–Alto Adige, phía nam giáp Emilia-Romagna, phía tây giáp Lombardy, đông bắc giáp Áo và vùng Friuli–Venezia Giulia và phía đông giáp biển Adriatic.

Ranh giới phía bắc của Veneto là vùng đồi núi gồm rặng núi Dolomites nằm từ hồ Garda ở tây nam đến Carnic Alps ở đông bắc. Phía nam là đồng bằng phù sa màu mỡ trải rộng đến vịnh Venice và được dẩn lưu chính bởi sông Po, sông Adige, Brenta, Piave, và Livenza. Cửa của các con sông này tạo thành một châu thổ rộng và nhiều đầm, phá.

800px-Porto-Tolle-rizière- Veneto plain

Đồng bằng Veneto

Nông phẩm chính của Veneto là bắp, lúa mì, củ cải đường, cây gai, cỏ khô cho bò sữa, trái cây, nho. Nhiều con kênh tiêu nước được xây dựng và vùng đất rộng lớn được cải tạo, đặc biệt là ở châu thổ sông Po. Sau thế chiến thứ hai các đồn điền lớn bị truất hữu phân chia cho tá điền. Nơi đây sử dụng thủy điện được xây dựng từ các dòng suối chảy xiết của núi Alps.

Các thị trấn lớn của đồng bằng sản xuất vải, lụa, ren, cây gai dầu, giấy, kim loại, đường, thực phẩm chế biến và công nghiệp đóng tàu. Ngoài Venic, thủ phủ của nó, các thành phố chính là Verona, Rovigo, Padua, Vicenza, và Treviso. Veneto có mạng lười đường bộ và đường sắt dày đặc kết nối với Milan và Turin.

Vùng Emilia-Romagna

Groppo_Rocca_Varsi-Mountains of Emilia-Romagna

Núi Varsi , vùng Emilia – Romagna

Vùng Emilia-Romagna nằm ở trung bắc Italy, bao gồm các tỉnh Bologna, Ferrara, Forlì, Modena, Parma, Piacenza, Ravenna, Reggio nell’Emilia, và Rimini. Vùng này mở rộng từ biển Adriatic ở phía đông ngang qua bán đảo giữa sông Po ở phía bắc và Liguria và Tuscan Apennines ở phía tây và nam. Nó được bao bọc bởi vùng Veneto và Lombardy ở phía bắc, Piedmont và Liguria ở phía tây Tuscany, Marche và San Marino ở phía nam. Thủ phủ của vùng là Bologna.

Phía bắc vùng Emilia-Romagna là một đồng bằng lớn mở rộng từ đông nam sông Po tới Ravena và Rimini, nơi đây dãy núi Apennine dốc xuống biển Adriatic. Dọc bờ biển có nhiều phá gần cửa sông Po. Ngay phía tây nam của con đường La Mã cổ gọi là Via Aemilia núi bắt đầu nhô cao, cao nhất là ở trung tâm của dãy núi Apennine. Ranh giới phía nam của vùng Emilia-Romagna theo đỉnh của dãy núi này. Ngoại trừ sông Po, các sông chính của vùng là đều bắt nguồn từ dãy núi này. Các con sông quan trọng là Trebbia, Taro, Secchia, Panaro, Reno, Ronco, Montone, Savio.

800px-Landscapes of Emilia-Romagna

Quang cảnh đồng bằng Emilia-Romagna

Với đồng bằng rộng nguồn nước đầy đủ Emilia-Romagna là một trong những vùng nông nghiệp hàng đầu của Italy. Lúa mì, bắp, cỏ khô, củ cải đường là những vụ mùa chính: rau, cây ăn trái cũng được trồng ở vùng thấp và nho ở trên các sườn núi Apennine. Ngành chăn nuôi và nuôi bò sữa cũng rất qui mô và trong vùng cũng có ngành công nghiệp chế biến thực phẩm và đóng gói. Ngành công nghiệp sản xuất ô tô, máy nông cụ, hóa chất, dược phẩm, gốm sứ, vải vóc cũng rất quan trọng.

Vùng Piedmont :

800px-Rice fields in the province of Vercelli, eastern Piedmont.

Cánh đồng lúa ở tỉnh Vercelli, phía đông Piedmont

Piedmont được bao bọc ở ba phía bởi núi Alps, bao gồm rặng núi Monviso và rặng núi Rosa. Nó giáp Pháp, Thuỵ Sĩ và các vùng Lombardy, Liguria, thung lũng Aosta và một phần nhỏ với vùng Emilia Romagna. Địa hình Piedmont chủ yếu là đồi núi, đồng bằng chỉ chiếm 26,4% diện tích.

Địa hình Piedmont rất đa dạng : từ những đỉnh gồ ghề lởm chởm của khối núi Rosa và Gran Paradiso, tới vùng đồng bằng Vercelli và Novara, từ vùng đồi gợn sóng Langhe và Montferrat tới đồng bằng. Nơi đây có 56 công viên quốc gia, nổi tiếng nhất là Công viên quốc gia Gran Paradiso nằm giữa Piedmont và thung lũng Aosta.

- Các thành phố ở miền bắc Italy

Turin : Trung tâm công nghiệp ô tô

1024px-Turin_piazza_costello-Piazza Castello with Palazzo Reale (Royal Palace) on the background

Quảng trường Castello trước Lâu đài Hoàng Gia ở Turin

Turin là trung tâm văn hóa và thương mại quan trọng ở bắc Italy, thủ phủ của vùng Piedmont, nằm bên bờ tả ngạn của sông Po, trước thung lũng Susa và được bao bọc bởi cánh cung tây Alps. Ngay phía tây của nó là đường đèo Mount Cenis dẫn tới Pháp.

Thành phố có lịch sử và văn hóa phong phú, nổi tiếng với nhiều phòng trưng bày các tác phẩm mỹ thuật, nhà thờ, lâu đài, nhà hát nhạc kịch, bảo tàng, quảng trường, thư viện ….Turin cũng nổi tiếng với kiến trúc thời phục hưng, kiến trúc Baroque, kiến trúc theo phong cách rococo ( phong cách trang trí đồ đạc rất cầu kỳ phổ biến ở châu Âu thế kỷ 18). Nhiều quảng trường, lâu đài, vườn hoa, cung điện được xây dựng thế kỷ 16 và 18 , sau khi thủ phủ của bang Savoy được di chuyển từ Chambery ( ngày nay thuộc Pháp) tới Turin.

Turin còn được gọi là cái nôi của nền tự do ở Italy, vì nó là nơi sinh ra các nhà chính trị nổi tiếng và những người đã góp phần cho phong trào thống nhất nước Italy, như Cavour.

Turin nổi tiếng là trung tâm sản xuất ôtô. Xe ô tô Fiat nổi tiếng được làm ở thành phố này. Turin cũng sản xuất máy bay, động cơ xe tải và phụ tùng. Những năm gần đây, nó đã là thành phố quan trọng về việc sản xuất xe motor scooter. Ở Italy, như những vùng khác của châu Âu, dầu gasoline rất đắt. Do đó motor scooter rất phổ biến, chúng rất ít hao xăng và rất dễ chạy vòng qua các chỗ quanh co ở con đường núi.

Milan : Thành phố chính của thung lũng sông Po

800px-Piazza Duomo with Milan Cathedral and Galleria Vittorio Emanuele II, the world's oldest shopping mall.

Quảng trường Doumo với nhà thờ Milan và khu mua sắm Vittorio Emanuele II, khu mua sắm cổ nhất thế giới.

Về phía đông bắc Turin khoảng 120 km là thành phố Milan. Milan là thành phố công nghiệp lớn gấp hai Turin, thuộc đồng bằng Lombardy. Dù Milan có nhiều nhà thờ và lâu đài cổ nổi tiếng, du khách cũng đặc biệt chú ý đến các dinh thự mới hơn đã tạo cho thành phố vẻ bề ngoài hiện đại.

Một trong những kiến trúc cổ nhất và nổi tiếng nhất là Nhà thờ chính toà Milan (Milan Catheral). Từ tháp của nhà thờ ta có thể trông thấy vẻ huy hoàng rực rỡ của quang cảnh dãy núi Alps chung quanh hồ Como vào một ngày đẹp trời. Những nhà điêu khắc đã khắc hơn hai ngàn bức tượng bằng đá cẩm thạch Italy xinh đẹp để trang hoàng bên ngoài nhà thờ chính toà này. Do có chất lượng tốt nên cẩm thạch Italy được dùng để làm tượng và để trang hoàng dinh thự khắp nơi trên thế giới.

Toà dinh thự nổi tiếng khác của Milan là Nhà hát nhạc kịch La Scala. Người Italy là người nổi tiếng yêu thích nhạc kịch. La Scala đã trình diễn các tác phẩm nổi tiếng của Italy như Puccini và Verdi. Nơi đây nhiều ca sĩ opera của Mĩ đã xuất hiện trên sàn diễn.

1024px-La Scala opera house.

Nhà hát nhạc kịch La Scala

Nếu bạn thăm viếng Milan, chắc chắn bạn sẽ mơ ước được xem thấy bức tranh nổi tiếng của Leonardo da Vinci, bức “Buổi tối cuối cùng “. Nó là một trong nhiều bảo tàng nghệ thuật quý giá của thành phố.

Dạo qua các khu vực của Milan, bạn sẽ thấy có nhiều ngân hàng. Milan là một thành phố quan trọng về ngân hàng và hoạt động tài chính của Italy. Milan còn là một đầu mối giao thông quan trọng.

Genoa : Hải cảng xuất khẩu hàng công nghiệp của Milan và Turin

1024px-A view of the commercial port of Genoa

Cảng Genoa

Thành phố nơi Columbus ra đời là hải cảng Genoa. Genoa là thủ phủ của vùng Liguria nằm giữa biển Liguria và dãy Apennine. Thành phố mở rộng dọc biển khoảng 30km từ vùng Voltri tới Nervi.

Khi đi thuyền đến gần Genoa, ta thấy thành phố dường như nhô lên khỏi mặt biển. Sự thiếu các vùng đất bằng phẳng chung quanh hải cảng đã khiến thành phố phải phát triển trên những sườn đồi xung quanh.

Hải cảng lúc nào cũng tấp nập tàu bốc dỡ các sản phẩm công nghiệp, nông nghiệp của thung lũng sông Po, đặc biệt là hàng nhập khẩu và xuất khẩu của thành phố Turin và Milan. Những hàng hoá nhập khẩu quan trọng nhất của nó là các nguyên liệu như sắt, than, xăng, bông vải và lúa mì. Hàng xuất khẩu chính của nó là vải, găng tay, nón, máy bay, xe hơi, rượu vang và dầu ôliu. Trong số tất cả những cảng ở Địa Trung Hải, cảng Genoa là cảng đứng hàng thứ hai, chỉ sau cảng Marseille của Pháp.

Genoa cùng với Milan-Turin hình thành một tam giác công nghiệp, là một trong những trung tâm kinh tế chính của Italy.Thành phố có các nhà máy đóng tàu khổng lồ và nhà máy sắt thép có từ thế kỷ 19, và lãnh vực tài chánh của nó có niên đại từ thời trung cổ. Ngân hàng Saint George, thành lập năm 1407, là một trong số các ngân hàng cổ nhất trên thế giới và đóng vai trò quan trọng trong việt điều hành tài sản của thành phố. Ngày nay nhiều công ty hàng đầu của Italy được đặt tại thành phố gồm Selex ES, Ansaldo Energia, Ansaldo STS, Edoardo Raffinerie Garrone, Piaggio Aero và Costa Crociere.

Venice : Thành phố của các kênh đào

800px-St_Marks_Square_3_(7235779424)

Quảng trường San Marco cùng với tháp chuông St Mark và nhà thờ ở Venice

Venice là thủ phủ của vùng Veneto nằm ở đông bắc Italy, trên một nhóm gồm 118 đảo nhỏ ngăn cách bởi các con kênh và nối nhau lại bởi các cây cầu. Nó nằm ở phá Veneto lầy lội trải dọc theo bờ biển, giữa cửa sông Po và cửa sông Piave. Venice nổi tiếng vì vẽ đẹp của phong cảnh thành phố, các kiến trúc, tranh ảnh… toàn bộ thành phố nằm trong danh sách Di sản thế giới cùng với phá của nó.

Vào thập niên 1400, Venice là một cảng đứng hàng đầu ở Địa Trung Hải và là một trung tâm thương mại đối với Phương Đông. Venice đã mất nhiều chiếc tàu tiên phong trong việc khám phá Tân thế giới và trong việc sử dụng con đường biển mới vòng châu Phi tới châu A. Ngày nay nó vẫn còn là một hải cảng và khu công nghiệp quan trọng. Những sản phẩm chính của nó là ren, đồ thủy tinh, thảm, vật chạm trổ và đồ nữ trang.

Có hàng ngàn du khách đến Venice mỗi năm. Đứng trên Quảng trường Saint Mark họ có thể ngắm nhà thờ cổ xưa được xây dựng trước thời Columbus. Họ cũng có thể ngắm nhìn lên Campanile, một tháp chuông nổi tiếng.

cau da va nguyet thuyen venice

Nguyệt thuyền ở kênh Grand và chiếc cầu đá chạm trổ ở Venice

Chuyến du hành tới Venice sẽ không hoàn hảo nếu không đi dọc các kênh đào bằng nguyệt thuyền. Thực vậy việc đi vòng quanh thành phố chỉ có thể thực hiện bằng thuyền. Trong khi người lái tàu đẩy mạnh mái chèo ở đuôi tàu anh ta có thể chào những chiếc tàu khác hay hát những bài hát Italy cổ xưa. Nếu bạn đi qua các kênh đào ở Venice bạn sẽ không bao giờ quên những chiếc cầu đá chạm trổ hay những dinh thự cổ xưa xinh đẹp.

2. BÁN ĐẢO APENNINES

Gran Sasso d'Italia, the highest peak of the Apennines.

Gran Sasso đỉnh cao nhất của dãy Apennines

Trên bản đồ bạn có thể trông thấy dãy Apennines mở rộng đến tận mũi giày Italy. Dãy Apennines không cao lắm, ở trung tâm dãy núi có một số đỉnh cao trung bình 2500 -3000m. Tuy nhiên, dãy núi dài này đã ngăn cản sự giao thông từ đông sang tây ngang qua bán đảo. Giống như ở Hy Lap, việc chăn nuôi liên tục và việc đốn cây đã làm giảm đáng kể diện tích rừng trên sườn núi, và mưa mùa đông vì thế đã xói mòn đất trên các sườn núi dốc.

Dọc theo bờ biển của bán đảo là các đồng bằng. Bên phía bờ biển Adriatic đồng bằng ít và nhỏ hẹp . Chỉ ở gót giày là một đồng bằng rộng lớn, và đồng bằng này nhận được lượng mưa rất ít. Đồng bằng ở phía tây bán đảo có năng suất cao hơn. Có ba đồng bằng quan trọng và khá lớn nằm dọc theo bờ biển phía tây. Mỗi đồng bằng có một thành phố quan trọng. Các thành phố này là Florence, Rome, và Naples.

Florence : trung tâm hành chính tỉnh Florence (vùng Tuscany)

Landscape of Tuscany.

Quang cảnh vùng Tuscany

Đồng bằng ở cực bắc bên bờ phía tây của bán đảo là đồng bằng thuộc thung lũng sông Arno. Nơi đây ngành nông nghiệp rất qui mô. Nhiều vùng đầm lầy được tháo nước, và suốt mùa hạ khô khan của Địa Trung Hải nước từ các dòng suối được dẫn vào bằng các công trình thủy lợi. Ở những vùng xung quanh Florence người ta trồng nhiều nho, ôliu, rau, trái cây, và hoa. Đây là nơi sản xuất phần lớn rượu vang nổi tiếng của Italy.

Thành phố Florence cổ kính nằm bên bờ sông Arno, dưới chân của dãy Apennines tráng lệ, và trên tuyến đường bắc nam quan trọng nối miền bắc Italy và Rome. Xưa kia Florence từng là kinh đô của Vương quốc Italy (1865 _ 1870), trung tâm thương mại và tài chính

Mái vòm của nhà thờ Santa Maria del Fiore

của châu Au thời trung cổ. Do đó thành phố thường được xem là nơi khai sinh của phong trào Phục Hưng Italy. Người ta nói rằng trong số 1.000 hoạ sĩ nổi tiếng của châu Au vào thiên niên kỷ thứ hai, có 350 người sống và làm việc ở Florence .

Thành phố được chú ý vì các bảo tàng nghệ thuật của nó. Những pho tượng, những bức tranh của Michelangelo và những tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng khác của Leonardo, Dante, Machiavelli được trông thấy ở bảo tàng viện Florence. Thành phố còn nổi tiếng vì các dinh thự có kiến trúc gothic và kiến trúc thời Phục Hưng. Kiến trúc quý giá và hoàn thiện nhất của thành phố là nhà thờ Santa Maria del Fiore được mệnh danh là “The Duomo”. Mái vòm lộng lẫy của nhà thờ do Filippo Brunelleschi xây dựng, bên trong được trang hoàng bằng các loại đá cẩm thạch đỏ, xanh lá cây và trắng. Gần đó là tháp Nhà thờ Campanile (Campanile Tower) và Lâu đài Baptistery cũng là những kiến trúc nổi bật. Các khu phố cổ của thành phố lịch sử này

800px-Florence_Baptistry-Baptistery of San Giovanni

Lâu đài Baptistery là một trong những tòa nhà cổ nhất của thành phố Florence, được xây dựng từ năm 1059- 1128 có kiến trúc La Mã

thường hẹp và tối. Tuy nhiên bạn sẽ thích trải qua hàng giờ ở các quảng trường – vùng Địa Trung Hải tuyệt vời, nhấm nháp cà phê và ngắm người người qua lại trên đường phố.

Florence còn là trung tâm thương mại, giao thông và công nghiệp quan trọng. Các sản phẩm công nghiệp của Florence gồm xe motor, phụ tùng ô tô, máy nông nghiệp, hoá chất, phân bón, chất dẻo, công cụ chính xác. Ngành thủ công truyền thống và nổi tiếng sản xuất đồ bằng bạc, nữ trang, nón rơm, đồ da, thủy tinh, đồ sứ, đồ điêu khắc, đồ gỗ và đồ thêu.

Pisa : trung tâm hành chính của tỉnh Pisa ( vùng Tuscany).

1024px-Cathedral_and_Campanile_-_Pisa_2014_View of the Piazza dei Miracoli

Nhà thờ và tháp nghiêng Pisa. Chiều cao của tháp là 55,86m từ mặt đất đến sườn thấp và 56,67m ở sườn cao. Tháp nghiêng 5,5 độ , nhưng hiện nay tháp nghiêng 3,99 độ. Điều này có nghĩa là tháp di chuyển theo chiều ngang 3,9m

Pisa là thủ phủ của vùng Tuscany, nằm ở hữu ngạn sông Arno bên bờ biển Tyrrhenia. Có thời Pisa là cảng của Florence, nhưng hải cảng này bị phù sa bồi đắp dần và hiện nay thành phố cách xa biển 8 km. Livorno bây giờ là cảng của Florence. Thành phố này nằm ở phía nam sông Arno để tránh bị phù sa bồi. Nó có xưởng lọc dầu và xưởng đóng tàu. Học viện hàng hải “The Annapolis” của Italy nằm ở thành phố này. Cẩm thạch trắng Carrara nổi tiếng được khai thác từ dãy núi Apennines nằm ở phía bắc của thành phố.

Dù Pisa nổi tiếng khắp thế giới với tháp nghiêng Pisa ( tháp chuông của nhà thờ), thành phố còn có hơn 20 nhà thờ lịch sử, năm ba lâu đài cổ và trường Đại học Pisa có từ thế kỷ thứ 12.

Rome : Thủ đô của Italy, một trong những thành phố nổi tiếng nhất thế giới với 2.553.873 dân ( 2005)

Castel_Sant'Angelo_at_Night1(1)

Lâu đài St. Angelo hay lăng tẩm của vua Hadrian là một tòa tháp hình trụ được vua Hadrian xây dựng cho chính mình và gia đình. Tòa tháp hiện nay là một bảo tàng.

Rome nằm ở vùng Lazio trung tâm Italy bên sông Tiber. Thành phố khởi thủy được xây dựng trên 7 ngọn đồi thấp dọc theo bờ sông Tiber vào năm 753 trước Công nguyên. Thậm chí vào thời xưa vùng đồi này cũng nổi tiếng là nơi tốt cho sức khoẻ con người hơn là vùng đầm lầy dọc theo bờ sông. Ngày nay thành phố được mở rộng trên vài ngọn đồi thấp khác; nhiều vùng đầm lầy bên dưới thành phố đã được tháo nước và được cải tạo thành vùng nông nghiệp trù phú.

Rome là thành phố có nhiều dinh thự cổ xưa xinh đẹp hoà lẫn với kiến trúc tân kỳ. Phía tây dòng sông Tiber là Lâu đài St. Angelo, lăng tẩm của Hoàng đế La Mã Hadrian, và Toà thánh Vaticant của giáo hội Thiên chúa giáo. Phía đông dòng sông Tiber là Lâu đài Quirinal, đài kỷ niệm Victor Emmanuel và toà nhà Quốc hội La Mã.

1024px-StPetersBasilicaEarlyMorning-St. Peter's Square, Vatican City

Tòa thánh Vaticant vào sáng sớm

Các đài kỷ niệm của Rome được bảo tồn hầu như hoàn hảo nhất, như Pantheon (xây dựng năm 27 trước Công nguyên; xây dựng lại năm 118-128, được xem như là một trong những di tích cổ đẹp nhất còn tồn tại, cho tới nay vẫn còn ấn tượng, dù một phần đã bị hủy hoại ); Colosseum, một đài vòng được xây dựng năm 80 sau Công nguyên là nơi tranh đấu của các đấu sĩ. Các bức tường cổ, khải hoàn môn, các nơi hội họp công cộng ( Roman Forum ), nhà thờ, lâu đài tất cả đều được trông thấy ở Rome.

800px-Pantheon_Front-

Đền Panthenon

Rome còn là trung tâm công nghiệp quan trọng của Italy. Các sản phẩm công nghiệp truyền thống thành phố là vải, nguyên liệu in ấn, thực phẩm chế biến, máy móc, xi măng, thuốc tây. Một vùng của Rome được gọi là Hollywood của Italy vì nó là trung tâm công nghiệp điện ảnh. Với bầu trời trong xanh, nhiều phong cảnh đẹp, nghệ sĩ và đạo diễn tài năng đã giải thích tầm quan trọng của công nghiệp này. Italy đã phát hành phim ảnh ra khắp nơi trên thế giới .

1024px-he Colosseum in Rome, built c. 70 – 80 AD, is considered one of the greatest works of architecture and engineering.

Colosseum ở Rome được xây dựng năm 70-80 trước công nguyên, được xem là một trong những kiến trúc tuyệt vời nhất.

Việc kinh doanh bảo hiểm, in ấn, xuất bản báo chí cũng quan trọng ở Rome. Tuy nhiên, đa số lợi tức của thành phố đều nhờ vào du khách. Du khách tới Italy sẽ có cơ hội mua những hàng mỹ nghệ đẹp hay những hàng thời trang phụ nữ .

Naples : Cảng thiên nhiên xinh đẹp.

Một trong những quang cảnh đẹp nhất của Italy là cảng Naples. Các dinh thự và những ngôi tháp toả ánh sáng của Naples nhô lên trên những sóng đất cao gợn sóng dọc theo bờ phía bắc của vịnh Naples. Ta không thể nào quên được dòng nước sâu trong xanh của vịnh phản chiếu bầu trời bên trên. Gần lối vào vịnh là đảo Capri xinh đẹp. Hàng cọ dọc theo bờ đại lộ của vịnh là bằng chứng hiển nhiên của sự ấm áp của khí hậu Địa Trung Hải.

1024px-Napoli6-Naples

Vịnh Naples

Naples là một thành phố có truyền thống về lịch sử, văn hoá và mỹ thuật, thường được nhiều du khách thăm viếng mỗi năm. Viện bảo tàng Khảo cổ Quốc gia Naples chứa bộ sưu tập khổng lồ các các bức tranh và pho tượng Hy lạp – La Mã ( được tìm thấy ở Pompeii, Herculaneum ) và bộ sưu tập các loại tiền rất đáng ngạc nhiên.

Naples cũng là thành phố có nhiều lâu đài. Trên một đảo nhỏ nối với thành phố bởi một đường đắp cao là Lâu đài Dell’ Ovo thế kỷ XII ; nằm ở cảng là Lâu đài Nuovo thế kỷ XIII ; và nằm trên một ngọn đồi nhìn xuống thành phố là Lâu đài SantElmo thế kỷ XIV. Lâu đài Hoàng gia Palazzo Reale, được xây dựng vào đầu thế kỷ XVII, ngày nay là Thư viện Quốc gia, nổi tiếng do chứa bộ sưu tập sách và các bản viết tay có giá trị. Tuy nhiên, Naples ít được thăm viếng hơn một số vùng hấp dẫn chung quanh bao gồm đảo núi lửa Procida, đảo Capri nằm ở phía nam của vịnh Naples là nơi nghỉ mát của cả khách du lịch Italy và khách nước ngoài. Các di tích La Mã là Pompeii và Herculaneum ( bị hủy hoại năm 79 sau Công nguyên bởi sự phun trào của núi lửa Vesuvius ) cũng ở gần đó .

Ở khu vực cảng của thành phố các dinh thự đẹp nhường chỗ cho nhà kho, xưởng đóng tàu, cảng, và các dụng cụ bốc dỡ hàng hoá của một cảng lớn và tấp nập. Nơi đây đời sống hàng ngày luôn sôi động vì Naples là thành phố lớn thứ ba sau Rome và Milan. Một số các ngành công nghiệp chính của Naples là du lịch, đóng tàu, công nghiệp hoá chất, sắt thép, máy móc. Các nhà máy của Naples sản xuất găng tay, nui và bún ống ( bánh pizza nổi tiếng xuất phát ở thành phố này ).

Bên cạnh những lâu đài rực rỡ và nhà thờ vẫn có nhiều nơi cư ngụ đông đúc tối tăm. Một số dân chúng gặp khó khăn trong việc kiếm sống ở thôn quê miền Nam Italy tụ tập đông đúc ở thành phố này. Naples có khoảng 995.171 triệu dân ( 2005).

3. MIỀN NAM ITALY

Southern Italy has a Mediterranean climate.

Miền nam Italy có khí hậu Địa Trung hải

Càng về phía nam Italy càng trở nên ấm áp và có nhiều nắng hơn. Như chúng ta biết, vùng khí hậu Địa Trung Hải có mưa về mùa đông. Nhưng mưa mùa đông lại không thường xuyên ở miền Nam Italy. Nơi đây nhiều đất đai bị hạn hán và thiếu các công trình thủy lợi cung cấp nước .

Giống như Hy Lạp khí hậu ấm áp này tốt đẹp cho sự thăm viếng của du khách nhưng không tốt cho nông nghiệp. Những nơi dẫn nước thuận lợi người ta trồng ôliu, nho, cam, chanh. Khi mưa đầy đủ, người ta có thể trồng vụ lúa mì mùa đông. Cừu, dê khó kiếm ăn ở những cây bụi nhỏ bé trên sườn đồi trọc. Tuy nhiên từ sữa dê người ta làm một loại pho mát ăn với bánh Pizza hay bún ống (Spaghetti ).

Miền Nam Italy, như những miền khác trên bán đảo, nông dân thường tụ tập thành làng mạc đông đúc ở trên đồi. Tuy nhiên từ thời này qua thời khác những trận động đất cũng diễn ra ở miền Nam bán đảo này. Miền Nam Italy là một trong những vành đai lửa của trái đất.

Mặc dù miền Nam Italy là vùng có nhiều nắng, nó cũng là vùng nghèo nàn ở Italy, nên nhiều người dân ở đây đã di dân ra các vùng khác. Đó cũng là lý do mà chính quyền cố gắng cải tiến các điều kiện sống bằng các chương trình bảo tồn nguồn nước, cải tạo đất đai, phân nhóm lại đất nông nghiệp, và xây dựng các căn nhà mới.

Núi lửa ở miền Nam Italy

Vesuvius

Núi lửa Vesuvius

Nhô ra khỏi miền Nam đồng bằng gần Naples là núi lửa Vesuvius. Các đỉnh bao phủ khói của nó nhô cao khỏi vịnh Naples trên 1148m. Nó là một trong bốn núi lửa đang hoạt động ở Italy. Ba núi lửa khác là Etna, Stromboli, và Vulcano nằm ở các đảo.

Hơi nước, hơi nóng và những tiếng kêu ầm ầm chói tai vẫn còn phát ra từ những núi lửa đang hoạt động này. Thỉnh thoảng chúng bùng lên dữ dội. Rồi chúng phun lửa, tro, hơi nóng ra hàng ngàn kilomet trên không trung. Từng mảng nham thạch nóng bỏng bay vào không

Di  tích còn lại của vùng Pompeii bị

Di tích còn lại của vùng Pompeii bị núi lửa Vesuvius chôn vùi .

gian và rơi xuống gọi là “bom hỏa sơn”. Trên miệng núi lửa, hay từ những vết nứt lớn bên sườn, dung nham nóng lỏng chảy xuống bên dưới. Đôi khi chúng chảy xuống biển tạo ra tiếng xì xèo khủng khiếp và cụm mây hơi nước khổng lồ bốc lên.

Vào năm 79 sau Công nguyên núi lửa Vesuvius bùng lên và chôn vùi thành phố Pompeii và Herculaneum ở dưới chân nó. Nhiều năm sau đó người ta thực hiện việc đào xới một số những tàn tích của thành phố này. Qua kết quả cuộc đào

Người hóa thạch  - Pompeii

Người hóa thạch ở Pompeii

  xới người ta cũng tìm hiểu được cách sống của người cổ La Mã. Các vật dụng gia đình lấy từ những thành phố bị chôn vùi này được trưng bày ở Bảo tàng Quốc gia ở Naples.

Tuy núi lửa đe dọa cuộc sống con người, nhưng lớp dung nham do nó phun ra khi nguội đi sẽ trở thành lớp đất màu mỡ cho nông nghiệp. Vì thế, những vùng có dung nham núi lửa nguội đi là vùng nông nghiệp trù phú ở miền Nam Italy.

4. CÁC ĐẢO LỚN CỦA ITALY

Đảo Sicily

800px-Beach_in_Taormina

Bãi biển Taormina. Taormina là thị trấn nhỏ phía đông đảo Sicily

Ngang eo biển hẹp Messina đối diện với mũi giày Italy là đảo Sicily. Một dãy núi mở rộng về phía tây ngang qua đảo như sự nối tiếp của dãy núi chính ở đất liền. Đỉnh cao nhất là núi lửa Etna có hình nón.

Giống như miền Nam Italy, nơi đây mùa hè nóng khô và thiếu nước. Cừu dê được nuôi bằng cỏ mọc thưa thớt trên các ngọn đồi bên trong đảo. Nhiều nơi người dân đảo Sicily trồng ôliu và nho ở những sườn đồi bậc thang. Ngoài ra ở những đồng bằng ven biển người ta trồng lúa mì, cam, chanh, rau cải. Sicily sẽ có thể trở nên giàu có hơn và tốt đẹp hơn để có thể nuôi sống trên 4,5 triệu dân nếu công tác thủy lợi được cải tiến. Trên đảo cũng có nguồn khoáng sản quan trọng là sulfur .

Thành phố lớn nhất của Sicily là Palermo, cũng là thành phố cảng nằm dọc bờ phía bắc, dân số 675.084 ( 2005). Palermo xuất khẩu nông phẩm, cá và một lượng ít sản phẩm công nghiệp.

Đảo Sardinia

800px-Tuaredda_beach,_Sardinia,_Italy-Southern coast of Sardinia.

Bãi biển Tuaredda đảo Sardinia,Italy

Nằm cách bán đảo Italy 160km. Sardinia dài 265km tương đương kích thước đảo Sicily. Nó cũng có nhiều núi bên trong nội địa và có khí hậu Địa Trung Hải giống như Sicily. Tuy nhiên, Sardinia có dân số ít hơn Sicily và họ làm nghề nông, chăn nuôi là chính . Ở đảo Sardinia người ta khai thác được chì, kẽm, sắt và than. Tuy nhiên than có chất lượng thấp nên không đáp ứng được nhu cầu của Italy.

Giống như đảo Corsica của Pháp, Sardinia có phong cảnh rất đẹp. Các bờ biển vách đá, bầu trời trong xanh và tỉnh lỵ cổ xưa đã hấp dẫn du khách yêu thích thiên nhiên. Do sống xa cách với vùng đất chính, dân Sardinia có thổ ngữ riêng. Họ cũng có đặc điểm là miệng cười rộng, hàm răng trắng bóng .

III. ĐẶC ĐIỂM KINH TẾ

800px-Milan Stock Exchange, Italy's main.

Thị trường chứng khoáng Milan

Như chúng ta đã học về những vùng khác nhau của Italy. Ta thấy Italy thiếu hẳn tài nguyên thiên nhiên. Trước hết quốc gia này thiếu hẳn đất trồng trọt. Ngoại trừ thung lũng sông Po và đồng bằng ven biển, phần lớn Italy có nhiều đồi núi. Điều này đã giới hạn số lượng đất trồng thích hợp cho nông nghiệp, đặc biệt là do sự xói mòn đất đai tàn phá các sườn đồi.
Trong khi một phần của lãnh thổ có khí hậu Địa Trung Hải, không thiếu ánh sáng mặt trời, nó lại thiếu các công trình thủy lợi. Điều này xảy ra ở miền Nam Italy. Sự khiếm khuyết này đã được khắc phục ở vài nơi bằng cách xây dựng các đập ngăn nước ở miền núi .

Italy thiếu khoáng sản quan trọng phục vụ cho công nghiệp. Không có than và sắt Italy không thể hy vọng trở thành quốc gia công nghiệp mạnh. Trong sản xuất người Italy phải dùng tài năng và khéo léo để bù vào sự thiếu thốn nguyên vật liệu. Và vì nhu cầu của mình họ phải tận dụng tốt nhất một vài nguồn năng lượng mà họ có.

Là một quốc gia nông nghiệp trước Chiến tranh thế giới thứ hai (1939-1945), Italy đã phát triển ngành công nghiệp đa dạng ở phía bắc, đóng góp dáng kể cho nền kinh tế. Vào năm 2005 tổng sản phẩm quốc nội Italy ước tính 1,8 tỉ USD ; công nghiệp đóng góp 26,9% GDP, dịch vụ 70,9%, và nông nghiệp ( bao gồm lâm nghiệp và đánh cá ) 2,3%. Về cơ bản Italy đã có các tổ chức kinh tế tư nhân, mặc dù chính phủ trước đây đã nắm quyền điều khiển một số cơ sở thương mại hay công nghiệp lớn như công nghiệp dầu khí, giao thông và hệ thống viễn thông. Vào giữa thập niên 1990 Italy đã chuyển đổi nhiều công ty thuộc cơ cấu kinh tế nhà nước sang sở hữu tư nhân.

Tuy nhiên, vấn đề khó giải quyết đang diễn ra trong nền kinh tế Italy là việc chậm công nghiệp hoá ở miền Nam, điều này khiến miền Nam tụt hậu so với miền Bắc về mọi phương diện kinh tế. Nỗ lực của chính phủ để thúc đẩy công nghiệp hoá ở phía nam đã gặp các vấn đề phức tạp như lực lượng lao động và ảnh hưởng của các băng nhóm tội phạm Mafia đã làm nản lòng nhiều công ty lớn hoạt động ở đó. Nhiều người miền Nam di cư lên miền Bắc tìm việc làm. Tuy nhiên nạn thất nghiệp vẫn còn là vấn đề khắp đất nước. Tỉ lệ thất nghiệp vẫn duy trì 9% trong độ tuổi lao động.

800px-Vineyards in the Chianti region. The Italian food industry is well known for the high quality and variery of its products.

Vườn nho ở vùng Chianti. Công nghiệp thực phẩm của Italy nổi tiếng vì chất lượng cao và nhiều sản phẩm khác nhau của nó.

- Nông nghiệp : 38% diện tích đất đai của Italy được canh tác hay sử dụng để trồng cây ăn trái. Sự khác nhau của khí hậu, đất trồng, và độ cao đã cho phép canh tác nhiều loại vụ mùa khác nhau. Italy là một trong những nước hàng đầu trong việc sản xuất nho và các nước sản xuất rượu vang. Vào đầu thế kỷ XXI, Italy sản xuất khoảng 5 triệu tấn rượu vang. Italy cũng là một trong những nước sản xuất hàng đầu về ôliu và dầu ôliu. Vào thập niên 1990, hàng năm Italy sản xuất 2,4 triệu tấn ôliu, và 435.000 tấn dầu ôliu.

Vào năm 2005, sản phẩm nông nghiệp chính gồm rau, lúa mì, củ cải đường, khoai tây, lúa, đậu nành. Việc sản xuất bơ sữa là ngành công nghiệp chính. Có khoảng 50 loại pho mát được sản xuất, bao gồm Gorgonzola, pecorino, và Parmesan. Gia súc gồm heo, bò, ngựa , dê và gia cầm.

- Lâm nghiệp và ngư nghiệp : Lâm nghiệp rất giới hạn ở Italy, và phần lớn gỗ phải nhập khẩu. Đa số các khu rừng trưởng thành đều đã được thu hoạch vào thế kỷ XIX. Các khu rừng chính nằm ở miền núi Appenines, Alps và Dolomites. Sự xói mòn của đất cũng cản trở ngành công nghiệp này. Ngành đánh cá của Italy rất nhỏ bé. Các loại hải sản chính là trai, cá hồi.

- Khai thác khoáng sản : Italy có vài khoáng sản và công nghiệp khai khoáng đóng góp bộ phận rất nhỏ vào tổng sản phẩm quốc nội. Khí thiên nhiên được khai thác ở thung lũng sông Po và ngoài khơi biển Adriaric. Italy cũng có một ít dầu mỏ nằm ở đảo Sicily và phía nam. Năm 2004 sản lượng dầu thô đạt đạt 35 triệu thùng và 13,6 tỉ m3 khí thiên nhiên. Các khoáng sản khác gồm barit, chì, pyrites, flo-rit, sun-fua, và thủy ngân.

- Công nghiệp : Từ thế chiến thứ hai, ngành công nghiệp Italy phát triển nhanh chóng, và sản phẩm Italy nổi tiếng khắp thế giới. Các sản phẩm công nghiệp quan trọng là vải, hoá chất, ô tô, sắt thép, cao su, máy móc, đồ điện, thực phẩm, đặc biệt là mì ống. Ngành đóng tàu, chế biến cây gai dầu, thuốc lá, và đường tinh luyện rất quan trọng. Trung tâm công nghiệp hàng đầu là Genoa, Milan, Rome, và Turin.

Nha may Oto Turin

Nhà máy sản xuất ô tô , Turin

- Ngành ngoại thương : Ngành thương mại gia tăng giữa Italy và các thành viên khác trong Liên minh châu Âu ( EU), nổi bật là vào thập niên 1970 và 1980. Năm 2004, xuất khẩu của Italy đạt 349,1 tỉ USD và nhập khẩu đạt 351,1 tỉ USD. Các sản phẩm xuất khẩu gồm máy móc, xe ô tô, vải, giầy dép, sắt thép, trái cây và rau, rượu vang. Các hàng nhập khầu gồm máy móc, thiết bị giao thông, dầu, kim loại, hoá chất, vải và thịt. Gần 3/5 việc buôn bán của Italy là với các thành viên của Liên minh châu Âu ( EU ).

- Năng lượng : Khoảng 82% sản lượng điện của Italy là nhiệt điện và còn lại là thủy điện. Năng lượng nguyên tử bị hủy bỏ do sự phản đối của cộng đồng sau tai nạn của Chernobyl ở Ukraine. Năm 2003, sản lượng điện của Italy là 270 tỉ kw.h.

* Yêu cầu các bạn tham khảo bài viết nếu có copy nên trích dẫn nguồn www.cacnuocchauau.com/home. Đề tài này đã đăng ký ở Sở Khoa học Công nghệ Đồng Nai, đã được Hội đồng khoa học thẩm định tháng 9/2006, xin đừng dùng nó lập website riêng, cướp công sức người khác, người tự trọng không làm vậy. Mỗi bài tác giả phải mất công sức dịch rất lâu, sắp xếp bố cục, lựa chọn hình ảnh thích hợp với nội dung, với tâm huyết yêu nghề  tác giả mong muốn đóng góp chút công sức biên soạn nó  dành cho các bạn yêu thích bộ môn địa lý, dùng để giảng dạy, tham khảo.