4. ĐAN MẠCH ( DENMARK )

VƯƠNG QUỐC ĐAN MẠCH

Diện tích : 43.000 km2      Dân số : 5.500.000 ( 2007 )   Thủ đô : Copenhagen.

DANMACH 1

I. ĐAN MẠCH LÀ MỘT QUỐC GIA CÔNG NGHIỆP NHỎ BÉ

1. Đan Mạch chiếm phần lớn Bán đảo Jutland

Đan Mạch nằm ở tây bắc châu Âu. Người Vikings đã thành lập Đan Mạch cách đây hơn 1.100 năm và tạo dựng Đan Mạch thành một trong những vương quốc cổ xưa nhất châu Âu.
Về phương diện lịch sử và văn hóa, Đan Mạch là một phần của Scandinavia. Trong hàng thế kỷ qua các triều đại Đan Mạch đã cai trị tất cả mọi miền của cả Na Uy và Thụy Điển cũng như đảo quốc Iceland. Về phương diện địa lý, Đan Mạch hình thành như chiếc cầu nối lục địa châu Âu và các quốc gia Scandinavia.

Ngày nay Đan Mạch là quốc gia nhỏ chiếm phần lớn bán đảo Jutland và hàng trăm quần đảo. Bao bọc Đan Mạch là biển Baltic và Bắc Hải. Về phía bắc Đan Mạch ngăn cách với Na Uy và Thụy Điển bằng eo Skagerrak và Kattegat. Biên giới phía nam của Đan Mạch tiếp giáp Đức, biên giới đất liền duy nhất của Đan Mạch với vùng đất chính của châu Âu. Đường biên giới này chỉ dài 68km. Các đảo chính của Đan Mạch nằm ở phía đông, giữa Jutland và Thụy Điển. Đảo lớn nhất và quan trọng nhất là Zealand. Copenhagen, thủ đô của Đan Mạch trong hơn 600 năm, nằm ở phía đông của đảo Zealand. Ngoài ra là các đảo Funen, Bornholm.

Vương quốc Đan Mạch cũng bao gồm quần đảo Faroes, gồm 18 đảo nằm ở tây bắc Scotland và Greenland gần Bắc Mĩ. Về phương diện chính trị cả hai đảo Greenland và Faroes đều phụ thuộc Đan Mạch, nhưng họ tự trị về mọi mặt ngoại trừ phòng thủ và đối ngoại.

2. Đan Mạch giống Hà Lan về nhiều phương diện.

DANMACH 2

Đồi gợn sóng, Đan Mạch

Đan Mạch là một quốc gia thấp với các đồi tròn, nông trại nhỏ, và các cánh đồng hoang xanh . Không phần nào của Đan Mạch cách xa biển 64km nên nó luôn có bầu không khí biển. Mưa, sương mù, bầu trời xám là quang cảnh thông thường ở Đan Mạch.

Về nhiều phương diện Đan Mạch giống với đất nước Hà Lan ở phía nam hơn là Na Uy ở phía bắc. Như chúng ta đã biết Na Uy là một lãnh thổ nhiều đồi núi, ít miền đất thấp. Đan Mạch giống Hà Lan là vùng đồng bằng thấp, dài dọc bờ Bắc Hải. Không phần nào của Đan Mạch cao hơn mực nước biển 180 mét. Về diện tích Đan Mạch chỉ hơi lớn hơn Hà Lan và với dân số trên 5 triệu Đan Mạch là một quốc gia nhỏ có dân số đông như Hà Lan. Trong khi Na Uy có diện tích lớn hơn hai quốc gia này nhiều và có dân số ít hơn. Tuy Đan Mạch, không giống như Hà Lan, không có sự tiện lợi của vị trí ở cửa sông Rhine, nó có nguồn lợi do vị trí ở giữa biển Baltic và Bắc Hải. Trước kia Đan Mạch thu cước phí tất cả tàu bè qua vịnh hẹp giữa những vùng biển này. Ngày nay eo Skagerrak và Kattergat là những đường biển quốc tế tự do và việc buôn bán ở đây rất tấp nập.

3. Dòng biển ấm Bắc Đại Tây Dương đã sưởi ấm Đan Mạch.

Mặc dù nằm ở phía bắc, Đan Mạch có khí hậu khá ấm áp. Khí hậu Đan Mạch ôn hòa nhờ dòng biển ấm Bắc Đại Tây Dương, một phần của dòng biển Gulf Stream, quét về phía bắc dọc duyên hải Đan Mạch. Mùa hè mát và thường ôn hòa về mùa đông. Quanh năm gió rất mạnh và thường thổi từ phía tây vào. Nhiệt độ vào mùa hè khoảng 16oC và vào mùa đông khoảng 0o C, tuy nhiên ở phía đông nhiệt độ trung bình hơi thấp hơn. Mưa trung bình hàng năm là 610mm. Các tháng ẩm ướt nhất là tháng sáu và tháng mười.

4. Đan Mạch có ít hồ lớn sông dài.

DANMACH 5

Sông Guden

Không giống như Na Uy, Đan Mạch không có dòng thác đổ nào cung cấp sức nước. Đan Mạch cũng không có hồ lớn hay sông dài. Tuy nhiên, lãnh thổ này lấm chấm những hồ, đầm lầy nhỏ, chảy len lỏi qua đó là các dòng suối ngắn. Trong hàng thế kỷ, nông dân đã tháo nước ở vùng đất thấp để tạo thành đất canh tác. Sông dài nhất ở Đan Mạch là sông Guden dài 158km nằm ở phía đông Jutland, chảy vào fiord Rander và rất thuận lợi cho giao thông vì nó rất gần biển.

5. Thiên nhiên không ban cho Đan Mạch nguồn tài nguyên phong phú .

Đan Mạch không có nhiều tài nguyên thiên nhiên, mặc dù vậy đá vôi, đất sét, cát chứa vàng được khai thác ở nhiều vùng. Ở phía bắc Jutland mỏ muối được khai thác từ Chiến tranh thế giới thứ hai và mỏ granit, kaolin đươc khai thác ở đảo Bornholm. Từ năm 1972 dầu mỏ và khí đốt cũng được khai thác ở vùng biển Bắc Hải của Đan Mạch. Các khoáng sản khác rất hạn chế. Khoáng sản thông thường nhất là đất sét, than bùn và các trầm tích khác có nhiều ở vùng đầm lầy.

Khoảng 55% diện tích lãnh thổ được canh tác là tỉ lệ khá lớn đối với quốc gia công nghiệp như Đan Mạch. Vào thời xưa Đan Mạch có nhiều rừng dầy. Thực vật hoang dã còn sót lại ở Đan Mạch tương đối ít do nhiều vùng được đô thị hóa hay trở thành đất canh tác. Mặc dù hiện nay rừng Đan Mạch chỉ chiếm 10,7 % diện tích đất đai nhỏ hơn nhiều nước khác ở châu Âu, đa số rừng là do con người trồng. Rừng phổ biến là các loài cây quả nón chủ yếu là linh sam, vân sam, thông rụng lá, thông, sồi cây du và cây tần bì. Vài loại dương xỉ và rêu khác nhau ở vùng Bắc Au được tìm thấy ở Đan Mạch. Động vật hoang dã rất hiếm, bao gồm các loài như nai, cáo sóc, thỏ, gà rừng, gà gô. Ở sông suối có nhiều loài cá nước ngọt.

6. Đan Mạch là quốc gia thịnh vượng ở Bắc Âu.

DANMACH 6

Tượng đồng “ Nàng tiên cá”, một trong những chuyện thần tiên của Hans Christian Anderson

Đan Mạch là quốc gia giàu có và hoàn toàn hiện đại, công dân Đan Mạch là một trong số các nước có mức sống cao nhất châu Âu. Nhờ kỹ năng và khả năng sáng tạo, người Đan Mạch đã sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên giới hạn của họ và duy trì sự thịnh vượng của mình. Sự đóng góp của Đan Mạch đối với mỹ thuật rất nhiều, đặc biệt là về thời trang, ngành thiết kế công nghiệp, phim ảnh, văn học. Nhà văn nổi tiếng nhất của Đan Mạch là Hans Christian Anderson, chuyện thần tiên của ông nổi tiếng khắp nơi trên thế giới. Ngoài ra còn có triết gia Soren Kierkegaard.

II. CÁC MIỀN ĐỊA HÌNH CHÍNH CỦA ĐAN MẠCH

1. BÁN ĐẢO JUTLAND : Vùng đất chính của Đan Mạch

DCF 1.0

Đồi Yding Skovhoj cao 173m

Ở trung tâm bán đảo Jutland là dãy đồi tròn, thấp trải rộng theo theo chiều dài bán đảo. Trong số các đồi này Yding Skovhoj (173m ) là đỉnh cao nhất ở Đan Mạch. Dãy đồi hình thành do băng hà này chia bán đảo Jutland ra làm hai phần : Vùng duyên hải phía tây Jutand rất thấp và được viền bởi các đụn cát, bãi cát, bờ biển có nhiều đầm, phá. Esbjerg là cảng tốt duy nhất của vùng. Về phía đông Jutland hơi cao hơn, là hàng chuỗi các fjord bị cắt xẻ sâu. Trong số các fjord này Limfiord ở cực bắc, trải rộng từ đông sang tây cắt ngang chiều rộng của bán đảo từ eo Kattegat tới Biển Bắc. Phía đông Jutland là vùng đồng bằng gợn sóng, màu mỡ và nhiều đồng cỏ. Việc chăn nuôi bò sữa và gia súc là hoạt động chính của vùng. Hai cảng chính ở đông Jutland là Arhus và Alborg.

Việc cải tạo bờ biển phía tây Jutland.

DANMACH 8

Đụn cát ở bờ biển phía tây Jutland

Từ lâu bờ phía tây Jutland rất ít được sử dụng. Nơi đây chỉ có các thuyền đánh cá từ các ngôi làng dọc bờ ra khơi đánh cá ở các ngư trường trên Biển Bắc. Tuy nhiên, do chính đất đai ở bờ tây Jutland không mời gọi. Những đụn cát di chuyển, đầm lầy, đất đai nghèo nàn, gió mạnh đã đe dọa nông nghiệp.

Ở một đất nước đông dân như Đan Mạch, mỗi mảnh đất nhỏ phải được sử dụng. Vì thế những người Đan Mạch tháo vát đã trồng hàng ngàn mẫu thông và linh sam phía tây Jutland trên những đồi cát lớn ( kế hoạch được thực hiện khoảng cuối thế kỷ XVIII ). Rừng cây này giúp ngăn các bãi cát di chuyển và hình thành hàng cây chắn gió. Ngoài ra, gỗ thu hoạch từ rừng này rất cần thiết và có giá trị cao. Kế hoạch này rất thiết thực vì Đan Mạch chỉ có vài khu rừng và phần lớn đất đai đã được sử dụng cho đồng cỏ và vụ mùa. Ở nhiều nơi có đất đai thích hợp ở phía tây Jutland, người Đan Mạch bắt đầu xây dựng một số nông trại mới. Ở đây, cũng giống như Hà Lan, đất đai được cải tạo từ biển bằng cách xây đê.

Các nông trại chăn nuôi bò sữa ở phía đông Jutland và nhiều vùng của Đan Mạch.

DANMACH 11

Nông trại Đan Mạch thường được xây dựng thành hình vuông

Giống như Hà Lan chúng ta thấy vùng lãnh thổ có khí hậu hải dương ôn hoà của Đan Mạch cũng thích hợp với việc nuôi bò sữa. Người ta thấy các nông trại tốt nhất của Đan Mạch ở nhiều đảo và ở bờ đông của bán đảo Jutland. Ở nhiều vùng của Đan Mạch, bạn sẽ lưu ý những chuồng bò lớn và bầy bò trên đồng cỏ. Điều lý thú về các nông trại của Đan Mạch là việc xây dựng thường thành hình vuông. Mặt trước hình vuông là nhà. Các mặt khác là chuồng bò và nơi để máy móc. Phần lớn tòa nhà được sơn trắng.

DANMACH 10

Nhà ở nông trại thường được sơn trắng

Giống như nông trại ở các quốc gia Scandinavia, nông dân Đan Mạch thường không sống thành làng mạc. Khá hơn, họ sống ở nông trại cá thể của chính họ. Tuy nhiên các nhà ở nông trại không cách xa nhau vì nông trại nhỏ. Một nông trại có hơn 40 hecta rất hiếm hoi ở Đan Mạch.

Mặc dù các nông trại nhỏ, nông dân thường sử dụng tối đa đất đai của họ. Gần nhà ở nông trại thường có vườn cây ăn trái, vườn hoa. Ngoài việc trồng cỏ để nuôi bò sữa, người ta cũng trồng ngũ cốc như lúa mì, yến mạch đen, lúa mạch một cách cẩn thận. Nông dân Đan Mạch thường đạt được thu hoạch cao từ đất đai của họ. Tuy nhiên, do việc chăn nuôi phát triển, họ không sản xuất đủ thực phẩm cho nhu cầu của gia súc, và mỗi năm phải nhập ngũ cốc từ các quốc gia khác. Ngoài ra bò sữa, heo, gà cũng được nuôi rất nhiều ở nông trại. Heo được nuôi bằng sữa đã lấy hết kem. Gà được nuôi bằng ngũ cốc. Sữa, thịt muối, trứng gà là những sản phẩm quan trọng của các nông trại Đan Mạch.

Bạn cũng có thể quen thuộc với các sản phẩm khác như phó mát xanh thường được bày bán ở cửa hàng tạp hóa.

Đa số các sản phẩm của Đan Mạch đều được tiêu thụ ở các hợp tác xã. Những hợp tác xã này là hội liên hiệp của nông dân. Giống như Hội liên hiệp cây ăn trái Growers ở California, các hội liên hiệp này điều khiển công việc quản lý và các sản phẩm nông trại. Các hợp tác xã ở Đan Mạch có tiêu chuẩn rất cao về chất lượng các sản phẩm. Trứng được dán tem có ghi ngày nó được đẻ ra và tên các nông trại. Ngoài ra bơ của Đan Mạch cũng nổi tiếng về chất lượng cao.

Thành phố Arhus

DANMACH 12

Người Grauballe 2000 tuổi được tìm thấy trong đầm lầy phía đông Jutland năm 1952 .

Về phía đông bắc của bán đảo Jutland là cao nguyên Jutland và vùng hồ. Vùng nầy nằm giữa Horsen, Silkeborg, và Skandersborg. Nơi đây những chiếc thuyền chèo cũ kỹ nhất sẽ đưa bạn tham quan quanh hồ. Chảy qua vùng hồ là sông Gudena, con sông lớn nhất Đan Mạch dài 158 km. Bờ phía nam của một trong các hồ là núi Himmelbjerget ( Sky Mountain ) – cái tên sẽ cho bạn sự ngạc nhiên vì chiều cao của nó chỉ 147m. Trên tháp của đỉnh Himmelbjerget bạn có thể ngắm toàn cảnh đẹp bên dưới.

Phía đông bắc của vùng hồ là thành phố Arhus, thành phố lớn thứ hai và là cảng chính của Đan Mạch, dân số 293 .932 người ( 2005 ). Arhus là vùng đất thấp, màu mỡ và còn phủ nhiều rừng cây. Arhus còn là ga đầu mối của mọi miền trong nước. Cảng Arhus là cảng tốt, an toàn, chuyên xuất khẩu nông phẩm, trong khi than và sắt nằm trong số những mặt hàng nhập khẩu quan trọng.

DANMACH 13

Bảo tàng “ Thành Phố cổ” – ( Den Gamle By )

Thành phố có nhiều viện bảo tàng như Viện bảo tàng tiền sử Moesgaard nằm ở miền rừng cách trung tâm thành phố khoãng 15km về phía nam. Bảo tàng chứa bộ trưng bày tuyệt vời về thời tiền sử Đan Mạch. Đáng chú ý nhất là người Grauballe 2000 tuổi tìm thấy trong đầm lầy phía đông Jutland năm 1952. Tuy nhiên hấp dẫn nhất là Viện bảo tàng “ Thành Phố cổ”. (The Old Town – tiếng Đan Mạch : Den Gamle By). Đây là bộ sưu tập các ngôi nhà cổ từ khắp nơi ở Đan Mạch, được cẩn thận tháo dỡ khỏi nơi cũ và xây dựng lại ở viện bảo tàng ngoài trời gần vườn hoa thành phố.

2. ĐẢO ZEALAND : đảo lớn nhất của Đan Mạch .

Đảo Zealand là đảo lớn nhất của Đan Mạch. Nó ngăn cách với đảo Funen bởi eo biển hẹp Great Belt và ngăn cách với Thụy Điển bởi eo Oresund. Zealand nối với Funen bởi cầu Great Belt và nối với Thụy Điển bởi cầu Oresund.

Quốc gia New Zealand có cùng tên với đảo này. Khi đảo ở Thái Bình Dương được khám phá bởi nhà thám hiểm Abel Tasman, người Hà Lan. Nó được đặt tên theo hạt Zeeland của Hà Lan. Tuy nhiên người Anh nhầm lẩn nghĩ rằng nó được đặt tên theo đảo Zealand của Đan Mạch, và gọi nó là New Zealand.

Thủ đô Copenhagen của Đan Mạch một phần nằm ở bờ đông của Zealand và một phần nằm ở đảo Amager. Các thành phố khác nằm trên đảo này là Roskilde và Elsinore.

Copenhagen : Thủ đô và là hải cảng tấp nập của Đan Mạch Copenhagen, thủ đô của Đan Mạch đồng thời nó còn là cảng biển và trung tâm kinh tế chính. Copenhagen gồm hai phần : Phần lớn hơn nằm ở đảo Zealand và phần nhỏ hơn gọi là Christanshavn nằm ở đảo Amager. Hai khu vực của thành phố được nối nhau lại bởi các cầu. Dân số Copenhagen là 500. 531 người ( 2005)

DANMACH 16.jpg.png

Thuyền bè ngược xuôi qua các kênh đào Copenhagen

Copenhagen không chỉ là thành phố lớn nhất của Đan Mạch, nó còn là thành phố lớn nhất so với các thành phố của Scandinavia. Điều này có lẽ làm bạn ngạc nhiên vì Đan Mạch là một quốc gia công nghiệp nhỏ bé. Tuy nhiên lưu ý rằng Copenhagen có vị trí tốt trong việc chuyên chở hàng hóa bằng đường thủy. Nó là thành phố có nhiều kênh đào và cầu giống như thành phố Stockholm. Copenhagen còn được xây dựng trên đảo lớn nằm chắn ngay lối vào biển Baltic và vì thế trực tiếp quản lý tàu bè ra vào thành phố.

Copenhagen cũng là cảng rộng rãi, sâu và an toàn. Thật vậy, tên gọi này theo tiếng Đan Mạch là Kobenhavn – “Merchants’ Harbour” có nghĩa là thương cảng, một thương cảng nổi tiếng từ hàng ngàn năm nay. Người ta trông thấy các tàu buôn của nhiều quốc gia ra vào cảng Copenhagen. Giống như các cảng khác nơi mà tàu bè khắp nơi trên thế giới ra vào cảng, Copenhagen có bầu không khí quốc tế.

Copenhagen là trung tâm công nghiệp sầm uất.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Đường phố Copenhagen

Một phần ba dân số Đan Mạch sống nhờ vào công nghiệp và phần lớn ngành công nghiệp được làm ở Copenhagen. Giống như những nước khác ở Scandinavia, nhiều nguyên liệu phải nhập khẩu như than, dầu mỏ, và nguyên vật liệu. Các xí nghiệp dệt cung cấp nhu cầu cho dân Copenhagen. Những xí nghiệp này phải nhập sợi bông, len, than. Xí nghiệp giầy có nguồn cung cấp da ở địa phương phải nhập cao su.

Một trong những sản phẩm nổi tiếng của Copenhagen là động cơ diesel. Động cơ diesel chạy bằng dầu hơn là than và rất tiết kiệm. Nhiều xe buýt lớn, xe tải, xe lửa chạy bằng máy diesel. Chiếc tàu diesel đầu tiên được đóng ở xưởng đóng tàu Copenhagen. Sắt, than đá cần để làm thép cho xưởng đóng tàu này và máy móc công nghiệp phải được nhập vào Đan Mạch.

Sản phẩm nổi tiếng khác của Copenhagen là gốm sứ. Đó là loại gốm sứ đẹp, trắng và chắc chắn. Nó được làm bằng đất sét từ các đảo của Bornholm ở biển Baltic, có màu trắng xanh. Giống như những người thợ thủy tinh ở Thụy Điển, những người thợ đồ sứ ở Copenhagen sản xuất những sản phẩm gốm có hình dáng và mẫu mã đẹp .

DANMACH 18.jpg.png.jpg

Gốm sứ đẹp, trắng và chắc chắn của Đan Mạch.

Ngoài gốm sứ, những người thợ thủ công Copenhagen cũng tạo những sản phẩm tuyệt hảo bằng bạc nổi tiếng khắp thế giới. Copenhagen cũng cung cấp dao, nĩa, muỗng sử dụng trong các bữa ăn. Có lẽ bạn đã biết về beer của Đan Mạch, đó là hai loại bia nổi tiếng khắp thế giới với nhản hiệu Carlsberg và Tuborg. Công ty beer Tuborg nằm ở ngoại ô Hellerup về phía bắc của Copenhagen, công ty beer Carlsberg nằm ở ngay thành phố ở Carlsbergvej. Có một vài công ty beer khác ở Đan Mạch nhưng chúng nhỏ hơn và có tính chất địa phương. Một sản phẩm khác của Đan Mạch cũng nổi tiếng khắp thế giới là đồ chơi bằng nhựa của trẻ con.

DANMACH 19.jpg.png.jpg.png

Cánh quạt, dùng sức gió để phát điện của Đan Mạch .

Một ngành công nghiệp khá mới của Đan Mạch là sản xuất turbine chạy bằng sức gió để phát điện. Vào thập niên 70 một nhóm nhỏ người có sáng kiến xây dựng nhà máy phát điện dùng turbine chạy bằng sức gió lớn nhất thế giới. Nói chung họ bị chế nhạo, vì cùng lúc đó chính phủ Đan Mạch đang hoạch định xây dựng nhà máy năng lượng nguyên tử ở trong nước. Turbine chạy bằng sức gió thực sự được xây dựng, ý tưởng sản xuất điện bằng sức gió trở nên phổ biến và trở thành ngành công nghiệp nổi bật, đồng thời nhà máy sử dụng năng lượng nguyên tử không được hình thành. Đan Mạch bán turbine chạy bằng sức gió để phát điện cho nhiều nước trên thế giới. Ngày nay, ở Ấn Độ, Mỹ, Đức, Đan Mạch có khoảng 20 % sử dụng điện do turbine chạy bằng sức gió.

Copenhagen : trung tâm văn hóa của Đan Mạch

DANMACH 20

Bảo tàng mỹ thuật Thorvaldsen

Từ hải cảng khu vực thương mại tấp nập của thành phố mở rộng tới Radhuspladsen, quảng trường chính của Copenhagen. Về phía bắc và phía đông của Radhuspladsen là khu vực sang trọng của thành phố, nơi tọa lạc của Lâu đài hoàng gia. Cuối phía bắc của thành phố là Frihavn, xây dựng năm 1894 nhằm mục đích phát triển thương mại trong nước và ngoài nước. Trung tâm của thành phố là Lâu đài Christainsborg được xây dựng giữa năm 1907 đến năm1915 là nơi đặt các cơ quan tư pháp và các bộ của chính phủ. Gần đó là Bảo tàng mỹ thuật Thorvaldsen xây dựng năm 1619 và 1640, mở cửa năm 1848 chứa các tác phẩm điêu khắc nổi tiếng.

Copenhagen có nhiều kênh đào, đại lộ rộng, công viên và vườn hoa công cộng. Trong số đó nổi tiếng nhất là Tivoli, công viên vui chơi giải trí có tuổi hàng thế kỷ này là một trong những nơi hấp dẫn nhất với hàng ngàn hoa, đèn sáng chói, rực rỡ. Đó là một xứ thần tiên có thực và là nơi giải trí vui chơi của nhiều người dân Đan Mạch .

DANMACH 23

Khu phố Strotget , trung tâm mua sắm tuyệt vời của Đan Mạch

Khu phố mua sắm nổi tiếng nhất của Copenhagen là Strotget bắt đầu từ toà thị chính thành phố, một tòa nhà đồ sộ có kiến trúc tân gothic chạy dài đến Kongen Nytorv nơi có Lâu đài Charlottenborg xây dựng năm 1672, ngày nay là nơi đặt Học viện Mỹ thuật. Trung tâm mua sắm nầy gồm nhiều khu phố ngoằn ngoèo thời trung cổ, có lối đi dành cho người đi bộ dài nhất thế giới, và là nơi tuyệt vời để đi tản bộ. Nơi đây bạn có thể ăn tối ở một trong nhiều quán ăn và ngắm bức tượng của Hans Christian Anderson ở quảng trường Radhuspladsen và rồi đi dạo chiêm ngưỡng bức tượng đồng “Nàng tiên cá“ ở cảng Copenhagen, là một trong những chuyện thần tiên nổi tiếng của ông.

3. ĐẢO FUNEN.

Funen là đảo lớn thứ ba của Đan Mạch. Thành phố chính của Funen là Odense, nối với biển bằng kênh đào, mặc dù kênh này ngày nay ít được sử dụng. Về phía nam và phía tây, đảo Funen nhô cao hơn mực nước biển 120m. Phía bắc và đông Funen bằng phẳng, đất đai màu mỡ. Nơi đây người ta trồng nhiều ngũ cốc, số lượng lớn được xuất khẩu, và việc nuôi gia súc được xúc tiến trên diện rộng.

DANMACH 24

Cầu Great Belt nối đảo Funen và Zealand

Đảo Funen nối với Zealand bởi cầu Great Belt. Cầu Great Belt thực ra là hai cầu ; một cầu thấp nối Funen với đảo nhỏ Sprogo nằm ở giữa Great Belt và một cầu treo dài còn lại nối với Zealand. Lúc đầu, cầu treo này là cầu dài thứ hai trên thế giới. Từ Funen tới Sprogo, xe lửa sử dụng cầu riêng. Một đường hầm nối Sprogo với Zealand, hình thành nửa đoạn đường xe lửa còn lại .

Hai cầu nối Funen với Jutland vùng đất chính của Đan Mạch ; cầu đầu tiên được xây dựng năm 1930 thời gian ngắn trước Chiến tranh thế giới thứ hai dành cho cả xe hơi và xe lửa. Cầu thứ hai là một cầu treo xây dựng thập niên 1970 chỉ sử dụng duy nhất cho xe hơi.

Thành phố Odense.

DANMACH 25

Làng Funen – Bảo tàng ngoài trời của Đan Mạch nằm ở Fruens Borge của Odense. Nó gồm 25 toà nhà lấy từ các ngôi làng của Funen, phầnlớn có từ thế kỷ XVIII, XIX

Odense là thành phố lớn thứ ba của Đan Mạch, nằm gần Odense fiord, một kênh đào sâu 7,5m tạo điều kiện giao thông dể dàng từ fiord vào thành phố giúp Odense trở thành một trung tâm thương mại và giao thông chínCầu Great Belt nối đảo
Funen và Zealand
h. Odense được đặt tên theo tên vị thần chiến tranh, thơ ca, và trí tuệ của Na Uy, thần Odine. Niềm tự hào của Odense vì thành phố là nơi sinh ra của nhà kể chuyện lừng danh nhất thế giới Hans Christain Andersen. Nhiều nơi ở thành phố mang tên nầy như Viện bảo tàng Hans Christain Andersen và công viên dễ yêu ở bờ sông Hans Christain Andersen Haven. Đảo Funen còn được mệnh danh là vườn hoa của Đan Mạch cùng với Aero, Mon, Bornholm và Langeland là các đảo nổi tiếng nhất trong gần 100 đảo. Với các bãi biển đẹp, phong cảnh đồng quê bình dị, các ngọn đồi tròn, mái nhà tranh của các nông trại, cối xay gió cổ xưa nằm rải rác với vẻ duyên dáng hấp dẫn, vẫn tồn tại không thay đổi trong hàng thế kỷ.

III. ĐẶC ĐIỂM KINH TẾ

DANMACH 28

Xe lửa đưa rước hành khách từ ngoại ô vào thành phố ( S- train )

Nền kinh tế Đan Mạch có thời phụ thuộc về nông nghiệp, ngày nay Đan Mạch là một quốc gia công nghiệp phát triển cao. Đan Mạch là một trong những nước có mức sống cao nhất châu Âu. Sự thịnh vượng của Đan Mạch nhờ vào năng lực thích ứng đối với sự thay đổi kinh tế của người dân Đan Mạch. Người Đan Mạch đã tập trung vào việc sản xuất các sản phẩm có chất lượng cao, bao gồm máy móc và kim loại, đồ gỗ, thực phẩm chế biến, và cung cấp các dịch vụ – đặc biệt là ngân hàng, tài chính, bảo hiểm, giao thông, và du lịch. Do nền kinh tế Đan Mạch dựa nhiều vào việc nhập khẩu nguyên vật liệu và xuất khẩu các thành phẩm, quốc gia này đã thúc đẩy chính sách mậu dịch tự do. Ngành ngoại thương đóng góp 2/3 tổng sản phẩm quốc nội của Đan Mạch (GDP ). Tổng sản phẩm quốc nội của Đan Mạch năm 2005 là 259 tỉ USD, và GDP/ đầu người 47.768.70 USD.

Năm 1973 Đan Mạch gia nhập Cộng đồng kinh tế châu Âu ( EEC ), tiền thân của Liên minh châu Âu. Với nền kinh tế mạnh về cơ bản và đồng tiền ổn
định, Đan Mạch đủ điều kiện để tham gia vào Liên minh tiền tệ châu Âu (EMU) và chấp nhận đồng tiền chung châu Âu, đồng euro.

– Nông nghiệp : Mặc dù những vùng rộng lớn ở phía tây Jutland không thích hợp cho nông nghiệp, và đất đai ở những vùng còn lại thường tình trạng màu mỡ chỉ trung bình, gần 55% đất đai của Đan Mạch đang được canh tác. Nông dân Đan Mạch đã biểu lộ tài tháo vát trong việc làm cho đất đai phù hợp với vụ mùa, qua việc sử dụng nhiều phân bón áp dụng rộng rải khoa học nông nghiệp vào thực tiển. Đa số các nông trại Đan Mạch tập trung ở Jutland. Dưới 3% dân số Đan Mạch là nông dân.

Hoạt động nông nghiệp chính là nuôi heo và bò sữa. Đan Mạch là nước xuất khẩu chính heo sống và thịt heo, bao gồm thịt muối và giăm bông, cũng như bơ và phó mát. Vụ mùa được trồng chủ yếu để nuôi gia súc, thực phẩm cho con người dùng rất hạn chế. Các vụ mùa chính là lúa mì, lúa mạch, bắp, và ngũ cốc, khoai tây, củ cải. Rau bao gồm bắp cải, khoai tây, đậu, cà rốt, hành, tỏi, sản xuất chủ yếu cho nhu cầu địa phương.

Trong nhiều năm qua, chính phủ Đan Mạch ủng hộ việc sở hữu một mảnh đất nhỏ, và việc liên kết các cổ phần nhỏ lại với nhau để hình thành điền trang rộng lớn bị luật pháp ngăn cấm. Tuy nhiên năm 1989 luật pháp đã cho phép việc hình thành nông trại lớn. Năm 1970 nông trại trung bình 22 hecta, Ngày nay diện tích nông trại trung bình là 55 hecta.

Đặc điểm nổi bật của nông nghiệp ở Đan Mạch là ảnh hưởng của hợp tác xã. Các hội liên hiệp hợp tác xã chi phối việc sản xuất sữa và thịt heo. Phần lớn sản phẩm nông nghiệp được bán qua các hợp tác xã. Nhiều hợp tác xã được tổ chức thành các hội liên hiệp quốc gia, là thành viên của Uy ban nông nghiệp Đan Mạch, cơ quan trung ương của các hợp tác xã có nhiệm vụ quan hệ với chính quyền và các ngành công nghiệp và trong việc buôn bán với nước ngoài.

– Ngư nghiệp : Các đội tàu đánh cá đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Các đội tàu đánh các này rất hiện đại và hữu hiệu. Tuy nhiên vào thập đầu niên 1980, việc đánh bắt cá dần dần suy thoái, hậu quả là do nguồn cá đã hết và do ảnh hưởng sự ô nhiễm của Biển Bắc. Vào năm 2004 toàn bộ cá đánh bắt được là 1.1 triệu tấn, hầu hết là cá biển, quan trọng nhất là cá trích, cá bơn, cá tuyết.

– Khai thác khoáng sản : tài nguyên thiên nhiên có giá trị nhất là khí thiên nhiên, dầu mỏ được khám phá ở Biển Bắc vào giữa thập niên 1960. Năm 2004 lượng dầu thô khai thác được là 137 triệu thùng. Cao lanh được tìm thấy ở đảo Bornholm, nhưng nó không có chất lượng cao, và được sử dụng chủ yếu để sản xuất các đồ bằng đất nung và gạch. Các khoáng sản có giá trị kinh tế gồm limonite, than non, đá phấn, macnơ ( đất gồm đất sét và vôi ).

– Công nghiệp : Đan mạch là nơi có nhiều công ty công nghiệp khác nhau. Các ngành công nghiệp quan trọng gồm chế biến thực phẩm, máy móc, thiết bị, kim loại, hóa chất, và dược phẩm, cối xay gió và công nghệ cối xay gió, đồ gỗ, là những mặt hàng có nhu cầu cao từ thập niên 1920.

Đan Mạch nổi tiếng về việc sản xuất các máy móc nông nghiệp có chất lượng cao bao gồm máy gặt hái củ cải, máy vắt sữa . Trong số các sản phẩm nổi tiếng nhất của Đan Mạch là đồ chơi bằng nhựa do LEGO sản xuất, nổi tiếng khắp thế giới. Ngành công nghiệp Đan Mạch đóng góp khoảng ¼ tổng sản phẩm quốc nội mỗi năm của quốc gia.

– Năng lượng : Do Đan Mạch thiếu than và địa hình thấp của nó có ít năng lượng thủy điện. Trước năm 1980 Quốc gia này phải nhập khẩu hầu hết các năng lượng. Vào năm 1966 dầu mỏ và khí đốt được tìm thấy ở Biển Bắc. Việc sản xuất bắt đầu năm 1972. Khoảng năm 1996 Đan Mạch đã tự đạt đủ về năng lượng. Ngày nay Đan Mạch là mạng lưới xuất khẩu năng lượng. Dầu mỏ và khí thiên nhiên của Đan Mạch được xuất khẩu qua cảng Esbjerg ở phía tây Jutland. Phần lớn điện của Đan Mạch được sản xuất bằng nhiệt dùng nhiên liệu trong nước và than nhập khẩu. Năm 2005 sản lượng điện của Đan Mạch là 43,3 tỉ kw.h. Đan Mạch ủng hộ việc phát triển nguồn năng lượng tái tạo được, gồm năng lượng mặt trời, sức gió, khí đốt ( lấy từ phân và chất thải sinh học ). Nguồn năng lượng tái tạo chiếm 19,3 % việc sản xuất điện của Đan Mạch. Năm 1985 Đan Mạch thông qua đạo luật chính thức cấm việc xây dựng các nhà máy phát điện sử dụng năng lượng nguyên tử ở trong nước.

– Dịch vụ : Năm 2005 ngành dịch vụ đóng góp 73,5% tổng sản phẩm quốc nội ( GDP ) của Đan Mạch. Các ngành này gồm ngân hàng, tài chính, bảo hiểm, giao thông, viễn thông và dịch vụ du lịch. Du khách đến Đan Mạch để chiêm ngưỡng sự phong phú về văn hoá, các bảo tàng nổi tiếng thế giới và các toà lâu đài thời Trung cổ. Ơ Copenhagen, nhiều du khách bị thu hút bởi khu phố Stroget, vườn Tivoli. Một trong những nơi hấp dẫn nhất của Đan Mạch là Legoland, công viên ở Billund nằm ở trung tâm Jutland.

DANMACH 21

Công viên Tivoli

Các vùng lãnh thổ của Đan Mạch bị ngăn cách bởi biển, vì vậy thuyền là sự sống của hành khách và vận chuyển hàng hoá bằng thuyền, cả bên trong và ngoài quốc gia. Các sà lan nối Jutland với các đảo ở biển Baltic và với các nước khác. Ngoài ra nhiều cầu nối liền các đảo lại với nhau. Năm 1998 cầu treo nối đảo Funen với đảo Zealand. Hai năm sau cầu và đường hầm Oresund dài 16 km nối Copenhagen với thành phố Malmo của Thụy Điển, giúp cho việc giao thông giữa hai quốc gia chỉ mất 15 phút. Xe đạp là phương tiện giao thông phổ biến khắp nước.

Đan Mạch có 2273 km đường xe lửa. Đường xe lửa chính xuyên Jutland tơí Hamburg, Đức. Đường ô tô 71.847 km. Đường hàng không Đan Mạch là một phần của hệ thống hàng không Scandinavia. Hàng không Đan Mạch cung cấp dịch vụ vận chuyển trong nước. Phi trường quốc tế nằm ở Kastrup gần Copenhagen.

CÁC ĐẢO PHỤ THUỘC CỦA ĐAN MẠCH.

1. Đảo Greenland

DANMACH 30

Làng đánh cá ở Greenland

Là đảo lớn nhất thế giới, diện tích 2.200.000km2, chỉ 400.000km2 dọc bờ biển là không có băng tuyết. Phần còn lại bị bao phủ bởi băng hà nội địa, dầy 3,5 km. Cực bắc là mũi Morris Jossep, cực nam là mũi Farewell nằm cùng vĩ độ với thủ đô Oslo của Na Uy, Stockholm và Helsinki. Greenland có khí hậu vùng cực. Mùa đông nhiệt độ trung bình – 40 oC và nhiệt độ trung bình vào mùa hè là 15oC .

Từ thế kỷ thứ X người Thule con cháu của người Greenland đã cư ngụ ở đảo nầy. Sau đó cướp biển Vikings đến và đặt tên đảo nầy là đảo Greenland. Ngày nay dân số Greenland khoảng 56.000 người, trong đó khoảng 50.000 người sinh ra ở Greenland và 4/5 dân số sống ở thành phố, thành phố lớn nhất là Nuuk cũng là trung tâm hành chính của Greenland.

Ngành công nghiệp chủ yếu của Greenland là công nghiệp đánh cá. Công nghiệp đánh cá hiện đại được đảm nhiệm bởi một hạm đội chừng 300 tàu thủy và 40 tàu bắt tôm bằng lưới rà. Khoảng 6.500 người làm việc trong nghề cá và công nghiệp đánh cá. Hải sản quan trọng nhất là tôm chiếm 2/3 hàng xuất khẩu của Greenland, theo sau là cá bơn và cua.

Ngoài ngành đánh cá ngành săn bắn cũng quan trọng. Khoảng 160.000 hải cẩu bị bắt mỗi năm. Thịt của chúng để làm thức ăn và bán lấy da. Do thị trường giảm giá, chính quyền địa phương đã cấp tiền trợ cấp để mua da hải cẩu. Ngoài hải cẩu, ước tính 150 gấu trắng Bắc cực bị giết mỗi năm. Việc săn gấu trắng được chính quyền địa phương cho phép và xem là hoạt động thương mại chính .

Do điều kiện địa lý và khí hậu khắc nghiệt gây khó khăn cho hoạt động nông nghiệp. Greeland phải nhập khẩu thực phẩm và hàng tiêu dùng. Mặc dù vậy một số người nuôi cừu, trâu bò và trồng các loại rau chịu được giá rét. Dọc bờ biển phía tây Greenland một loại khoáng chất là cri-ô-lít được khai thác. Cri-ô-lít được sử dụng trong việc luyện nhôm, thủy tinh, gốm sứ và đồ dùng bằng kim loại tráng men. Greenland có số lượng lớn nguyên liệu như than, kẽm nhưng sự khai thác khó khăn. Tuy nhiên dầu mỏ ở Nuuk và phía đông Greenland đem lại nhiều lợi nhuận .

DANMACH  34

Thủ phủ Nuuk của Greenland

Ở mỗi thành phố đều có đường giao thông. Tuy nhiên từ thành phố nầy sang thành phố khác đều sử dụng tàu thủy. Đa số sử dụng máy bay. Trong những năm gần đây Greenland đã trở thành căn cứ không quân quan trọng. Một trong những căn cứ không quân lớn nhất ở tây bắc của Greenland là của Lực lượng không quân Mĩ .

Thành phố Nuuk : là thủ phủ của Greenland diện tích 87.000 km2, lớn gấp đôi diện tích Đan Mạch, nằm ở cửa fiord Godthabs. Fiord này là fiord lớn nhất thế giới và là một hệ thống gồm nhiều fiord nhỏ dài hơn 100km. Fiord xinh đẹp này lý tưởng cho các hoạt động giải trí như săn bắn và đánh cá.

2. Quần Đảo Faeroes

Quần đảo Faeroes là một nhóm đảo núi lửa diện tích 1.399km2, dân số 44.790 người (2005), thuộc Đan Mạch. Faeroes nằm ở Đại Tây Dương giữa Iceland và Shetland, bao gồm 18 đảo và vài đảo không có người ở. Đảo lớn nhất là Treymoy, trên đó một nhóm thành phố Torshavn và Ostero. Địa hình Faeroes cao và lởm chởm, thực vật trên đảo rất thưa thớt. Khí hậu Faeroes khá ôn hòa nhờ dòng biển nóng Bắc Đại tây dương sưởi ấm. Tuy nhiên Faeroes thường xuyên có bão và sương mù. Dân cư chủ yếu là người Scandinavia, sống dựa vào nghề đánh cá, chăn nuôi cừu và đóng tàu. Cảng đánh cá chính là cảng Vagur, Torshavn và Klaksvig.

Faeroes và Greenland là một khu vực hành chính tự trị ở hải ngoại của Đan Mạch. Người cai trị trên danh nghĩa của Faeroes và Greenland là Quốc Vương Đan Mạch, đại diện bởi một cao ủy. Cùng với Iceland, Greenland, những đảo này đã hình thành như một bàn đạp, dọc theo con đường thương mại bắc Đại Tây Dương.

* Yêu cầu các bạn tham khảo bài viết nếu có copy nên trích dẫn nguồn www.cacnuocchauau.com/home. Đề tài này đã đăng ký ở Sở Khoa học Công nghệ Đồng Nai, đã được Hội đồng khoa học thẩm định tháng 9/2006, xin đừng dùng nó lập website riêng, cướp công sức người khác, người tự trọng không làm vậy. Mỗi bài tác giả phải mất công sức dịch rất lâu, sắp xếp bố cục, lựa chọn hình ảnh thích hợp với nội dung, với tâm huyết yêu nghề  tác giả mong muốn đóng góp chút công sức biên soạn nó  dành cho các bạn yêu thích bộ môn địa lý, dùng để giảng dạy, tham khảo.