16. ÁO ( AUSTRIA)

CỘNG HOÀ ÁO

Diện tích : 84.000km2    Dân số : 8.200.000 ( 2007 )      Thủ đô : Vienna

map austria copy

I. MỘT LÃNH THỔ CÓ NHIỀU ĐỒI NÚI

1. Áo là quốc gia nội địa ở Trung Âu

Cộng hoà Ao là quốc gia nhỏ ở Trung Âu phía tây giáp Thụy Sĩ và quốc gia mini Liechtenstien, phía bắc giáp Đức, Czech, Slovakia, đông giáp Hungary, Slovenia, phía nam giáp Ý.

2. Địa hình nổi bật của Ao là dãy núi Alps và sông Danube.

Oesterreich_topo

Bản đồ địa hình Áo

Dãy núi Alps chạy theo hướng đông – tây và bị chia cắt bởi các thung lũng khá rộng lớn. Ở cực bắc là Tirol Alps và Salzburg Alps. Trong số các rặng  núi trung tâm là rặng High Tauern, với đỉnh cao nhất là Gross Glocker (3.797m). Băng hà Pasterze, một trong các băng hà lớn nhất châu Âu trôi từ đỉnh Grossglockner xuống. Về phía cực nam là rặng Otztal Alps, Zillertaler Alps, Carnic Alps, và Karawanken. Các rào chắn tự nhiên này bị gián đoạn bởi một số đèo như đèo Brenner và Semmering. Vùng biên giới phía bắc và phía đông là vùng chính của Áo. Phía bắc là vùng đồi gợn sóng, và phía đông là lưu vực sông Danube.

3. Khí hậu Áo khá đa dạng.

Khí hậu ở Áo thay đổi theo độ cao, đồng thời chịu ảnh hưởng của Đại Tây Dương, lục địa và Địa Trung Hải. Miền núi chịu ảnh hưởng của Đại Tây Dương nên mưa nhiều hơn vùng thấp phía đông, là nơi chịu ảnh hưởng bởi lục địa. Mùa xuân và mùa thu thường ôn hoà quanh năm. Mùa hè ngắn, nhiệt độ ấm áp. Mùa đông thường lạnh và khắc nghiệt kéo dài ba tháng ở các thung lũng, nơi đây chúng thường kết thúc bằng những đợt gió phơn, ấm và khô từ phía nam thổi lên thường đi đôi với sương mù và thời tiết nóng đột ngột làm lở tuyết. Gió phơn rất quan trọng trong sản xuất nông nghiệp, cho phép các vùng thung lũng phía nam canh tác sớm hơn. Nhiệt độ trung bình hàng năm từ 7 đến 9 oC. Lượng mưa hàng năm từ 610mm ở Vienna và 870mm ở Innsbruck. Ở một số thung lũng mưa trung bình 1520mm và 2030mm.

4. Ao là một phần của lưu vực sông Danube

nhập từ sông Brigach (đằng sau phải) và sông Breg (đằng sau trái) vào sông Danube tại Donaueschingen

Sông Brigach (đằng sau phải) và sông Breg (đằng sau trái) hợp lưu vào sông Danube tại Donaueschingen

Sông Danube là sông dài thứ hai ở châu Âu, sau sông Volga ở Nga. Sông bắt nguồn từ vùng núi Black Forest của Đức, là hợp lưu của hai dòng sông Brigach và Breg. Lưu vực sông Danube được tính từ vùng Donaueschingen là điểm hai con sông Brigach và Breg gặp nhau. Sông dài 2850 km, chảy qua 10 nước theo thứ tự: Đức, Áo, Slovakia, Hungary, Croatia, Serbia, Bulgaria, Romania, Moldova và Ukraina đổ vào Biển Đen.

Danubemap

Bản đồ sông Danube

Sông Danube là con sông duy nhất ở châu Âu chảy về phía đông, và tầm quan trọng của nó trong vai trò con đường thủy nội địa đã được tăng thêm nhờ việc hoàn thành con kênh Rhine-Main-Danube ở Bavaria, nối sông Rhine, sông Main và sông Danube tạo điều kiện cho các thuyền lớn từ Bắc Hải vào Biển Đen dễ dàng.

1280px-Luftbild_Rothsee-Luftbild vom Main-Donau-Kanal (links unten) und vom Rothsee, 2010

Kênh Main – Danube , phía sau là hồ thiên nhiên Rothsee ở Lucern Thụy Sĩ. Hồ dài 2400m được che chở bởi các ngọn đồi chung quanh nên rất khuất gió, là nơi lý tưởng cho hoạt động đua thuyền.

Sông Danube là sông chính ở Áo. Con sông rộng lớn này chảy vào Áo ở Passau, biên giới Áo- Đức ; sau đó sông tiếp tục chảy theo hướng đông nam, qua Linz và Vienna, vào Bratislava ở biên giới Slovakia. Các nhánh sông chính của Danube ở Áo bao gồm sông Inn ở Tyrol, sông Salzach ở Salzburg, sông Enns ở Styria. Về phía nam có các sông quan trọng là sông Mur và Murz.

1280px-Kanal-Fuerth_20080720_SK_0005Main-Donau-Kanal bei Fürth, 2008

Kênh Main -Danube ở Thành phố Furth

 Ngoài ra là nhiều hồ lớn, đáng kể nhất là hồ Bodensee (hồ Constance), hình thành biên giới thiên nhiên với Liechtenstein và Thụy Sĩ. Hồ Neusiedler ở Burgenland gần Hungary là hồ có mực nước thấp nhất nước (115m).

The Upper Engadin valley near St Moritz

Thượng nguồn sông Inn ( sông Engadin) gần St Moritz , Thụy Sĩ

Landeck,_der_Inn_foto1_2012-08-14_13.05

Sông Inn chảy qua thị trấn Landeck phía tây Áo

Sông Inn là phụ lưu sông Danube ở phía hữu ngạn, dài 517km. Sông bắt nguồn từ từ hồ Lughino ở Thụy Sĩ và chảy về phía đông bắc ngang qua tây Áo và nam Đức. Ở Thụy Sĩ sông Inn được gọi là Engadin. Ở Áo, thoạt tiên sông chảy vào vùng hẹp Oberinntal ( Thung lung thượng nguồn sông Inn) nằm ở trên Zirl và rồi vào Unterrinntal ( thung lung hạ nguồn sông Inn, bao gồm Innbruck). Ở hạ lưu dòng sông mở rộng, nơi đây nó cắt ngang qua Bavaria Alps ở phía tây và Kaisergebirge ở phía đông. Vào vùng Bavaria ở Đức sông chảy theo hướng bắc rồi rẽ sang phía đông hợp lưu với sông nhánh chính của nó là sông Salzach. Một đoạn ngắn sông hình thành biên giới Áo- Đức rồi từ đó tới nơi hợp lưu của nó với sông Danube ở Paussau. Các vùng nông nghiệp nằm dọc trung lưu và hạ lưu sông, một số đập thủy điện cũng nằm trên sông này.

1280px-To_WIKI_panorama_Salzburg_Salzach_river_Oct2005-Salzach in Salzburg

Sông Salzach chảy qua thành phố Salzburg

Sông Salzach là phụ lưu của sông Inn phía hữu ngạn, dài 225km. Sông Salzach là sông chính của bang Salzburg, nó bắt nguồn từ rặng Kitzbühel Alps gần Krimml ở phía tây của vùng Pinzgau. Sông chảy về phía đông qua Bruck vào một thung lung rộng lớn. Sông Salzach hợp lưu với sông Inn ở Haiming giữa Burghausen và Braunau.

Sông Enns là nhánh ở phía nam của sông Danube, dài 254km, chảy theo hình chữ J. Sông Enns bắt nguồn từ rặng núi Radstädter Tauern ở bang Salzburg của Áo. Giữa Admont và Hieflau sông rẽ về phía bắc xuyên qua một hẽm núi dài 15km. Sông Enns hợp lưu với sông Danube ở Mauthausen thành phố Enns.

Sông Isar dài 295 km, bắt nguồn từ dãy núi Karwendel trong bang Tirol (Áo) chảy từ Scharnitz sang Mittenwald bang Bayern (Đức). Rồi từ đó chảy qua các xã hoặc thành phố như Bad Tölz, Geretsried, München, Freising, Moosburg, Landshut, Dingolfing, Landau an der Isar cũng như Plattling và ở gần thành phố Deggendorf nó nhập vào sông Danube.

Các phụ lưu quan trọng nhất của sông Isar là sông Amper hợp lưu với nó ở Moosburg, sông Loisach hợp lưu với nó ở Wolfratshausen.

1280px-The Mur valley near Ramingstein

Thung lũng sông Mur gần Ramingstein

Sông Mur bắt nguồn từ Hohe Tauern thuộc Công viên Quốc gia trung và đông Alps ở Áo. Sông có nguồn ở độ cao 1898m. Nó là sông nhánh của sông Drava và sau đó là sông Danube. Các nhánh của sông Mur gồm Mürz, Sulm, Ščavnica,Ledava và Trnava

 

5. Các nguồn tài nguyên thiên nhiên của Ao

112

Hoa long đởm miền núi Apls

1280px-SeewaldFontanella_2

Hoa dại trên vùng đồng có miền núi Alps

Thực vật gồm các loài cây rụng lá theo mùa như sồi, cây bu lô rất phổ biến ở sườn núi thấp ; vân sam, linh sam, thông trải rộng trên vành đai rừng. Ở vành đai cao có mùa tăng trưởng rất ngắn trong suốt giai đoạn đó các loài thực vật miền núi Alps như nhung tuyết, long đởm, hoa anh thảo, cây mao lương hoa vàng trở nên rực rỡ. Động vật hoang dã thường hiếm ở Áo. Sơn dương, nai, và marmot là các loài tiêu biểu ; gấu, có thời rất nhiều, ngày nay hầu như vắng mặt. Việc săn bắn được qui định nghiêm nhặt để bảo vệ các loài còn lại.

Áo có khá nhiều quặng sắt, than non, măng gan, dầu mỏ và khí thiên nhiên và là nước chủ yếu cung cấp than chì có chất lượng cao. Áo có một số lượng ít chì, kẽm, đồng, kaolin, thạch cao, mi ca, thạch anh, bôxít, ăngtimăng.

II. CÁC MIỀN ĐỊA HÌNH CHÍNH CỦA ÁO .

1. MIỀN NÚI ALPS

Núi Alps lan rộng vào lãnh thổ Áo

Grossglockner in the Hohe Tauern segment of the Eastern Alps, south Autria

Grossglockner , đỉnh cao nhất của dãy núi Alps, thuộc rặng Hohe Tauern ,

Một trong những điều đầu tiên mà ta lưu ý trên bản đồ nước Áo rằng nó hầu như hoàn toàn là núi non. Những vùng núi cao nhất và gồ ghề lởm chởm nhất nằm ở phía tây và ở trung tâm quốc gia. Nơi mà dãy núi Apls từ Thụy Sĩ và bắc Ý trải dài về phía đông. Nhiều đỉnh nhô cao trên 3.000m, đỉnh cao nhất là GrossGlockner 3797m, thuộc rặng High Tauern, bang Carinthia. Nhiều rặng núi phủ tuyết quanh năm và đỉnh của chúng vượt lên trên vành đai rừng. Những đỉnh này đứng sừng sững trên các sườn núi phủ rừng cây, các hẻm vực sâu, các thung lũng nông nghiệp và nhiều hồ xanh biếc phủ hơi sương .

Deo Brenner

Đường đèo Brenner vào miền núi Alps

1280px-valley of the Alpbach in Tirol, Austria. Besides some houses of the small town Alpbach you see the foot of the mountain Wiedersberger Horn and more far away another small mountain, the Reither Kogl.

Thung lũng của thị trấn Alpbach ở Tyrol, phía tây Áo. Ngoài một số ngôi nhà của thị trấn nhỏ Alpbach bạn có thể thấy chân núi Wiedersberger Horn , xa hơn là núi nhỏ khác, núi Reither Kogl

Có một vài con đường đèo xuyên qua những dãy núi. Nhưng không có con đường nào thấp dễ đi. Con đường nổi danh nhất, dễ sử dụng nhất là đường đèo Brenner. Trong chương nước Đức chúng ta đã học về con đường đèo Brenner nối liền với Munich. Đường đèo này ở phía tây nước Ao, ngay biên giới Ao và Italy ở Tyrol. Ở độ cao 1370m nó là một trong những con đường đèo thấp nhất ở núi Alps. Thung lũng sông Inn và đường đèo Brenner về lịch sử là con đường đèo quan trọng và tiện lợi trong việc giao thông bắc nam giữa Đức và Bắc Italy. Nó nối liền miền Bắc nước Italy với miền Tây nước Ao và Đông Nam nước Đức. Việc giao thông ngang qua đường đèo này ngày càng gia tăng đã gây nạn ô nhiễm cho các thung lũng Áo, nhất là vùng Tyrol (từ 600.000 chiếc mỗi năm vào thập niên 1970 đến 10 triệu chiếc mỗi năm vào đầu thập niên 1990 ). Do đó Áo chủ trương hạn chế số lượng xe cộ và ủng hộ việc đào một đường hầm từ Garmisch Partenkirchen ở miền Nam nước Đức đến Bolzano ở miền Bắc nước Italy.

Rừng và sức nước phong phú

1280px-FontanellaTürtschhorn

Hoa dại trên đồng cỏ, rừng và đỉnh núi phủ băng tuyết miền núi Alps. Bên sườn núi, dưới thung lũng là làng Fontanella thuộc bang Vorarlberg , Áo

Trên hai phần năm diện tích nước Áo được bao phủ bởi rừng, chủ yếu nằm ở vùng núi Alps. Rừng trên các sườn ở dãy núi Đông Alps cung cấp đầy đủ gỗ cho nhu cầu của Áo, và xuất khẩu sang các nước châu Âu. Cả gỗ và bột giấy cũng được xuất khẩu. Rừng là một tài nguyên qúi giá của Áo. Sự quản lý khoa học và các phương pháp bảo trì đã giúp bảo quản các khu rừng này thành nguồn tài nguyên vô tận.

1280px-Stein_Fontanella- Brenez forest mountain

Làng Fontanella nằm ở thung lũng  núi rừng Bregenz ( Bregenez forest mountain), bang Vorarlberg của Áo.

Trong các khu rừng ở miền núi Alps bạn sẽ thấy hệ thực vật vô cùng phong phú, ngoài các rừng rụng lá theo mùa như sồi, còn có các rừng hỗn hợp như sồi, linh sam. Ở vùng cao hơn cảnh quang rừng thay đổi hẳn có thông, linh sam và loài thông rụng lá. Trong rừng có những loài động vật chiếm ưu thế của vùng Trung Âu như nai, hươu, thỏ, gà lôi, cáo, gà gô. Động vật địa phương miền núi Alps như sơn dương, chuột chũi, đại bàng, quạ gáy xám. Nhiều đồng cỏ nằm ở các độ cao khác nhau của dãy núi Alps các đồng cỏ này sử dụng vào mùa hè cho bò sữa gặm cỏ, vì thế tạo không gian thích hợp ở vùng thấp cho trồng trọt và giữ cỏ khô vào mùa đông. Nhiều vùng đồng cỏ ở độ cao hơn 1000m. Nơi đây bạn sẽ thấy các hoa nhiều màu sắc ở vùng núi Alps như nhung tuyết, long đởm, hoa anh thảo, hoa cẩm chướng, hồng núi Alps.

1280px-Uentschenspitze_Halde1-Schoppernau.

Thị trấn Schoppernau ở vùng Bregenz, bang Vorarlberg .Phía sau là núi rừng Bregenz ( Bregenz forest mountain) .

Trong những năm gần đây vài đập thủy điện đã được xây dựng ở miền núi, và các đường dây dẫn điện đã được dựng lên để mang nguồn năng lượng này đến nơi cần thiết. Ao cũng xuất khẩu điện đến nước láng giềng. Rất may là Ao có dư thừa nguồn năng lượng này bởi vì than đá ở Ao rất hạn chế.

Man-nhê , sắt, dầu hỏa là khoáng sản quan trọng.

Alpbach_-_Blick_talauswärts_

Nông trại ở thị trấn Alpbach. Alpbach là thị trấn nhỏ phía tây Áo thuộc bang Tyrol.

Ở các dãy núi phía tây nước Áo có mỏ khoáng sản quan trọng như man- nhê dùng làm pháo sáng và pháo bông. Khi trộn nó với kim loại khác để làm hợp kim, man-nhê có công dụng làm nhẹ trọng lượng. Vì vậy nó quan trọng trong việc làm máy bay.

Quặng sắt có chất lượng cao được tìm thấy ở vùng núi nằm giữa hai thành phố Graz và Linz. Áo có đầy đủ sắt để đáp ứng nhu cầu của ngành công nghiệp sắt thép. Tuy nhiên, không may là phần lớn than của Áo là than nâu hay than non, không thích hợp cho việc luyện sắt và thép. Dầu mỏ được tìm thấy ở phía đông của Vienna gần biên giới Hungary. Vì Áo thiếu than, nên thậm chí trữ lượng dầu mỏ tuy ít nhưng rất quan trọng trong việc cung cấp năng lượng để sưởi ấm trong nhà và trong công nghiệp.

Đa số nông trại ở Áo thì nhỏ. Vụ mùa chính là lúa mạch đen mọc tốt ở thung lũng cao, mát mẻ. Khoai tây mọc tốt trong lớp đất mỏng miền núi. Trên các đồng cỏ miền núi cao người ta nuôi bò sữa, cừu, dê, ngựa. Tuy nhiên chỉ ¼ đất đai nước Áo được sử dụng cho vụ mùa do dãy núi Alps chiếm 62% diện tích. Kết qủa là ngay cả những năm vụ mùa tốt nhất Áo cũng không đủ thực phẩm cung cấp cho nhu cầu của dân chúng. Áo phải nhập khẩu ngũ cốc, bông, cà phê, thuốc lá từ các quốc gia khác.

Mặc dù nông nghiệp vùng núi có lúc đáp ứng yêu cầu về kinh tế, nhưng những năm gần đây đã có thể tồn tại được chỉ duy nhất nhờ vào tiền trợ cấp. Mối quan tâm của nông dân là các thành viên trong Cộng đồng EU có thể yêu cầu cắt bớt tiền trợ cấp và kết thúc nông nghiệp ở vùng núi Alps. Nếu điều này xảy ra nhiều vùng của dãy núi Alps sẽ được thiên nhiên cải tạo sau vài thế kỷ canh tác nông nghiệp.

Như những miền núi khác, các điều kiện khí hậu thay đổi nhanh chóng và ảnh hưởng nhiều bởi độ cao. Sườn núi hướng về phía nam nhận được ánh sáng mặt trời nhiều hơn sườn núi hướng về phía bắc. Vì vậy rừng thường trải rộng xuống sườn núi phía bắc và cánh đồng thường trải rộng lên sườn núi phía nam.

Alpbach_2919

Các ngôi nhà có ban công trồng các loại hoa nhiều màu sắc ở thị trấn Alpbach , Tyrol

Trên sườn núi phía nam thích hợp cho vườn nho và cây ăn trái. Tuyết có thể bao phủ mặt đất từ hai cho đến năm tháng mỗi năm. Thỉnh thoảng gió phơn khô nóng từ phía nam thổi tới và gầm rít dưới các thung lũng. Vào mùa đông gió này có thể làm tuyết bốc hơi nhanh chóng gây nên các vụ lở tuyết. Vào mùa hè chúng làm khô đồng cỏ, mùa màng.

Vùng núi Alps tuy có nhiều phong cảnh đẹp nhưng dân cư thưa thớt và thường các thành phố, vùng nông nghiệp tập trung ở thung lũng các con sông. Thành phố Bregenz bên bờ hồ Consatnce ở bang Vorarlberg ; Innsbruck bên bờ sông Inn ở bang Tyrol ; Salzburg bên sông Salzach thuộc bang Salzburg và Klagenfurt ở thung lũng sông Gail bang Carinthia. Ở vùng núi cao dân cư thưa thớt điều này có liên quan đến khí hậu và thực vật. Ngược lại ở vùng núi thấp hơn và các thung lũng rộng hơn, dân cư đông đúc.

Các thành phố chính ở miền núi Alps

Thành phố Innsbruck – dân số 116.400 người ( 2005 ).

1280px-IMG_9039-Innsbruck

Thành phố Innbruck dưới chân núi Alps

1280px-IMG_9045-Innsbruck

Thành phố Innsbruck bên sông Inn

Thành phố đáng chú ý ở vùng đèo Brenner là Innsbruck, trung tâm hành chính của bang Tyrol. Innsbruck nằm trong thung lũng sông Inn xinh đẹp, cao trên tháp chuông nhà thờ là sườn núi xanh um những rừng cây và các đỉnh sắc nhọn trơ trụi của dãy núi Alps. Rặng núi  Nordkette (2334m) ở phía bắc, Patscherkofel (2246m), và Saile (2403m) ở phía nam là những trung tâm thể thao vào mùa đông nổi tiếng khắp thế giới. Các địa điểm trượt tuyết gần đó là Axamer Lizum, Igls, Seefeld, Tulfes và thung lũng Stubai.  Innsbuck nằm bên bờ sông Inn, sông này chảy theo hướng đông bắc nối liền với sông Danube và là nơi cung cấp lối vào thuận lợi tới đèo Brenner, chỉ cách Innsbruch 30km. Sự nối liền của nó với miền Nam Đức và miền Bắc Italy đã khiến nó trở thành tiền đồn quan trọng từ thời xa xưa và là trung tâm giao thông du lịch chính ngày nay.

Austria in February

Môn thể thao parachute ở miền núi Innbruck

1280px-Mutters_and_Natters_N

Ngôi làng miền núi Natters, Mutters. Natters nằm cách Innbruck 3,5 km về phía nam, có 1918 dân và một bệnh viện riêng. Hồ Natters See cách làng 2,5 km là nơi hấp dẫn nhiều du khách. Nhiệt độ nước hồ vào mùa hè từ 18-20 oC và là hồ có nhiều cá chép. Mutters nằm cách Innsbruck 4,7 km về phía nam cũng là ngôi làng thu hút nhiều du khách do phong cảnh đẹp, bình dị.

Innsbruch với dãy núi Alps tráng lệ của nó là một trung tâm du lịch nổi danh trên thế giới. Nhiều nhà hàng, khách sạn phục vụ du khách gần xa. Về mùa đông nhiều du khách tới trượt tuyết trên các đỉnh núi, thị trấn Igls là địa điểm hấp dẫn nhiều du khách đến trượt tuyết mỗi năm. Từ thị trấn Igls bạn có thể đi cáp treo lên đỉnh núi Patscherkofel, hít thở không khí trong lành và ngắm phong cảnh tuyệt đẹp của dãy núi này, xa xa là các ngôi làng miền núi Natters, Mutters bình dị, dễ yêu sẽ đem đến cho bạn ấn tượng không thể nào quên.

Vì núi cao sừng sững nhấp nhô người ta chỉ lập nông trại ở thung lũng và chăn nuôi bò trên vùng núi ở Tyrol. Đặc điểm trang phục của người miền này là giầy da kéo tới gối, áo sơ- mi màu và cây gậy leo núi rắn chắc.

Thành phố Salzburg – dân số 149.997 người (2005).

Salzburg là trung tâm hành chính của bang Salzburg, nằm bên bờ sông Salzach, biên giới phía bắc của dãy núi Alps. Miền núi sau lưng nó tương phản với đồng bằng gợn sóng ở phía bắc. Giống như Innbruck, Salzburg là con đường thương mại quan trọng. Đường xe lửa chính từ phía nam nước Đức qua Salzburg nối với biển Adriatic.

Nằm bên bờ tây của sông Salzbach là thành phố cổ Altstadt, nơi đây quanh quảng trường rộng của thành phố là suối phun, các pho tượng và nhà thờ có kiến trúc baroque. Ở bờ đối diện với khu phố cổ là Lâu đài Marabell và vườn hoa tuyệt đẹp xây dựng cho công nương, vợ của hoàng tử. Gần đó là toà nhà Mozarteum, có phòng hoà nhạc và thư viện, nơi đó Mozart đã viết bản “The Magic Flute “.

1280px-1819_-_Salzburg_-_Mirabellgarten_and_Festung_Hohensalzburg-Mirabell Garden and High Fortress, Salzburg, Austria

Vườn hoa của lâu đài Mirabell, phía sau là pháo đài của thành phố Salzburg

Salzburg cũng hấp dẫn du khách vì phong cảnh đẹp và các ngành thương mại phục vụ cho du lịch. Hàng năm Lễ hội âm nhạc Salzburg đã thu hút du khách khắp nơi trên thế giới, đó là tuần lễ Mozart diễn ra vào đầu tháng giêng. Ngoài ra là Lễ Phục sinh, Lễ hội Salzburg ( vào tháng mười ). Lễ Giáng sinh là thời gian đặc biệt ở Salzburg lúc đó có nhiều người ăn bận như ma quỉ đi khắp đường phố. Salzburg thật sự sống động vào thời gian này. Các dụng cụ âm nhạc, những quyển sách đẹp và hàng cẩm thạch được sản xuất tại thành phố này. Cái tên Salzburg của thành phố có nghĩa là “Salt city” ( thành phố muối), do có mỏ muối lớn được tìm thấy gần đó.

2. VÙNG SÔNG DANUBE

1280px-Oberleis_01_2008-The plains of the Weinviertel

Đồng bằng Vienna

Ở Ao không có đồng bằng nào lớn. Có nhiều vùng đất thấp nằm dọc theo sông Danube. Thung lũng màu mỡ, xinh đẹp của sông Danube mở rộng từ Đức ở phía tây đến Czech, Slovakia, và Hungary ở phía đông ngang qua phía bắc lãnh thổ. Nó không những là vùng nông nghiệp trù phú mà còn là con đường giao thông quan trọng nhờ các kênh đào  nối sông Rhine sông Main với sông Danube khiến tàu bè có thể đi từ Bắc Hải đến Hắc Hải.

Đa số khu công nghiệp của Ao đều nằm ở vài thành phố lớn. Thành phố lớn là Vienna nằm bên bờ sông Danube có tầm quan trọng đặc biệt.

Vienna, “Paris của Ao”

Schönbrunn_palace-Schönbrunn palace from main entrance.

Mặt trước của Lâu đài Schönbrunn. Schönbrunn là lâu đài mùa hè của các Hoàng đế Áo. Lâu đài 1.441 phòng có kiến trúc Baroque này là một trong những di tích lịch sử, văn hóa và kiến trúc quan trọng nhất của quốc gia.

Xưa kia Ao là trung tâm của một đế quốc rộng lớn. Đế quốc này bao gồm phần lãnh thổ ngày nay thuộc về Hungary, Đức, Tiệp Khắc, Nam Tư, Romania, Ba Lan và các nước thuộc Liên bang Xô viết trước kia. Vienna là thủ đô của đế quốc này. Toà lâu đài xinh đẹp Schönbrunn và Nhà hát nhạc kịch quốc gia tráng lệ nhắc chúng ta nhớ đến vẻ huy hoàng đã qua của thành phố này khi nó còn là nơi của các hoàng tử, vương hầu. Những nhạc sĩ nổi danh như Mozart, Schubert, Beethoven, Haydn, và Brahms đều sống ở thành phố này.

Wien_-_Staatsoper_(1)-Vienna State Opera

Nhà hát nhạc kịch quốc gia ở Vienna, Áo

Vienna nằm ở vị trí chiến lược quan trọng trên con đường thung lũng sông Danube. Ngoài ra nó còn nằm ở nơi thấp nhất giữa dãy núi Alps và dãy Carpathians. Nó còn là một cảng chính, cũng như trung tâm thương mại lâu đời. Du thuyền và thuyền chở hành khách có thể di chuyển lên xuống dọc thành phố. Những xưởng làm bột, xay lúa, lọc dầu nằm dọc sông. Sông Danube hẹp ở Vienna. Điều này cho phép Áo có thể bắt cầu qua sông một cách dễ dàng. Vienna có nhiều đường xe lửa tốt nối liền nam bắc cũng như từ đông sang tây. Ngày nay, nhiều đường xe lửa nối Vienna với hầu hết các thành phố quan trọng của châu Au. Một đường xa lộ hiện đại kéo dài đến tận phía bắc từ Vienna tới Đức, và vào thập niên 1980 một đường xa lộ được xây dựng phía nam.

1280px-Naturhistorisches_Museum_Vienna_June_2006_241

Viện bảo tàng quốc gia của Áo tại Vienna

Với vị trí tốt đẹp và từng là thủ đô của một đế quốc, Vienna trở thành một thành phố có tầm cỡ. Ngày nay, với dân số khoảng 1.631.082 (năm 2005) nó là một thành phố lớn mà bạn thấy ở một quốc gia nhỏ như Ao. Để nuôi sống số dân đông đúc đó Vienna phải có mối quan hệ nhiều với các nước khác trên thế giới.

Toaø nhaø Lieân Hieäp Quoác taïi Aùo, phía tröôùc laø Trung taâm Quoác teá

Tòa nhà Liên Hiệp Quốc tại Áo, phía trước là Trung tâm Quốc tế.

Vienna bán những sản phẩm công nghiệp ra những nước khác ở châu Âu và thế giới. Giống như Paris nó chuyên về những hàng hoá có chất lượng cao, đòi hỏi sự khéo léo thiện nghệ như làm đồ gỗ, mỹ nghệ, đồ da và nghề làm bảo thạch. Nhiều ngành công nghiệp quan trọng ở Ao được đặt tại Vienna như trung tâm ngân hàng và bảo hiểm. Các ngành công nghiệp chính là thực phẩm chế biến, thiết bị điện, hoá chất, máy móc, sản phẩm kim loại, vải, quần áo, nguyên liệu in ấn, giấy. Từ giữa thập niên 1950, thành phố là nơi diễn ra các cuộc hội nghị về kinh tế và chính trị. Bên bờ trái sông Danube là trụ sở của nhiều tổ chức quốc tế như Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), Tổ chức Liên Hiệp Quốc về phát triển công nghiệp (UNIDO), Tổ chức xuất khẩu dầu mỏ thế giới (OPEC) cũng có trụ sở tại thành phố này. Hội chợ thường kỳ đuợc tổ chức hai năm một lần tại Vienna ( thành lập năm 1921 ) đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế châu Âu.

The Medical University of Vienna

Khu vực nghiên cứu của Đại học y khoa, Vienna. Đại học do Công tước Rudolf IV thành năm lập năm 1365 – là đại học y khoa cổ nhất từng đạt 7 giải Nobel y học .

Dân ở thành phố Vienna, gần giống như hầu hết dân chúng ở Ao đều nói tiếng Đức. Đây là thành phố hình thành bởi dân có nhiều quốc tịch. Với mối quan hệ về kinh doanh và thương mại người dân đã quen với cách nhìn vượt ra ngoài giới hạn biên giới của họ.

Khắp thế giới Vienna nổi tiếng là trung tâm giáo dục, văn hoá. Nhiều bác sĩ giỏi ở châu Âu được huấn luyện ở Vienna. Bộ sưu tầm mỹ thuật của các bảo tàng viện ở Vienna rất nổi tiếng và một số đã từng được trưng bày ở Mĩ. Khắp trên thế giới Vienna nổi tiếng là thành phố xinh đẹp. Không những nó có đại lộ rộng, các dinh thự đẹp, mà còn vành đai rừng quanh thành phố ở gần vùng đồi núi.

Thành phố Graz – dân số 250.099 người ( 2005 ).

640px-Graz_clock_tower-The Uhrturm and park

Tháp đồng hồ Uhrturm , tháp chuông Glockenturm nằm trên ngọn đồi bao phủ cây cối- ngọn đồi hiện nay là một công viên nằm ở trung tâm thành phố Graz. Bên sườn đồi là một pháo đài.

Graz là thành phố lớn thứ hai của Ao và là trung tâm hành chính của bang Styria. Graz là một trong những thành phố xinh đẹp nhất nước, bao bọc quanh thành phố là nhiều đồi thấp. Graz được đặt theo tên của một đồn lũy nhỏ nằm trên một ngọn đồi rừng cây dày đặc, giống như một khối đá xanh giữa thành phố. Từ Graz xuất phát từ tiếng Slavic có nghĩa là đồn lũy. Nơi đó các bậc thang và cáp treo sẽ đưa bạn đến tháp đồng hồ  thế kỷ XVI Uhrturm và tháp chuông Glockenturm ở đỉnh. Ở chân đồi là phong cảnh của quảng trường chính Hauptplatz có tuổi hàng thế kỷ. Quanh đó là các ngôi nhà mái có đầu hồi được bảo tồn kỹ lưỡng, một số có từ thập niên 1950 và các nhà thờ được xây dựng từ thế kỷ thứ XVII. Xa về phía ngoại ô Graz là hang động Lur ở Peggeau và nông trại nuôi ngựa giống Piber, nơi nổi tiếng trên thế giới là nuôi được ngựa Lipizzaner.

Từ năm 1999 thành phố cổ Graz được xếp vào danh sách Di sản Văn hóa Thế giới của UNESCO. Trong vài năm qua nhiều dinh thự mới đã được xây dựng trong thành phố. Nổi tiếng nhất là “Kunsthaus”, bảo tàng mỹ thuật hiện đại được xây dựng cạnh sông Mur, và “Murinsel” là một đảo bằng thép được xây dựng ở sông, trên đó chứa một quán ăn, nhà hát ngoài trời và một công viên. Graz còn là một thành phố công nghiệp. Vị trí gần mỏ sắt của nó đã giúp nó trở thành thành phố công nghiệp quan trọng. Nó sản xuất các thiết bị ngành hoả xa, dụng bằng kim loại nhỏ, sách, giày dép và vải. Graz nằm ở thung lũng sông Mur là nhánh của sông Danube, thung lũng này trải rộng vào tận Nam Tư cũ và Hungary. Nơi đây cũng có những khu cư dân yên tĩnh đối nghịch với khu công nghiệp ồn ào của thành phố.

Graz-hauptplatz square

Quảng trường Hauptplatz ở Graz

Thành Phố Linz – dân số 184.800 người ( 2005 ).

Linz là thành phố lớn thứ ba và là trung tâm hành chánh của bang Oberosterreich. Nó nằm ở phía bắc nước Ao trên bờ nam sông Danube, là cảng chính và là trung tâm hoả xa. Nhà máy liên hợp sắt thép lớn Voest Alpine và nhà máy hoá chất đặt tại Linz, đã khiến nó trở thành một trong các trung tâm kinh tế quan trọng của Ao. Tàu thủy, thiết bị đường ray, dụng cụ nông nghiệp và vải được sản xuất ở đây. Thành phố đã phát triển nhanh chóng những năm vừa qua.

III. ĐẶC ĐIỂM KINH TẾ

Truï sôû cuûa Coâng ty Cellphone, Vienna

Trụ sở của công ty cellphone ở Vienna

Áo là một nước công nghiệp. Đa số dân chúng sống dựa vào công nghiệp. Bằng cách sử dụng thì giờ, năng lực, kinh nghiệm, họ đã biến những nguyên vật liệu rẻ tiền thành những sản phẩm có giá trị cao. Bằng cách này, họ có thể bù đắp vào sự thiếu hụt của năng lượng. Hiện nay dân Áo có mức sống cao. Áo đã gia nhập Liên minh châu Âu vào tháng giêng năm 1995 cùng lúc với Phần Lan, Thụy Điển .

Nền kinh tế của Áo dựa vào hoạt động kinh doanh của cả nhà nước và tư nhân. Tất cả các ngành công nghiệp căn bản đều được quốc hữu hóa từ năm 1946 ; các ngành này bao gồm sản phẩm dầu mỏ và lọc dầu, ngân hàng thương mại lớn, các công ty chính. Tuy nhiên sự điều khiển của chính phủ đã giảm nhờ các nổ lực tư nhân hoá từ thập niên 1980 và đầu thập niên 1990 , cho phép bán các cổ phần ở nhiều công ty nhà nước để cho tư nhân đầu tư. Vào năm 2002 tổng thu nhập của Áo là 80,3 tỉ đô la, chi tiêu 83,3 tỉ đô la. Tổng sản phẩm quốc nội ( GDP ) của Ao năm 2005 là 306,1 tỉ USD. Nông nghiệp đóng góp 2,3 % GDP, công nghiệp 32%, ngành dịch vụ đóng góp nhiều nhất vào GDP, 66%. Du lịch là ngành công nghiệp dịch vụ quan trọng của Ao.

Vineyards in Gumpoldskirchen, Lower Austria. View over the Vienna Basin, Leitha Mountains in the back.

Vườn nho ở Gumpoldskirchen, vùng thấp của Áo nhìn từ bồn địa Vienna, phía sau là núi Leitha

Nông nghiệp : Diện tích đất canh tác chiếm 17%. Nhiều nông trại của Ao có diện tích dưới 10 hec ta. Các nông trại của Ao đáp ứng phần lớn nhu cầu thực phẩm trong nước, và một số nông phẩm thặng dư như sữa để xuất khẩu. Các vùng nông nghiệp chính của Ao nằm ở phía bắc của dãy núi Alps và ở lưu vực sông Danube. Nông dân trồng các vụ mùa, chăn nuôi gia súc và trồng cây ăn trái, vườn nho ở những vùng này. Các thành viên trong Liên minh châu Au đã yêu cầu Ao giảm giá thành nông sản, kết quả là nguồn lợi của các nông trại giảm súc.

Sản phẩm nông nghiệp chính vào năm 2005 là củ cải đường, lúa mạch, lúa mì, khoai tây, nho và các loại trái cây khác. Sản lượng sữa hàng năm là 3,3 tỉ lít. Gia súc gồm 3,2 triệu heo, 2 triệu trâu bò, 325.700 cừu và 85.000 ngựa

Lâm nghiệp : khoảng 47% diện tích dất đai là rừng. Việc tái trồng rừng và sự bảo tồn được tiến hành vào đầu thập niên 1950 để bù lại sự sự tổn hại gây ra vào Chiến tranh thế giới thứ hai và việc chặt đốn rừng vào thời kỳ hậu chiến. Khoảng ¾ rừng bao gồm các loại cây quả nón, chủ yếu là vân sam, rất quan trọng trong công nghiệp làm giấy và xây dựng. Năm 2005 khoảng 16,5 triệu mét khối gỗ tròn bị đốn.

Ngành khai khoáng : Các khoáng sản chính được khai thác ở Ao năm 2004 gồm quặng sắt ( 575. 000 tấn ) và bạc ( 1 tấn ), dầu thô ( 6,5 triệu thùng), than (1,2 triệu tấn). Các quặng khác là man nhê, đồng, chì, muối, than chì, thạch cao, kaolin .

Công nghiệp : Ngành công nghiệp sản xuất Áo gồm một số nhà máy lớn, dưới quyền điều khiển của nhà nước, và nhiều nhà máy nhỏ và trung bình.
Nhiều nhà máy nhỏ sản xuất các mặt hàng truyền thống như như chế biến gỗ, thủy tinh, vải, và nghề làm gốm thủ công. Các ngành công nghiệp chính vào đầu thập niên 90 là sản phẩm kim loại, hóa chất, thực phẩm, gỗ và giấy.

Dịch vụ du lịch : Với phong cảnh miền núi đẹp nổi tiếng, nền văn hoá phong phú và điều kiện giải trí thuận lợi, Áo là một trong những địa điểm du lịch hàng đầu. Ngoài các vùng thể thao mùa đông, Áo còn có các lễ hội mùa hè ( bao gồm Lễ hội Salzburg nổi tiếng ), các hồ đẹp ( đặc biệt là ở Karnten ), suối khoáng chữa bệnh, và nhiều viện bảo tàng và các nơi hấp dẫn du lịch khác. Vào năm 2005 khoảng 20 triệu người từ các quốc gia khác đến thăm viếng Áo. Hơn nửa du khách đến từ Đức, số còn lại đến từ Hà Lan, Italy, Vương quốc Anh, Thụy Sĩ, Pháp, và Mĩ. Là một ngành quan trọng của nền kinh tế Ao, ngành du lịch đã đóng góp 15,5 tỉ USD vào năm 2005.

Ñaäp thuûy ñieän treân soâng Danube, AÙo

Đập thủy điện trên sông Danube, Áo

Năng lượng điện : Năng lượng điện được sản xuất phần nhiều (gần 60%) từ sức nước, từ các nhà máy thủy điện cạnh sông Danube và nhiều nhà máy thủy điện nhỏ khác. Để có thể cung cấp đủ năng lượng trong thời gian cao điểm nhiều nhà máy nhiệt điện được vận hành. Khoảng 2% năng lượng điện được sản xuất từ năng lượng gió, chủ yếu trong vùng phía đông nhiều gió của Áo. Điện từ nhà máy điện hạt nhân không được sản xuất do có luật cấm (Atomsperrgesetz). Trong những năm của thập niên 1970 nhà máy điện hạt nhân Zwentendorf mặc dù được xây dựng nhưng chưa từng đi vào hoạt động theo kết quả của cuộc trưng cầu dân ý vào năm 1978.

Thương mại : Ao gia nhập Liên minh châu Âu năm 1995 và có quan hệ thương mại với các nước thành viên. Đức là thị trường lớn nhất và là nước cung
cấp cho công nghiệp Ao. Các thị trường cho hàng xuất khẩu gồm Italy, Thụy Sĩ và Liechtenstein, Hungary, và Mĩ. Các nguồn nhập khẩu ngoài Đức là Italy, Mĩ Pháp, và Thụy Sĩ. Các hàng nhập khẩu chính là máy móc, thiết bị ngành giao thông, vải và đồ phụ tùng, kim loại, thực phẩm, sản phẩm dầu mỏ và dầu mỏ. Các mặt hàng xuất khẩu chính là máy móc chuyên dụng, máy phát điện, giấy, sắt và thép, vải, máy móc, phương tiện truyền thông.

Giao thông vận tải : Hạ tầng cơ sở giao thông, kể cả giao thông đường bộ lẫn giao thông đường sắt, đều chịu nhiều ảnh hưởng của địa thế nằm trên dãi núi Apls và về mặt khác là vị trí trung tâm trong Trung Âu. Giao thông qua dãi núi Alps đòi hỏi phải có nhiều hầm xuyên núi và cầu chịu đựng được điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Vì có vị trí ngay trong trung tâm châu Âu nên Áo là một nước quá cảnh, đặc biệt là cho hướng bắc-nam và bắc – đông nam và hướng đông-tây. Điều này cũng có nghĩa là thường phải mở rộng đường giao thông, ngay trong các khu vực nhạy cảm về sinh thái, việc hay dẫn đến phản đối trong quần chúng.

Để có thể giải quyết được sự cân bằng giữa kinh tế và sinh thái, nước Áo đã có nhiều biện pháp mà đã mang lại cho quốc gia này vai trò tiên phong trong lãnh vực bảo vệ môi trường, đặc biệt là trong lãnh vực xe cơ giới. Các đạo luật quy định trong mỗi một xe cơ giới đều phải có bộ xúc tác giảm thiểu khí thải ra đời ở Áo tương đối sớm so với các quốc gia khác. Trên nhiều đoạn đường nhất định chỉ cho phép lưu hành xe tải gây ít tiếng ồn. Thế nhưng do nhiều quy định lại bị bãi bỏ nên người dân trong một số vùng nhất định như trong vùng đồng bằng sông Inn cảm nhận là bị các cơ quan điều hành giao thông trong nước và quốc tế bỏ mặc.

LIECHTENSTEIN ( Công quốc Liechtenstein ; Diện tích : 160 km2 ; Dân số: 34.247 người ( 2007) ; Thủ đô : Vaduz)

1280px-Regierungsviertel_Liechtenstein_2-The centre of government in Vaduz.

Trung tâm hành chính của chính phủ ở Vaduz

Bạn có bao giờ nghe thấy quốc gia nhỏ bé Liechtenstein chưa ? Nó là một trong các quốc gia nhỏ trên thế giới, với một vùng nhỏ hơn Khu công nghiệp Columbia của Mĩ. Từ bắc tới nam Liechtenstein đo được 25km và từ tây sang đông là 6km. Dân số của nó cũng ít, chỉ khoảng 32.528 người. Liechtenstein thu gọn bên trong dãy núi Alps giữa phía tây nước Ao và đông Thụy Sĩ . Nó nằm bên bờ thượng lưu sông Rhine, giữa phong cảnh miền núi xinh đẹp .

Mặc dù nằm ở miền núi cao, chịu ảnh hưởng khí hậu lục địa Liechtenstein có khí hậu ôn hoà. Nhiệt độ trung bình vào tháng giêng -1oC và vào tháng bảy 21oC. Mưa và tuyết rất nhiều, trung bình mưa hàng năm khoảng 1000mm. Gió phơn khô, nóng từ phía nam thổi lên làm cho mùa đông ôn hoà và ngắn.

1280px-Vaduz_Zentrum-Center of Vaduz, the capital of Liechtenstein; looking to the cathedral

Từ trung tâm thủ đô Vaduz nhìn về phía nhà thờ, phía sau là núi Alps

Rừng bao phủ 45% diện tích, các loài cây rụng lá chủ yếu nằm ở sườn núi thấp, cây quả nón nằm ở sườn núi cao hơn. Động vật hoang dã gồm nai, sơn dương, cáo, chồn marten, chồn và con lửng.

Người nước ngoài cư trú ở Liechtenstein chiếm 1/3 dân số, bao gồm Đức, Áo, và Thụy Sĩ. Ngoài ra là người Áo và Thụy Sĩ đi lại Liechtenstein làm việc hàng ngày. Thực ra tất cả dân chúng đều nói tiếng Đức. Họ buôn bán mật thiết với Thụy Sĩ và dùng tiền Thụy Sĩ.

Mặc dù diện tích nhỏ và tài nguyên thiên nhiên giới hạn, nhưng Liechtenstein là quốc gia phát triển thịnh vượng, được công nghiệp hoá cao, với nền kinh tế thị trường tự do nổi bật là dịch vụ tài chính. Dân chúng Liechtenstein có mức sống cao so với nhiều nước lớn ở châu Âu. Mãi cho đến Chiến tranh thế giới thứ hai nông nghiệp là lĩnh vực quan trọng nhất. Từ sau Thế chiến nền kinh tế Liechtnstein đã được công nghiệp hoá và đa dạng hoá cực nhanh. Ngày nay, Liechtenstein có cơ sở hạ tầng hiện đại, phúc lợi xã hội rộng rãi, và tổng sản phẩm quốc nội (GDP ) 3,482 tỉ USD, GDP mỗi đầu người thuộc vào hàng cao nhất thế giới 100.860 USD ( 2005). Sản phẩm nông nghiệp chính của Liechtenstein là bắp, khoai tây, lúa mạch, lúa mì, rau. Nho được trồng để làm rượu vang. Trâu bò và cừu được nuôi để lấy thịt và sữa. Liechtenstein có vài nguyên vật liệu và phải nhập khẩu hơn 90% nguồn năng lượng. Liechtenstein không có ngành công nghiệp nặng. Ngành công nghiệp chính là thực phẩm chế biến, đồ gỗ, đồ sứ, răng giả, chế tạo dụng cụ chính xác, dược phẩm.

The Rhine  border between Liechtenstein and Switzerland (view to the Swiss Alps).

Sông Rhine biên giới giữa Liechtenstein và Thụy Sĩ

Liechtenstein đươc cai trị bởi một vị vua ( hiện nay là Hans Adam II ), thủ đô là Vaduz. Vaduz cũng là thành phố chính, dân số chỉ vào khoảng 5.000 người. Nếu bạn tìm hiểu về lịch sử quốc gia này bạn sẽ thấy họ là một dân tộc tài tình, thân hữu và rất tiến bộ. Dường như họ sống một đời sống sung sướng ở vùng núi nhỏ bé của họ. Liechtenstein là thành viên của Liên minh châu Au ( 5/ 1995).

 

* Yêu cầu các bạn tham khảo bài viết nếu có copy nên trích dẫn nguồn www.cacnuocchauau.com/home. Đề tài này đã đăng ký ở Sở Khoa học Công nghệ Đồng Nai, đã được Hội đồng khoa học thẩm định tháng 9/2006, xin đừng dùng nó lập website riêng, cướp công sức người khác, người tự trọng không làm vậy. Mỗi bài tác giả phải mất công sức dịch rất lâu, sắp xếp bố cục, lựa chọn hình ảnh thích hợp với nội dung, với tâm huyết yêu nghề  tác giả mong muốn đóng góp chút công sức biên soạn nó  dành cho các bạn yêu thích bộ môn địa lý, dùng để giảng dạy, tham khảo.